Ümumi məlumat
- Fənn kodu
- İF-3039
- Kredit
- 4
- Tələbənin iş yükü
- 120
- Semestr
- Payız semestri
- Akademik il
- —
- Fənnin tipi
- Seçmə
- Təhsil forması
- Əyani
- Tədris dili
- Azərbaycan
Fənn haqqında
Analitik kimya və instrumental analiz fənni ekologiya mühəndisliyi ixtisasında ətraf mühit nümunələrinin kimyəvi tərkibinin keyfiyyət və kəmiyyət baxımından təhlilini öyrədir. Fənn tələbələrə klassik və instrumental analiz üsullarının tətbiqi, laboratoriya cihazlarından istifadə və analiz nəticələrinin qiymətləndirilməsi üzrə nəzəri bilik və praktik bacarıqlar qazandırır.
Tədris metodları
- mühazirə
- laboratoriya işi
Fənn təlim nəticələri (CLO)
CLO 1: Analitik kimyanın əsas anlayışlarını, metodlarını və nəzəri prinsiplərini izah edir.
CLO 2: Kimya sənayesində kütlə və istilik ötürülməsi proseslərinin səmərəliliyini texniki, iqtisadi və enerji baxımından qiymətləndirərək proseslərin optimallaşdırılması üzrə əsaslandırılmış təkliflər hazırlayır.
CLO 3: • FTN2: Azərbaycan tarixi üzrə bəzi mübahisəli məsələlərə aydınlıq gətirilir.
CLO 4: Analiz üçün nümunələrin götürülməsi, hazırlanması və ölçmə proseslərini düzgün həyata keçirir.
CLO 5: Analitik ölçmələrin nəticələrini statistik üsullarla qiymətləndirir, dəqiqliyini və etibarlılığını təhlil edir.
CLO 6: Analitik tədqiqatların nəticələrini şərh edir və laboratoriya təhlükəsizliyi qaydalarına uyğun hesabat hazırlayır.
Mövzu planı
- 1.Giriş. Mühazirə
Analitik kimya fənninin predmeti.Analitik kimyanın mahiyyəti. Analitik reaksiyalar və onların aparılma üsulları. Reaksiyanın həssaslığı və aparılma şəraiti. Məhlullar.
- 2.Birinci qrup kationlarının reaksiyaları və analiziMühazirə
Birinci qrup kationlarının ümumi xarakteristikası. Gümüş.Civə.Qurğuşun
- 3.İkinci qrup kationları. Mühazirə
İkinci qrup kationları. İkinci qrup kationlarının ümumi xarakteristikası. İkinci qrup kationlarının reaksiyaları və analizi. Barium. Stronsium.Kalsiu.Birinci və ikinci qrup qarışıqlarının analizinin ardıcıl gedişi.
- 4.Ücüncü qrup kationları. Mühazirə
Ücüncü qrup kationlarının ümumi xarakteristikası. Ücüncü qrup kationlarının reaksiyaları və analizi. Alüminium. Xrom. Sink. Qalay.Arsen. Ücüncü qrup kationları qarışıqlarının analizinin ardıcıl gedişi.
- 5.Dördüncü qrup kationları. Mühazirə
Dördüncü qrup kationlarının ümumi xarakteristikası. Dördüncü qrup kationlarının reaksiyaları və analizi. Dəmir. Manqan.Maqnezium. Bismut. Stilbum.
- 6.Beşinci qrup kationları. Mühazirə
Beşinci qrup kationlarının ümumi xarakteristikası. Beşinci qrup kationlarının reaksiyaları və analizi. Mis. Kadmium. İkivalentli civə. Kobalt. Nikel.
- 7.Altıncı analitik qrup kationları. Mühazirə
Altıncı analitik qrup kationları. Altıncı analitik qrup kationlarının ümumi xarakteristikası. Altıncı analitik qrup kationlarının reaksiyaları və analizi. Kalium. Natrium. Ammonium ionu.
