Ümumi Kimya-1Sillabus

Fənn kodu

İF-3043y

Kredit

6

Tələbənin iş yükü

180

Semestr

Payız semestri

Akademik il

2025-2026

Fənnin tipi

Məcburi

Təhsil forması

Əyani

Tədris dili

Azərbaycan

Auditoriyadaxili saatlar

a) Mühazirə-30 saat b) Seminar-15 saat c) Laboratoriya - 15 saat

Auditoriyadan kənar saatlar

a) TSİ-72 saat b) MRTSİ- 48 saat

Maddələrin kimyəvi xassələri və çevrilmələri, klassik və müasir kimyanın əsas qanunauyğunluqları, atomun quruluşu, məhlulları, elektrolit məhlulların xassələri, habelə, oksidləşmə- reduksiya reaksiyaları və digər elektrokimyəvi proseslər, elektroliz və onun qanunauyğunluqları, həmçinin laboratoriya şəraitində qeyri-üzvi birləşmələrin alınması və xassələri, müxtəlif maddələrin atom və molekul kütlələrini, həmçinin ekvivalentinin təyin edilməsi, kimyəvi formulların çıxarılması və kompleks birləşmələrin alınması, kimyəvi reaksiyaların sürətinin qatılıqdan, təzyiqdən və temperaturdan asılılığı, müxtəlif qatılıqlı məhlulların hazırlanması, elektrolitik məhlullarda gedən reaksiyalar və bundan asılı olaraq mühitin pH-nın təyin olunması, oksidləşmə-reduksiya reaksiyaları barədə tələbələrə nəzəri biliklər vermək və praktiki vərdişlər aşılamaqdır.

• mühazirə
• seminar
• problem-based learning
• komanda işi
• təqdimatlar

1. 1

   CLO 1: Kimyanın əsas anlayışlarını, qanunlarını, atomun quruluşunu və dövri sistemin qanunauyğunluqlarını izah edir.

2. 2

   CLO 2: Kimyəvi rabitə, maddələrin quruluşu və fiziki-kimyəvi xassələri arasındakı əlaqəni təhlil edir.

3. 3

   CLO 3: Kimyəvi reaksiyaların tənliklərini tərtib edir, stexiometrik hesablamaları yerinə yetirir və nəticələri şərh edir.

4. 4

   CLO 4: Məhlulların hazırlanması, konsentrasiyaların hesablanması və əsas kimyəvi hesablamaları kimya mühəndisliyi məsələlərinin həllində tətbiq edir.

5. 5

   CLO 5: Laboratoriya şəraitində əsas kimyəvi təcrübələri təhlükəsizlik qaydalarına uyğun yerinə yetirir, müşahidələri qeyd edir və nəticələri qiymətləndirir.

6. 6

   CLO 6: Kimyanın sənaye, neft-kimya, metallurgiya, kənd təsərrüfatı, tibb və digər sahələrdə tətbiqini qiymətləndirərək kimya mühəndisliyində əhəmiyyətini əsaslandırır.

1. 1.
   1. Kimyanın ilkin qanunları. Stexiometrik qanunlar.Mühazirə

   Maddə kütləsinin saxlanması qanunu. Tərkibin sabitliyi qanunu. Ekvivalentlər qanunu. Kütlə nisbətləri qanunu. Həcmi nisbətlər qanunu. Avoqadro qanunu

2. 2.
   2. Atomun quruluşu haqqında ümumi məlumat. Kvant ədədləri. Elektron orbitallarıMühazirə

   Elektron orbitalları. Baş kvant ədədi. Orbital kvant ədədi. Maqnit kvant ədədi. Spin kvant ədədi.Kvant səviyyələrində elektronların paylanması. Pauli prinsipi

3. 3.
   3. Dövri qanun və dövri sistem. Atomun elektron quruluşuMühazirə
4. 4.
   4. Kimyəvi rabitə və onun növləriMühazirə
5. 5.
   5. Kimyəvi kinetika və kimyəvi taraziliq .Kimyəvi reaksiyanın sürəti.Mühazirə
6. 6.
   6. Dönən və dönməyən reaksiyalar. Kimyavi tarazlıq, ona təsir edən amillər. Le-Şatelye prinsipi.Mühazirə
7. 7.
   7. Məhlullar, onların xassələri. Osmos təzyiqi. Raul qanunlarıMühazirə
8. 8.
   8. Elektrokimyəvi proseslər, elektrod potensialı. Hidrogen elektrodu. Metalların gərginlik sırası.Mühazirə
9. 9.
   Azərbaycanda Qaraqoyunlu və Ağqoyunlu sülalələrinin hakimiyyətiMəşğələ

   Qaraqoyunlu və Ağqoyunlu dövlətlərinin yaranması, idarəçilik sistemi, xarici və daxili siyasəti nəzərdən keçirilir. Bu dövlətlərin Azərbaycan dövlətçilik ənənələrinin inkişafına təsiri və regional siyasi proseslərdə mövqeyi işıqlandırılır.

   • • FTN4: Tələbələrin ən azından minimum məlumat əldə etməsi, mövzular ətrafında öz fikrinin formalaşmasının səviyyəsi yoxlanılır.
   • • FTN1: Azərbaycan tarixinin dövrlərinin əsas mahiyyəti izah edilir.
   • • FTN3: Tələbələrin bu və ya digər məsələlərlə bağlı obyektiv mövqeyini formalaşmasına nail olunur.
   • • FTN5: Tələbələrə qədim tariximizin müasir dövrlə uzlaşdırılması vərdişləri aşılanır.
   • • FTN2: Azərbaycan tarixi üzrə bəzi mübahisəli məsələlərə aydınlıq gətirilir.
10. 10.
    10. Metalların təbii birləşmələri, alınması , ümumi xassələri və tətbiqi. Metalların korroziyadan mühafizə üsulları.Mühazirə
11. 11.
    11. Yüngül konstruksiya materialları-Be və Mg təbii birləşmələri,alinması,xassələri və tətbiqi.Mühazirə
12. 12.
    12. Al və Ti- təbii birləşmələri,alinması,xassələri və tətbiqiMühazirə
13. 13.
    13. Cu və Zn- təbii birləşmələri,alinması,xassələri və tətbiqiMühazirə
14. 14.
    14. Cr və Mn - təbii birləşmələri,alinması,xassələri və tətbiqiMühazirə
15. 15.
    15. Fe- təbii birləşmələri,alinması,xassələri və tətbiqi.Mühazirə
16. 16.
    1. Laboratoriya ilə tanışlıq və təhlükəsizlik qaydalarıLaboratoriya
17. 17.
    2. Sinkin ekvivalentinin təyiniLaboratoriya
18. 18.
    3. Karbon qazının molekul çəkisinin təyiniLaboratoriya
19. 19.
    4. Kimyəvi kinetika. Reaksiya sürətinin C və T-dən asılılığıLaboratoriya
20. 20.
    5. Mg,Al, Cu - birləşmələri və xassələriLaboratoriya
21. 21.
    6. Cr, Mn, Fe - birləşmələri və xassələriLaboratoriya
22. 22.
    7. Laboratoriya işlərinin yekunu Laboratoriya

Ədəbiyyat əlavə edilməyib.