Fənn · Kimya mühəndisliyi

Analitik kimya və instrumental analizSillabus

İF-30394 kreditPayız semestriSeçmə

Sillabus

Fənnin rəsmi proqramı: ümumi məlumat, təlim nəticələri, mövzu planı, ədəbiyyat və qiymətləndirmə.

Ümumi məlumat

Fənn kodu
İF-3039
Kredit
4
Tələbənin iş yükü
120
Semestr
Payız semestri
Akademik il
—
Fənnin tipi
Seçmə
Təhsil forması
Əyani
Tədris dili
Azərbaycan

Fənn haqqında

Analitik kimya və instrumental analiz fənni ekologiya mühəndisliyi ixtisasında ətraf mühit nümunələrinin kimyəvi tərkibinin keyfiyyət və kəmiyyət baxımından təhlilini öyrədir. Fənn tələbələrə klassik və instrumental analiz üsullarının tətbiqi, laboratoriya cihazlarından istifadə və analiz nəticələrinin qiymətləndirilməsi üzrə nəzəri bilik və praktik bacarıqlar qazandırır.

Tədris metodları

  • mühazirə
  • laboratoriya işi

Fənn təlim nəticələri (CLO)

  1. CLO 1: Analitik kimyanın əsas anlayışlarını, metodlarını və nəzəri prinsiplərini izah edir.

  2. CLO 2: Kimya sənayesində kütlə və istilik ötürülməsi proseslərinin səmərəliliyini texniki, iqtisadi və enerji baxımından qiymətləndirərək proseslərin optimallaşdırılması üzrə əsaslandırılmış təkliflər hazırlayır.

  3. CLO 3: • FTN2: Azərbaycan tarixi üzrə bəzi mübahisəli məsələlərə aydınlıq gətirilir.

  4. CLO 4: Analiz üçün nümunələrin götürülməsi, hazırlanması və ölçmə proseslərini düzgün həyata keçirir.

  5. CLO 5: Analitik ölçmələrin nəticələrini statistik üsullarla qiymətləndirir, dəqiqliyini və etibarlılığını təhlil edir.

  6. CLO 6: Analitik tədqiqatların nəticələrini şərh edir və laboratoriya təhlükəsizliyi qaydalarına uyğun hesabat hazırlayır.

Mövzu planı

  1. 1.
    Giriş. Mühazirə

    Analitik kimya fənninin predmeti.Analitik kimyanın mahiyyəti. Analitik reaksiyalar və onların aparılma üsulları. Reaksiyanın həssaslığı və aparılma şəraiti. Məhlullar.

  2. 2.
    Birinci qrup kationlarının reaksiyaları və analiziMühazirə

    Birinci qrup kationlarının ümumi xarakteristikası. Gümüş.Civə.Qurğuşun

  3. 3.
    İkinci qrup kationları. Mühazirə

    İkinci qrup kationları. İkinci qrup kationlarının ümumi xarakteristikası. İkinci qrup kationlarının reaksiyaları və analizi. Barium. Stronsium.Kalsiu.Birinci və ikinci qrup qarışıqlarının analizinin ardıcıl gedişi.

  4. 4.
    Ücüncü qrup kationları. Mühazirə

    Ücüncü qrup kationlarının ümumi xarakteristikası. Ücüncü qrup kationlarının reaksiyaları və analizi. Alüminium. Xrom. Sink. Qalay.Arsen. Ücüncü qrup kationları qarışıqlarının analizinin ardıcıl gedişi.

  5. 5.
    Dördüncü qrup kationları. Mühazirə

    Dördüncü qrup kationlarının ümumi xarakteristikası. Dördüncü qrup kationlarının reaksiyaları və analizi. Dəmir. Manqan.Maqnezium. Bismut. Stilbum.

  6. 6.
    Beşinci qrup kationları. Mühazirə

    Beşinci qrup kationlarının ümumi xarakteristikası. Beşinci qrup kationlarının reaksiyaları və analizi. Mis. Kadmium. İkivalentli civə. Kobalt. Nikel.

  7. 7.
    Altıncı analitik qrup kationları. Mühazirə

    Altıncı analitik qrup kationları. Altıncı analitik qrup kationlarının ümumi xarakteristikası. Altıncı analitik qrup kationlarının reaksiyaları və analizi. Kalium. Natrium. Ammonium ionu.