- 8.Azərbaycanda müstəqil dövlətçilik ənənələrinin bərpa edilməsi (IX-XII əsrin əvvəli)Mühazirə
Azərbaycanda müstəqil dövlətçilik ənənələrinin bərpa edilməsi mövzusu IX–XI əsrlərdə hakimiyyətə gələn yerli sülalələrin siyasi fəaliyyətini və dövlət quruculuğu prosesini əhatə edir. Bu dövrdə yerli hökmdarların xarici işğalçılara qarşı apardıqları mübarizə və ölkənin müstəqilliyinin qorunması istiqamətində gördükləri tədbirlər araşdırılır. Mövzuda dövlət idarəçiliyinin inkişafı, inzibati quruluşun möhkəmlənməsi və hakimiyyətin təşkili məsələləri təhlil edilir. Eyni zamanda, dövrün sosial, iqtisadi, siyasi və mədəni həyatı, eləcə də dövlətçiliyin inkişafına təsir göstərən amillər öyrənilir. Bu mövzunun mənimsənilməsi Azərbaycanın orta əsrlərdə müstəqil dövlətçilik ənənələrinin bərpası və inkişaf xüsusiyyətlərini anlamaq baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
- • FTN4: Tələbələrin ən azından minimum məlumat əldə etməsi, mövzular ətrafında öz fikrinin formalaşmasının səviyyəsi yoxlanılır.
- • FTN3: Tələbələrin bu və ya digər məsələlərlə bağlı obyektiv mövqeyini formalaşmasına nail olunur.
- • FTN1: Azərbaycan tarixinin dövrlərinin əsas mahiyyəti izah edilir.
- • FTN2: Azərbaycan tarixi üzrə bəzi mübahisəli məsələlərə aydınlıq gətirilir.
- • FTN5: Tələbələrə qədim tariximizin müasir dövrlə uzlaşdırılması vərdişləri aşılanır.
- 9.Metal və ərintilərin analiziMühazirə
Metal və ərintilərin analizi. Əlvan metalların və ərintilərin analizi.
- 10.Anionların analitik reaksiyaları. Mühazirə
Anionların analitik reaksiyaları. Birinci qrup anionlarının analitik reaksiyaları (Cl-, Br-, I-, S2-, NO2-,
- 11.Miqdari kimyəvi analiz. Mühazirə
Qravimetrik analiz. Titrimetrik analiz. Ekvivalent nöqtənin təyini. Turşu-əsas titrlənmə. Titrləmə əyriləri. Kompleksometrik titrlənmə. Oksidləşmə-reduksiya titrlənmə. Yodometriya.
- 12.Xromatoqrafiyanın üsulları və onun növləri. Mühazirə
Xromatoqrafiyanın üsulları və onun növləri. Qaz xromatoqrafiyası. Xromatoqrafik kalonu. Xromatoqrafik dedektorlar. Dayanıqlı faza. Xromatoqrafik piklər. Kalonkanın effektliyi. Fazanın selektivliyi. Vəsvi və miqdarı analiz. Qaz xromatoqrafiyanın fiziki-kimyəvi tədqiqatda tətbiqi. Dayanıqsız faza.
- 13.Qaz-maye xromatoqrafiyası. Mühazirə
Qaz-maye xromatoqrafiyası. Kalonkalı maye xromatoqrafiyası (KMX). Adsorbsion və paylaşdırılmış KMX.
- 14.İQ spektroskopiya. Mühazirə
İQ spektroskopiya.
- 15.NMR spektroskopiya. Mühazirə
İmpuls üsulu. Nüvənin kimyəvi sürüşməsi və spin-spin qarşılıqlı təsiri. NMR spektrlərin interpretasiyası. 1H və 13C atomların NMR spektroskopiyası. Mass-spektroskopiya. İonlaşma üsulları. Kütlə analizatorları. Molekulyar ionlarpiklərin identifikasiyası.
- 16.Natrium və kalium ionlarının xüsusi reaksiyalarıMəşğələ
Natrium və kalium ionlarının xüsusi reaksiyaları
- 17.Ammonium və maqnezium ionlarının xüsusi reaksiyalarıMəşğələ
Ammonium və maqnezium ionlarının xüsusi reaksiyaları
- 18.İkinci qrup kationlarının ümumi xarakteristikasıMəşğələ
İkinci qrup kationlarının ümumi xarakteristikası
- 19.Ücüncü qrup kationlarının ümumi xarakteristikasıMəşğələ
Ücüncü qrup kationlarının ümumi xarakteristikası
- 20.Fe3+ ionunun xüsusi reaksiyalarıMəşğələ
Fe3+ ionunun xüsusi reaksiyaları
- 21.Mis yarımqrupu kationlarının ümumi xarakteristikasıMəşğələ
Mis yarımqrupu kationlarının ümumi xarakteristikası
- 22.Kadmium yarımqrupu kationlarının ümumi xarakteristikasıMəşğələ
Kadmium yarımqrupu kationlarının ümumi xarakteristikası
- 23.Qurğuşunun məhlulda təyiniMəşğələ
Qurğuşunun məhlulda təyini
- 24.Birinci qrup anionlarının analitik reaksiyaları (Cl-, Br-, I-, S2-, NO2-, NO3-).Sərbəst iş
Birinci qrup anionlarının analitik reaksiyaları (Cl-, Br-, I-, S2-, NO2-, NO3-).
