Kimya mühəndisliyinə girişSillabus

Fənn kodu

İF-3045y

Kredit

4

Tələbənin iş yükü

120

Semestr

Payız semestri

Akademik il

2025-2026

Fənnin tipi

Məcburi

Təhsil forması

Əyani

Tədris dili

Azərbaycan

Auditoriyadaxili saatlar

a) Mühazirə- 30 saat b) Seminar-15 saat

Auditoriyadan kənar saatlar

a) TSİ- 45 saat b) MRTSİ- 30 saat

Kimya mühəndisliyinə giriş fənni aşağıdakı mövzular üzrə tədris olunur. Giriş. Proseslərin təsnifatı. Hidromexaniki proseslər. Kütlə mübadiləsi prosesləri. Kimyəvi proseslər. İstilik mübadiləsi prosesləri. Mexaniki proseslər. Texnoloji proseslərin idarə edilməsinin funksional ardıcıllığı-1. Texnoloji proseslərin idarə edilməsinin funksional ardıcıllığı-2. Kimyəvi texnolji proseslərin avtomatlaşdırılması. Kimyəvi texnolji proseslərinidarə edilməsində istifadə olunan tənzimləyicilər. Kimya texnologiyasında tənzimləmə sistemlərinin sxemləri. Kimyəvi texnolji proseslərin riyazi modelləşdirilməsi. Kimyəvi texnolji proseslərin idarə edilməsi. Kimyəvi texnolji proseslərin sxemləri

• mühazirə
• seminar
• komanda işi
• təqdimatlar
• interaktiv müzakirə

1. 1

   CLO 1: Kimya mühəndisliyinin əsas anlayışlarını, inkişaf mərhələlərini və sənayedə tətbiq sahələrini izah edir.

2. 2

   CLO 2: Kimya texnologiyasında hidromexaniki, istilik, kütləötürmə və kimyəvi proseslərin əsas prinsiplərini təhlil edir və onların qarşılıqlı əlaqəsini izah edir.

3. 3

   CLO 3: Kimyəvi texnoloji proseslərin prinsipial sxemlərini oxuyur, təhlil edir və texnoloji avadanlıqların funksiyalarını müəyyən edir.

4. 4

   CLO 4: Kimyəvi texnoloji proseslərin idarə olunması və avtomatlaşdırılması prinsiplərini tətbiq edir, tənzimləyicilərin və idarəetmə sistemlərinin işini qiymətləndirir.

5. 5

   CLO 5: Kimyəvi texnoloji proseslərin riyazi modelləşdirilməsinin əsaslarını tətbiq edərək sadə mühəndislik məsələlərinin həlli üçün modellər qurur və nəticələri şərh edir.

6. 6

   CLO 6: Kimya mühəndisliyində texnoloji proseslərin layihələndirilməsi, idarə olunması və optimallaşdırılması ilə bağlı mühəndislik qərarlarını texniki, iqtisadi və təhlükəsizlik baxımından əsaslandırır.

1. 1.
   Kimya mühəndisliyinə girişMühazirə

   İxtisasın təsviri, İş öhdəlik-ləri,Kompetensiyalar

   • Kimya texnologiyası proseslərinin məqsədini və tətbiq sahələrini izah edir.
2. 2.
   Proseslərin təsnifatıMühazirə

   Texnoloji proseslərin təsni-fatı,Texnologiya, Xammal Xammalların qrupu, Sortlaşdırma

   • Prosesləri müxtəlif əlamətlərinə görə təsnif edir və fərqləndirir.
3. 3.
   Hidromexaniki proseslərMühazirə

   Hidrodinamika, axın sərfi, həcmi sərf, kütlə sərfi

   • Mayelərin hərəkətini, nasos və boru sistemlərinin iş prinsipini izah edir.
4. 4.
   Kütlə mübadiləsi prosesləriMühazirə

   Kütlə mübadiləsi, Hibsin fazalar qaydası,kütlə mübadiləsi proseslərin maddi balans tənliyi

   • Adsorbsiya, absorbsiya, ekstraksiya və rektifikasiya proseslərini izah edir və hesablamalar apar
5. 5.
   Kimyəvi proseslərMühazirə