  8. 8.
    Azərbaycanda müstəqil dövlətçilik ənənələrinin bərpa edilməsi (IX-XII əsrin əvvəli)Mühazirə

    Azərbaycanda müstəqil dövlətçilik ənənələrinin bərpa edilməsi mövzusu IX–XI əsrlərdə hakimiyyətə gələn yerli sülalələrin siyasi fəaliyyətini və dövlət quruculuğu prosesini əhatə edir. Bu dövrdə yerli hökmdarların xarici işğalçılara qarşı apardıqları mübarizə və ölkənin müstəqilliyinin qorunması istiqamətində gördükləri tədbirlər araşdırılır. Mövzuda dövlət idarəçiliyinin inkişafı, inzibati quruluşun möhkəmlənməsi və hakimiyyətin təşkili məsələləri təhlil edilir. Eyni zamanda, dövrün sosial, iqtisadi, siyasi və mədəni həyatı, eləcə də dövlətçiliyin inkişafına təsir göstərən amillər öyrənilir. Bu mövzunun mənimsənilməsi Azərbaycanın orta əsrlərdə müstəqil dövlətçilik ənənələrinin bərpası və inkişaf xüsusiyyətlərini anlamaq baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.

    • • FTN4: Tələbələrin ən azından minimum məlumat əldə etməsi, mövzular ətrafında öz fikrinin formalaşmasının səviyyəsi yoxlanılır.
    • • FTN3: Tələbələrin bu və ya digər məsələlərlə bağlı obyektiv mövqeyini formalaşmasına nail olunur.
    • • FTN1: Azərbaycan tarixinin dövrlərinin əsas mahiyyəti izah edilir.
    • • FTN2: Azərbaycan tarixi üzrə bəzi mübahisəli məsələlərə aydınlıq gətirilir.
    • • FTN5: Tələbələrə qədim tariximizin müasir dövrlə uzlaşdırılması vərdişləri aşılanır.
  9. 9.
    Metal və ərintilərin analiziMühazirə

    Metal və ərintilərin analizi. Əlvan metalların və ərintilərin analizi.

  10. 10.
    Anionların analitik reaksiyaları. Mühazirə

    Anionların analitik reaksiyaları. Birinci qrup anionlarının analitik reaksiyaları (Cl-, Br-, I-, S2-, NO2-,

  11. 11.
    Miqdari kimyəvi analiz. Mühazirə

    Qravimetrik analiz. Titrimetrik analiz. Ekvivalent nöqtənin təyini. Turşu-əsas titrlənmə. Titrləmə əyriləri. Kompleksometrik titrlənmə. Oksidləşmə-reduksiya titrlənmə. Yodometriya.

  12. 12.
    Xromatoqrafiyanın üsulları və onun növləri. Mühazirə

    Xromatoqrafiyanın üsulları və onun növləri. Qaz xromatoqrafiyası. Xromatoqrafik kalonu. Xromatoqrafik dedektorlar. Dayanıqlı faza. Xromatoqrafik piklər. Kalonkanın effektliyi. Fazanın selektivliyi. Vəsvi və miqdarı analiz. Qaz xromatoqrafiyanın fiziki-kimyəvi tədqiqatda tətbiqi. Dayanıqsız faza.

  13. 13.
    Qaz-maye xromatoqrafiyası. Mühazirə

    Qaz-maye xromatoqrafiyası. Kalonkalı maye xromatoqrafiyası (KMX). Adsorbsion və paylaşdırılmış KMX.

  14. 14.
    İQ spektroskopiya. Mühazirə

    İQ spektroskopiya.

  15. 15.
    NMR spektroskopiya. Mühazirə

    İmpuls üsulu. Nüvənin kimyəvi sürüşməsi və spin-spin qarşılıqlı təsiri. NMR spektrlərin interpretasiyası. 1H və 13C atomların NMR spektroskopiyası. Mass-spektroskopiya. İonlaşma üsulları. Kütlə analizatorları. Molekulyar ionlarpiklərin identifikasiyası.

  16. 16.
    Natrium və kalium ionlarının xüsusi reaksiyalarıMəşğələ

    Natrium və kalium ionlarının xüsusi reaksiyaları

  17. 17.
    Ammonium və maqnezium ionlarının xüsusi reaksiyalarıMəşğələ

    Ammonium və maqnezium ionlarının xüsusi reaksiyaları

  18. 18.
    İkinci qrup kationlarının ümumi xarakteristikasıMəşğələ

    İkinci qrup kationlarının ümumi xarakteristikası

  19. 19.
    Ücüncü qrup kationlarının ümumi xarakteristikasıMəşğələ

    Ücüncü qrup kationlarının ümumi xarakteristikası

  20. 20.
    Fe3+ ionunun xüsusi reaksiyalarıMəşğələ

    Fe3+ ionunun xüsusi reaksiyaları

  21. 21.
    Mis yarımqrupu kationlarının ümumi xarakteristikasıMəşğələ

    Mis yarımqrupu kationlarının ümumi xarakteristikası

  22. 22.
    Kadmium yarımqrupu kationlarının ümumi xarakteristikasıMəşğələ

    Kadmium yarımqrupu kationlarının ümumi xarakteristikası

  23. 23.
    Qurğuşunun məhlulda təyiniMəşğələ

    Qurğuşunun məhlulda təyini

  24. 24.
    Birinci qrup anionlarının analitik reaksiyaları (Cl-, Br-, I-, S2-, NO2-, NO3-).Sərbəst iş

    Birinci qrup anionlarının analitik reaksiyaları (Cl-, Br-, I-, S2-, NO2-, NO3-).