- 25.Birinci və ikinci qrup qarışıqlarının analizinin ardıcıl gedişi.Sərbəst iş
Birinci və ikinci qrup qarışıqlarının analizinin ardıcıl gedişi.
- 26.Ücüncü qrup kationları qarışıqlarının analizinin ardıcıl gedişi.Sərbəst iş
Ücüncü qrup kationları qarışıqlarının analizinin ardıcıl gedişi.
- 27.Qaz-maye xromatoqrafiyası. Kalonkalı maye xromatoqrafiyası (KMX).Sərbəst iş
Qaz-maye xromatoqrafiyası. Kalonkalı maye xromatoqrafiyası (KMX).
- 28.NMR spektrlərin interpretasiyası. 1H və 13C atomların NMR spektroskopiyası. Mass-spektroskopiya.Sərbəst iş
NMR spektrlərin interpretasiyası. 1H və 13C atomların NMR spektroskopiyası. Mass-spektroskopiya.
- 29.Analitik kimya fənninin predmeti.Analitik kimyanın mahiyyəti. Analitik reaksiyalar və onların aparılma üsulları. Reaksiyanın həssaslığı və aparılma şəraiti. Məhlullar.Mühazirə
Analitik kimya fənninin predmeti.Analitik kimyanın mahiyyəti. Analitik reaksiyalar və onların aparılma üsulları. Reaksiyanın həssaslığı və aparılma şəraiti. Məhlullar.
- 30.Giriş. Analitik kimya fənninin predmeti.Analitik kimyanın mahiyyəti.Mühazirə
Analitik reaksiyalar və onların aparılma üsulları. Reaksiyanın həssaslığı və aparılma şəraiti. Məhlullar.
- 31.1. Giriş. Analitik kimya ilə sənayenin əlaqələriMühazirə
- 32.2.Birinci qrup kationlarının reaksiyaları və analizi. Birinci qrup kationlarının ümumi xarakte-ristikası. Ammonium ionu. Kalium. Natrium. MaqneziumMühazirə
- 33.3. İkinci qrup kationları. İkinci qrup kationlarının ümumi xarakteristikası. İkinci qrup kationlarının reaksiyaları və analizi. Kalsium. Stronsium. Barium. Birinci və ikinci qrup qarışıqlarının analizinin ardıcıl gedişi Mühazirə
- 34.4.Ücüncü qrup kationları. Ücüncü qrup kationlarının ümumi xarakteristikası. Ücüncü qrup kationlarının reaksiyaları və analizi. Gümüş. Civə. Qurğuşun.. Ücüncü qrup kationları qarışıqlarının analizinin ardıcıl gedişiMühazirə
- 35.5.Dördüncü qrup kationları. Dördüncü qrup kationlarının ümumi xarakteristikası. Dördüncü qrup kationlarının reaksiyaları və analizi. Sink. Alüminium. Xrom. QalayMühazirə
- 36.6. Beşinci qrup kationlarının ümumi xarakteristikası. Dəmir. Manqan.Maqnezium. Bismut. Stilbum Beşinci qrup kationlarının reaksiyaları və analiziMühazirə
- 37.7. Altıncı analitik qrup kationları. Altıncı analitik qrup kationlarının ümumi xarakteristikası. Mis. Kadmium. İkivalentli civə. Kobalt. Nikel. Altıncı analitik qrup kationlarının reaksiyaları və analiziMühazirə
- 38.7. Altıncı analitik qrup kationları. Altıncı analitik qrup kationlarının ümumi xarakteristikası. Mis. Kadmium. İkivalentli civə. Kobalt. Nikel. Altıncı analitik qrup kationlarının reaksiyaları və analiziMühazirə
- 39.8. İndikatorların ion, xromofor nəzəriyyəsi. Bufer məhlullar.Titrləmə əyrisinə görə indikatorların secilməsi. Kompleks birləşmələrin davamlılığına təsir edən faktorlar: liqand və metal ionların təbiəti, ion radius, mühit. Metalların bir necə komplekslər arasında paylanmasıMühazirə
- 40.9.Metallurgiya sənayesi: metallar və ərintilərin tərkibi. Metal və ərintilərin analizi. Əlvan metalların və ərintilərin analizi Mühazirə
