Fənn · Materiallar mühəndisliyi
KristalloqrafiyaMövzu planı
Mövzu planı
Fənn üzrə mövzular və hər mövzunun təlim nəticələri.
1. Kristallik maddələr. Kristallaşma
MühazirəKristallik maddələrin təbiəti, əmələ gəlmə mexanizmləri və kristallaşma prosesinin fiziki əsaslarının öyrənilməsi.
2. Kristalların anizotropiyası və simmetriyası.
MühazirəKristallik mühitlərdə fiziki xassələrin istiqamətdən asılılığı (anizotropiya) və kristal quruluşunun simmetriya xüsusiyyətlərinin təhlili.
3. Kristalların quruluşu və fəza qəfəsi
Mühazirəİdeal və real kristalların daxili həndəsi quruluşu, fəza qəfəsinin elementləri və qovşaq nöqtələri anlayışları.
4. Kristallarda bucaqların sabitliyi qanunu. Vulf-Breqq düsturu.
MühazirəSteno qanunu (bucaqların sabitliyi) və rentgen şüalarının kristallarda difraksiyasını təsvir edən Vulf-Breqq tənliyinin ($2d \sin \theta = n\lambda$) izahı.
5. Veys parametrləri və Miller indeksləri.
MühazirəKristalloqrafik müstəviləri kəsən oxların parametrləri (Veys) və onların tərsi olan, beynəlxalq standart kimi qəbul edilmiş Miller indekslərinin təyini.
6. Tam ədədlər qanunu. Brave qanunu.
MühazirəKristalloqrafiyanın əsas həndəsi qanunlarından olan Hauinin tam ədədlər qanunu və üzlərin inkişaf ehtimalını izah edən Brave qanunu.
7. Kristal üzlərinin və tillərinin qovşaq torları (sıxlıqları) ilə əlaqəsini göstərən qanunauyğunluqları izah edə biləcəklər.
MühazirəÜçölçülü kristal formalarının ikiölçülü müstəvidə təsvir edilməsi üsulları, xüsusən sferik proyeksiyanın qurulma prinsipləri.
8. Stereoqrafik proyeksiya.
MühazirəSferik proyeksiyanın ekvator müstəvisinə köçürülməsi yolu ilə alınan stereoqrafik proyeksiyanın xüsusiyyətləri və tətbiqi (Vulf toru).
9. Qnomostereoqrafik proyeksiya. Qnomonik proyeksiya.
MühazirəQnomonik və qnomostereoqrafik proyeksiyaların həndəsi əsasları, onların qurulma mexanizmləri və rentgenoqramların oxunmasında rolu.
10. Kristal çoxüzlülərdə simmetriya elementləri.
MühazirəSimmetriya mərkəzi, simmetriya oxları və simmetriya müstəviləri daxil olmaqla, makroskopik kristallar üçün xarakterik olan əsas simmetriya elementləri.
11. Kristalloqrafik kateqoriyalar və sinqoniyalar.
Mühazirə32 simmetriya sinfinin 7 sinqoniya (triklin, monoklin, rombik, triqonal, tetraqonal, heksaqonal, kubik) və 3 kateqoriya (aşağı, orta, ali) üzrə təsnifatı.
12. Brave qəfəsləri
MühazirəTəbiətdə mövcud ola bilən 14 fərqli fəza (Brave) qəfəsi tipləri, onların həndəsi parametrləri və mərkəzləşmə növləri.
13. Tərs qəfəs
MühazirəDüz fəza qəfəsi ilə əlaqəli olan riyazi abstraksiya - tərs qəfəs anlayışı, onun vektorları və difraksiya mənzərəsinin izahında istifadəsi.
14. Rentgenstruktur analizin əsas üsulları.
MühazirəKristalların daxili quruluşunu tədqiq etmək üçün istifadə olunan rentgenstruktur analizi, xüsusən Laue, fırlanma və toz (Debay-Şerrer) metodları.