   Kimyəvi reaktorlar, onların iş prinsipi və sxemi

   • Müxtəlif kimyəvi proseslərin kinetikasını və reaktorların iş prinsipini izah edir
6. 6.
   İstilik mübadiləsi prosesləriMühazirə

   İstilik mübadiləsi proseslə-rində hərəkətverici qüvvə, istilikkeçirmə, istilikvermə

   • Istilik dəyişdiricilərinin işini izah edir və istilik balansını hesablayır.
7. 7.
   Mexaniki proseslərMühazirə

   Bərk maddələrin üyüdül-məsi, çeşidlərə ayrılması və nəqli

   • Üyütmə, ələmə, qarışdırma və dozalaşdırma proseslərini tətbiq ed
8. 8.
   Texnoloji proses-lərin idarə edilmə-sinin funksional ardıcıllığıMühazirə

   Məlumatların dərk edilməsi Məlumatların saxlanması və emal edilməsi

   • Idarəetmə sisteminin strukturunu və funksiyalarını izah edir
9. 9.
   Texnoloji proses-lərin idarə edilmə-sinin funksional ardıcıllığı-2Mühazirə

   Texnoloji proseslərin idarə edilməsinin funksional ardı-cıllığı. Texnoloji parametr-lər. Ölçü qurğusu

   • Texnoloji proseslərin idarə olunmasının alqoritmini qurur
10. 10.
    KTP-in avtomat-laşdırılmasıMühazirə

    Neft emalı qurğusunun təsviri.Qurğunun birgə tex-noloji və avtomatlaşdırma sxemi

    • Avtomatlaşdırma vasitələrini və onların tətbiq sahələrini müəyyən edir
11. 11.
    KTP-in tənzimləyiciləriMühazirə

    İdarəetmə,əl ilə idarəetmə, avtomatik tənzimləyicilər

    • P, PI və PID tənzimləyicilərinin işini izah edir və müqayisə edir.
12. 12.
    Azərbaycan müasir dövrdə (2000- hazırkı il)Mühazirə

    Bu mövzu müstəqillik dövründə Azərbaycanın siyasi, iqtisadi və sosial inkişafını əhatə edir. Dövlət idarəçiliyində həyata keçirilən islahatlar, iqtisadi inkişaf strategiyası və beynəlxalq əməkdaşlıq istiqamətləri araşdırılır. Xarici siyasət prioritetləri, regional və beynəlxalq təşkilatlarla münasibətlər, eləcə də Azərbaycanın dünya siyasətində artan rolu təhlil edilir. Müasir dövrdə ölkənin əldə etdiyi nailiyyətlər və gələcək inkişaf perspektivləri geniş şəkildə şərh olunur.

    • • FTN2: Azərbaycan tarixi üzrə bəzi mübahisəli məsələlərə aydınlıq gətirilir.
    • • FTN1: Azərbaycan tarixinin dövrlərinin əsas mahiyyəti izah edilir.
    • • FTN5: Tələbələrə qədim tariximizin müasir dövrlə uzlaşdırılması vərdişləri aşılanır.
    • • FTN3: Tələbələrin bu və ya digər məsələlərlə bağlı obyektiv mövqeyini formalaşmasına nail olunur.
    • • FTN4: Tələbələrin ən azından minimum məlumat əldə etməsi, mövzular ətrafında öz fikrinin formalaşmasının səviyyəsi yoxlanılır.
13. 13.
    KTP-in idarə edilməsiMühazirə

    Avtomatik tənzimləyicilər. Tənzimləmə qanunları. Avtomatik tənzimləyicilərin növləri

    • Istehsal proseslərinin idarə olunması üçün optimal üsulları seçir.
14. 14.
    Texnoloji proseslərin sxemləri haqqındaMühazirə

    Katalitik krekinq və katklitik riforminq prosesi.

    • Texnoloji sxemləri oxuyur, təhlil edir və tərtib edir.
15. 15.
    Sulfat turşusunun istehsal texnologiyasıMühazirə

    Sulfat turşusunun xassələri Sulfat turşusunun müasir alınma üsulları

    • Sulfat turşusunun istehsal texnoloji sxemini izah edir, əsas reaksiyaları və aparatları müəyyən edir.

Ədəbiyyat əlavə edilməyib.