- 41.10.Anionların analitik reaksiyaları. Birinci qrup anionlarının analitik reaksiyaları (Cl-, Br-, I-, S2-, NO2-, NO3-). Birinci-dördüncü qrup anionlarının analitik reaksiyaları (SO42-, SO32-, S2O32-, PO43-, AsO43-, AsO33-) Mühazirə
- 42.11.Miqdari kimyəvi analiz. Qravimetrik analiz. Titrimetrik analiz. Ekvivalent nöqtənin təyini. Turşu-əsas titrlənmə. Titrləmə əyriləri. Kompleksometrik titrlənmə. Oksidləşmə-reduksiya titrlənmə. YodometriyaMühazirə
- 43.12. Xromatoqrafiyanın üsulları və onun növləri. Qaz xromatoqrafiyası. Xromatoqrafik kalonu. Xromatoqrafik dedektorlar. Dayanıqlı faza. Xromatoqrafik piklər. Kalonkanın effektliyi. Fazanın selektivliyi. Qaz xromatoqrafiyanın fiziki-kimyəvi tədqiqatda tətbiqi. Dayanıqsız fazaMühazirə
- 44.12. Xromatoqrafiyanın üsulları və onun növləri. Qaz xromatoqrafiyası. Xromatoqrafik kalonu. Xromatoqrafik dedektorlar. Dayanıqlı faza. Xromatoqrafik piklər. Kalonkanın effektliyi. Fazanın selektivliyi. Qaz xromatoqrafiyanın fiziki-kimyəvi tədqiqatda tətbiqi. Dayanıqsız fazaMühazirə
- 45.13.Mass-spektroskopiya. İonlaşma üsulları. Kütlə analizatorları. Molekulyar ionlarpiklərin identifikasiyasıMühazirə
- 46.13.Mass-spektroskopiya. İonlaşma üsulları. Kütlə analizatorları. Molekulyar ionlarpiklərin identifikasiyasıMühazirə
- 47.14.İQ spektroskopiya. Rəqslərin qarşılıqlı təsiri. Hidrogen rabitəsi. Nümunənin hazırlanması. Spektrlərin interpretasiyası. Üzvi maddələrin xatakteristik qrupların tezlikləriMühazirə
- 48.15.NMR spektroskopiya. Nüvələrin maqnit xassələri. İmpuls üsulu. Nüvənin kimyəvi sürüşməsi və spin-spin qarşılıqlı təsiri. NMR spektrlərin interpretasiyası. 1H və 13C atomların NMR spektroskopiyasıMühazirə
- 49.15.NMR spektroskopiya. Nüvələrin maqnit xassələri. İmpuls üsulu. Nüvənin kimyəvi sürüşməsi və spin-spin qarşılıqlı təsiri. NMR spektrlərin interpretasiyası. 1H və 13C atomların NMR spektroskopiyasıMühazirə
- 50.1. Birinci qrup anionlarının analitik reaksiyaları (Cl-, Br-, I-, S2-, NO2-, NO3-)Məşğələ
- 51.2. Birinci və ikinci qrup qarışıqlarının analizinin ardıcıl gedişi Məşğələ
- 52.3.İkinci qrup kationlarının reaksiyaları və analizi. Kalsium. Stronsium. Barium. Birinci və ikinci qrup qarışıqlarının analizinin ardıcıl gedişi Məşğələ
- 53.4.Ücüncü qrup kationları qarışıq-larının analizinin ardıcıl gedişi Məşğələ
Ədəbiyyat
Ədəbiyyat əlavə edilməyib.
Qiymətləndirmə
| Qiymətləndirmə forması | Açıqlama | Bal | Uyğun FTN |
|---|---|---|---|
| Cari qiymətləndirmə | Cari qiymətləndirmə - fənn üzrə tələbənin semestr müddətində fəaliyyətinin qiymətləndirilməsi olmaqla, mühazirə və məşğələ (laboratoriya) dərs materiallarının mənimsənilmə səviyyəsini qiymətləndirilir. | 30 bal | FTN 1-5 |
| Davamiyyət | Tələbə fənn üzrə dərslərin 25%-dən çoxunda iştirak etmədiyi halda imtahana buraxılmır. | 10 bal | - |
| Tələbənin sərbəst işi | Tələbəyə fənn üzrə semestr ərzində 1 sərbəst işin (zəruri hallarda sərbəst işlərin sayı artırıla bilər) yerinə yetirilməsi tapşırığı verilir. | 10 bal | FTN-- |
| İmtahan | İmtahan şifahi, yazılı, yazılı-elektron, test üsulu ilə keçirilir | 50 bal | FTN 1-5 |