  25. 25.
    Birinci və ikinci qrup qarışıqlarının analizinin ardıcıl gedişi.Sərbəst iş

    Birinci və ikinci qrup qarışıqlarının analizinin ardıcıl gedişi.

  26. 26.
    Ücüncü qrup kationları qarışıqlarının analizinin ardıcıl gedişi.Sərbəst iş

    Ücüncü qrup kationları qarışıqlarının analizinin ardıcıl gedişi.

  27. 27.
    Qaz-maye xromatoqrafiyası. Kalonkalı maye xromatoqrafiyası (KMX).Sərbəst iş

    Qaz-maye xromatoqrafiyası. Kalonkalı maye xromatoqrafiyası (KMX).

  28. 28.
    NMR spektrlərin interpretasiyası. 1H və 13C atomların NMR spektroskopiyası. Mass-spektroskopiya.Sərbəst iş

    NMR spektrlərin interpretasiyası. 1H və 13C atomların NMR spektroskopiyası. Mass-spektroskopiya.

  29. 29.
    Analitik kimya fənninin predmeti.Analitik kimyanın mahiyyəti. Analitik reaksiyalar və onların aparılma üsulları. Reaksiyanın həssaslığı və aparılma şəraiti. Məhlullar.Mühazirə

    Analitik kimya fənninin predmeti.Analitik kimyanın mahiyyəti. Analitik reaksiyalar və onların aparılma üsulları. Reaksiyanın həssaslığı və aparılma şəraiti. Məhlullar.

  30. 30.
    Giriş. Analitik kimya fənninin predmeti.Analitik kimyanın mahiyyəti.Mühazirə

    Analitik reaksiyalar və onların aparılma üsulları. Reaksiyanın həssaslığı və aparılma şəraiti. Məhlullar.

