Separasiya prosesləriSillabus

Fənn kodu

IF-3049y

Kredit

4

Tələbənin iş yükü

120

Semestr

Yaz semestri

Akademik il

2025-2026

Fənnin tipi

Məcburi

Təhsil forması

Əyani

Tədris dili

Azərbaycan

Auditoriyadaxili saatlar

a) Muhazirə-30 saat b) seminar-15 saat

Auditoriyadan kənar saatlar

a) TSİ-45saat b) MRTSİ-30 saat

Kütlə mübadiləsi prosesləri haqqında ümumi məlumatlar. Kütləötürmənin əsas tənliyi, kütlə mübadiləsi proseslərinin material balansı. Kütlə mübadiləsi prosesinin hərəkətverici qüvvəsi. Kütlə mübadiləsinin əsas qanunları. Absorbsiyanın material balansı və kinetik qanunauyğunluqları. Maye-buxar sistemlərində faza tarazılığı. Rektifikasiyanın prinsipləri. Qarışıqların membranla ayrılması prosesi. Membranlar. Membranla qarışıqların ayrılması prosesinin kinetikası. Filtrləmə, qaz və maye filtrləri, filtrləyici sentrifuqalar

• mühazirə
• seminar
• komanda işi
• təqdimatlar

1. 1

   CLO 1: Kütləötürmə proseslərinin nəzəri əsaslarını, material balansını və hərəkətverici qüvvəsini izah edir

2. 2

   CLO 2: Absorbsiya, rektifikasiya, membranla ayırma və filtrləmə proseslərinin iş prinsiplərini və kinetik qanunauyğunluqlarını təhlil edir.

3. 3

   CLO 3: Kütləötürmə prosesləri üçün material balansı və faza tarazlığına əsaslanan mühəndislik hesablamalarını yerinə yetirir.

4. 4

   CLO 4: Müxtəlif separasiya üsullarını (absorbsiya, rektifikasiya, membranla ayırma, filtrləmə) müqayisə edir və verilmiş texnoloji proses üçün optimal üsulu seçir.

5. 5

   CLO 5: Separasiya proseslərində istifadə olunan avadanlıqların (absorberlər, rektifikasiya kolonları, membran modulları, filtrlər və sentrifuqalar) iş prinsiplərini izah edir və onların tətbiq sahələrini qiymətləndirir.

6. 6

   CLO 6: Kimya sənayesində separasiya proseslərinin səmərəliliyini texniki, iqtisadi və ekoloji baxımdan qiymətləndirərək proseslərin optimallaşdırılması üzrə əsaslandırılmış təkliflər verir.

1. 1.
   Kütlə mübadiləsi prosesləri haqqında ümumi məlumatlar kimyaMühazirə

   Mövzuda kütlə mübadiləsi proseslərinin mahiyyəti, əsas anlayışları, tətbiq sahələri və kimya texnologiyasında rolu öyrənilir. Kütlə mübadiləsi proseslərinin təsnifatı, fazalar arasında maddə ötürülməsinin ümumi qanunauyğunluqları və sənayedə tətbiq istiqamətləri izah edilir

2. 2.
   Kütlə ötürmənin əsas tənliyi, kütlə mübadiləsi proseslərinin material balansı. Kütlə mübadiləsi prosesinin hərəkətverici qüvvəsiMühazirə

   Kütlə ötürmənin əsas tənliyi, material balansı və kütlə ötürmə proseslərinin hərəkətverici qüvvəsi öyrənilir. Maddə ötürülməsinin intensivliyinə təsir edən amillər təhlil edilir.

3. 3.
   Kütlə mübadiləsinin əsas qanunlarıMühazirə

   Kütlə mübadiləsinin əsas qanunları, diffuziya qanunları və onların texnoloji proseslərdə tətbiqi öyrənilir.

4. 4.
   Entalpiya, Distillə prosesləriMühazirə

   Entalpiya anlayışı, istilik balansı və distillə prosesinin nəzəri əsasları öyrənilir. Distillənin tətbiq sahələri və texnoloji xüsusiyyətləri izah edilir.

5. 5.
   Absorbsiya və rektifikasiyaMühazirə

   Absorbsiya və rektifikasiya proseslərinin mahiyyəti, aparatları və tətbiq sahələri öyrənilir.

   • Absorbsiya və rektifikasiyanı izah edir; Onların fərqlərini müəyyən edir; Tətbiq sahələrini göstərir; Texnoloji sxemləri izah edir.
6. 6.
   Çoxdəfəli və tədrici distilləMühazirə

   Çoxdəfəli və tədrici distillə proseslərinin prinsipləri, üstünlükləri və tətbiq sahələri öyrənilir. Təlim nəticələri

7. 7.
   Absorbsiyanın material balansı və kinetik qanunauyğunluqlarıMühazirə

   Absorbsiya prosesinin material balansı, kinetikası və kütlə ötürmə mexanizmi öyrənilir.

8. 8.
   Absorbsiya prosesinin material balansı,kinetikası.Absorbsiya proseslərinin prinsipial sxemləriMühazirə

   Absorbsiya aparatlarının quruluşu və prinsipial texnoloji sxemləri öyrənilir.

9. 9.
   Adsorbsiya. Adsorbsiya prosesində tarazlıqMühazirə

   Adsorbsiya prosesi, adsorbentlər və tarazlıq qanunauyğunluqları öyrənilir.

10. 10.
    Maye-buxar sistemlərində faza tarazılığıMühazirə

    Maye-buxar sistemlərində faza tarazılığı və onun distillə proseslərində tətbiqi öyrənilir.

11. 11.
    Rektifikasiyanın prinsipləriMühazirə

    Rektifikasiya prosesinin nəzəri əsasları, kolonların iş prinsipi və tətbiqi öyrənilir.

    • Rektifikasiyanı izah edir; Kolonların iş prinsipini izah edir; Rejimləri müqayisə edir; Tətbiq sahələrini müəyyən edir.
12. 12.
    Ekstraksiya, material balansıMühazirə

    Ekstraksiya prosesinin mahiyyəti, material balansı və tətbiq sahələri öyrənilir.

    • Ekstraksiyanı izah edir; Material balansını qurur; Həlledici seçimini əsaslandırır; Texnoloji sxemləri izah edir.
13. 13.
    Qarışıqların membranal ayrılması prosesiMühazirə

    Membran texnologiyaları, onların növləri və tətbiq sahələri öyrənilir.

    • Membran proseslərini izah edir; Membran növlərini fərqləndirir; Tətbiq sahələrini müəyyən edir; Üstünlüklərini qiymətləndirir.
14. 14.
    Membranlar.Membranlaqarışıqların ayrılması prosesinin kinetikasıMühazirə

    Membranların quruluşu, keçiriciliyi və ayırma proseslərinin kinetik qanunauyğunluqları öyrənilir.

    • Membranların quruluşunu izah edir; Kinetik qanunları şərh edir; Keçiriciliyə təsir edən amilləri müəyyən edir; Hesablamalar aparır.
15. 15.
    Filtrləmə, qaz və maye filtrləri, filtrləyici sentrifuqalarMühazirə

    Filtrləmə prosesi, qaz və maye filtrləri, filtrləyici sentrifuqaların quruluşu, iş prinsipi və tətbiq sahələri öyrənilir

    • Filtrləmə proseslərinin texnologiyasını və istifadə olunan avadanlıqların iş prinsipini mənimsəyir, müxtəlif istehsal şəraitində uyğun filtrasiya üsulunu seçə bilir.

Ədəbiyyat əlavə edilməyib.