Fənn haqqında
Kredit
7
İş yükü
210saat
Semestr
Payız
Tədris ili
2025-2026
Fənnin təsviri
"Kimya kibernetikası" fənni 050618 – "Kimya mühəndisliyi" ixtisası üzrə təhsil alan bakalavr tələbələri üçün tədris olunan məcburi ixtisas fənnidir. Fənn müasir kimya sənayesində avtomatlaşdırma və rəqəmsallaşma trendlərinə uyğun olaraq mühəndis kadrların hazırlanmasında mühüm rol oynayır. Fənnin əsas diqqət mərkəzində olan istiqamətlər: Riyazi Modelləşdirmə: Kimya-texnoloji proseslərin riyazi modellərinin qurulması, simulyasiyası və optimallaşdırılması üsulları. Avtomatik İdarəetmə: Sənaye cihaz, aparat və qurğularının insan amili minimuma endirilməklə avtomatlaşdırılmış idarəolunma prinsipləri. SCADA Sistemləri: Müasir zavod və müəssisələrdə istehsalata vizual nəzarət, məlumatların real vaxt rejimində toplanması (data acquisition) və dispetçer idarəetmə sistemlərinin memarlığı. Məqsəd: Tələbələrə mürəkkəb kimyəvi istehsalatları riyazi modellər və intellektual sistemlər vasitəsilə effektiv şəkildə idarə etmək vərdişlərini aşılamaqdır.
Fənn təlim nəticələri
CLO 1: Kimya kibernetikasının əsas anlayışlarını, prinsiplərini və kimya mühəndisliyində tətbiq sahələrini izah edir.
CLO 2: Kimyəvi-texnoloji sistemlərin idarəetmə, tənzimləmə və avtomatlaşdırma prinsiplərini təhlil edir.
CLO 3: Kimyəvi proseslərin riyazi və funksional modellərini qurur, onların dinamik davranışını qiymətləndirir.
CLO 4: Kimyəvi istehsalat proseslərinin idarə olunmasında istifadə olunan idarəetmə sistemlərini, sensorları və tənzimləyiciləri seçir və onların iş prinsiplərini əsaslandırır.
CLO 5: Kompüter texnologiyalarından və müasir proqram vasitələrindən istifadə etməklə kimyəvi-texnoloji proseslərin modelləşdirilməsi və optimallaşdırılmasını həyata keçirir.
CLO 6: Kimyəvi istehsalat sistemlərinin idarə olunmasını texniki, iqtisadi, təhlükəsizlik və enerji səmərəliliyi baxımından qiymətləndirərək optimal mühəndislik qərarları qəbul edir.