  31. 31.
    1. Giriş. Analitik kimya ilə sənayenin əlaqələriMühazirə
  32. 32.
    2.Birinci qrup kationlarının reaksiyaları və analizi. Birinci qrup kationlarının ümumi xarakte-ristikası. Ammonium ionu. Kalium. Natrium. MaqneziumMühazirə
  33. 33.
    3. İkinci qrup kationları. İkinci qrup kationlarının ümumi xarakteristikası. İkinci qrup kationlarının reaksiyaları və analizi. Kalsium. Stronsium. Barium. Birinci və ikinci qrup qarışıqlarının analizinin ardıcıl gedişi Mühazirə
  34. 34.
    4.Ücüncü qrup kationları. Ücüncü qrup kationlarının ümumi xarakteristikası. Ücüncü qrup kationlarının reaksiyaları və analizi. Gümüş. Civə. Qurğuşun.. Ücüncü qrup kationları qarışıqlarının analizinin ardıcıl gedişiMühazirə
  35. 35.
    5.Dördüncü qrup kationları. Dördüncü qrup kationlarının ümumi xarakteristikası. Dördüncü qrup kationlarının reaksiyaları və analizi. Sink. Alüminium. Xrom. QalayMühazirə
  36. 36.
    6. Beşinci qrup kationlarının ümumi xarakteristikası. Dəmir. Manqan.Maqnezium. Bismut. Stilbum Beşinci qrup kationlarının reaksiyaları və analiziMühazirə
  37. 37.
    7. Altıncı analitik qrup kationları. Altıncı analitik qrup kationlarının ümumi xarakteristikası. Mis. Kadmium. İkivalentli civə. Kobalt. Nikel. Altıncı analitik qrup kationlarının reaksiyaları və analiziMühazirə
  38. 38.
    7. Altıncı analitik qrup kationları. Altıncı analitik qrup kationlarının ümumi xarakteristikası. Mis. Kadmium. İkivalentli civə. Kobalt. Nikel. Altıncı analitik qrup kationlarının reaksiyaları və analiziMühazirə
  39. 39.
    8. İndikatorların ion, xromofor nəzəriyyəsi. Bufer məhlullar.Titrləmə əyrisinə görə indikatorların secilməsi. Kompleks birləşmələrin davamlılığına təsir edən faktorlar: liqand və metal ionların təbiəti, ion radius, mühit. Metalların bir necə komplekslər arasında paylanmasıMühazirə
  40. 40.
    9.Metallurgiya sənayesi: metallar və ərintilərin tərkibi. Metal və ərintilərin analizi. Əlvan metalların və ərintilərin analizi Mühazirə
  41. 41.
    10.Anionların analitik reaksiyaları. Birinci qrup anionlarının analitik reaksiyaları (Cl-, Br-, I-, S2-, NO2-, NO3-). Birinci-dördüncü qrup anionlarının analitik reaksiyaları (SO42-, SO32-, S2O32-, PO43-, AsO43-, AsO33-) Mühazirə
  42. 42.
    11.Miqdari kimyəvi analiz. Qravimetrik analiz. Titrimetrik analiz. Ekvivalent nöqtənin təyini. Turşu-əsas titrlənmə. Titrləmə əyriləri. Kompleksometrik titrlənmə. Oksidləşmə-reduksiya titrlənmə. YodometriyaMühazirə
  43. 43.
    12. Xromatoqrafiyanın üsulları və onun növləri. Qaz xromatoqrafiyası. Xromatoqrafik kalonu. Xromatoqrafik dedektorlar. Dayanıqlı faza. Xromatoqrafik piklər. Kalonkanın effektliyi. Fazanın selektivliyi. Qaz xromatoqrafiyanın fiziki-kimyəvi tədqiqatda tətbiqi. Dayanıqsız fazaMühazirə
  44. 44.
    12. Xromatoqrafiyanın üsulları və onun növləri. Qaz xromatoqrafiyası. Xromatoqrafik kalonu. Xromatoqrafik dedektorlar. Dayanıqlı faza. Xromatoqrafik piklər. Kalonkanın effektliyi. Fazanın selektivliyi. Qaz xromatoqrafiyanın fiziki-kimyəvi tədqiqatda tətbiqi. Dayanıqsız fazaMühazirə
  45. 45.
    13.Mass-spektroskopiya. İonlaşma üsulları. Kütlə analizatorları. Molekulyar ionlarpiklərin identifikasiyasıMühazirə
  46. 46.
    13.Mass-spektroskopiya. İonlaşma üsulları. Kütlə analizatorları. Molekulyar ionlarpiklərin identifikasiyasıMühazirə
  47. 47.
    14.İQ spektroskopiya. Rəqslərin qarşılıqlı təsiri. Hidrogen rabitəsi. Nümunənin hazırlanması. Spektrlərin interpretasiyası. Üzvi maddələrin xatakteristik qrupların tezlikləriMühazirə
  48. 48.
    15.NMR spektroskopiya. Nüvələrin maqnit xassələri. İmpuls üsulu. Nüvənin kimyəvi sürüşməsi və spin-spin qarşılıqlı təsiri. NMR spektrlərin interpretasiyası. 1H və 13C atomların NMR spektroskopiyasıMühazirə
  49. 49.
    15.NMR spektroskopiya. Nüvələrin maqnit xassələri. İmpuls üsulu. Nüvənin kimyəvi sürüşməsi və spin-spin qarşılıqlı təsiri. NMR spektrlərin interpretasiyası. 1H və 13C atomların NMR spektroskopiyasıMühazirə
  50. 50.
    1. Birinci qrup anionlarının analitik reaksiyaları (Cl-, Br-, I-, S2-, NO2-, NO3-)Məşğələ
  51. 51.
    2. Birinci və ikinci qrup qarışıqlarının analizinin ardıcıl gedişi Məşğələ
  52. 52.
    3.İkinci qrup kationlarının reaksiyaları və analizi. Kalsium. Stronsium. Barium. Birinci və ikinci qrup qarışıqlarının analizinin ardıcıl gedişi Məşğələ
  53. 53.
    4.Ücüncü qrup kationları qarışıq-larının analizinin ardıcıl gedişi Məşğələ

Ədəbiyyat

Ədəbiyyat əlavə edilməyib.

Qiymətləndirmə

Qiymətləndirmə formasıAçıqlamaBalUyğun FTN
Cari qiymətləndirməCari qiymətləndirmə - fənn üzrə tələbənin semestr müddətində fəaliyyətinin qiymətləndirilməsi olmaqla, mühazirə və məşğələ (laboratoriya) dərs materiallarının mənimsənilmə səviyyəsini qiymətləndirilir.30 balFTN 1-5
DavamiyyətTələbə fənn üzrə dərslərin 25%-dən çoxunda iştirak etmədiyi halda imtahana buraxılmır.10 bal-
Tələbənin sərbəst işiTələbəyə fənn üzrə semestr ərzində 1 sərbəst işin (zəruri hallarda sərbəst işlərin sayı artırıla bilər) yerinə yetirilməsi tapşırığı verilir.10 balFTN--
İmtahanİmtahan şifahi, yazılı, yazılı-elektron, test üsulu ilə keçirilir50 balFTN 1-5