Üzvi kimyaSillabus

Fənn kodu

: İF-3031y

Kredit

6

Tələbənin iş yükü

180

Semestr

Yaz semestri

Akademik il

2025-2026

Fənnin tipi

Məcburi

Təhsil forması

Əyani

Tədris dili

Azərbaycan

Auditoriyadaxili saatlar

a) Muhazirə -30 saat; b) seminar -15 saat; c) laboratoriya -30 saat

Auditoriyadan kənar saatlar

a) TSİ - 63 saat; b) MRTSİ- 42 saat

“Üzvi kimya” fənni aşağıdakı mövzular üz¬rə tədris olunur: Üzvi birləşmələrin təsnifata ayrılmasını, əsas sinif üzvi birləşmələrin nomenklaturasını, alınma üsullarını, fiziki və kimyəvi xassələrini, üzvi maddələrin molekulyar, struktur və elektron quruluşlarını, izomerliyi, üzvi birləşmələrin fəza quruluşlarını, üzvi birləşmələrin sənayedə alınma üsullarını və onların tətbiqini, üzvi birləşmələrdə əvəzləyicilərin elektron effektlərini, üzvi birləşmələrin quruluşunun təyinində müasir fiziki-kimyəvi üsullardan istifadə edilməsi.

• mühazirə
• laboratoriya işi
• seminar
• komanda işi
• təqdimatlar

1. 1

   CLO 1: Üzvi birləşmələrin təsnifatını, nomenklaturasını, molekulyar quruluşunu və əsas siniflərinin fiziki-kimyəvi xassələrini izah edir.

2. 2

   CLO 2: Üzvi birləşmələrin alınma üsullarını, kimyəvi çevrilmələrini və reaksiya mexanizmlərini təhlil edir.

3. 3

   CLO 3: Üzvi birləşmələrdə izomerlik, fəza quruluşu və elektron effektlərinin maddələrin xassələrinə və reaksiyaya girmə qabiliyyətinə təsirini qiymətləndirir.

4. 4

   CLO 4: Üzvi birləşmələrin quruluşunun müəyyən edilməsində müasir fiziki-kimyəvi analiz üsullarından istifadə edir və əldə olunan nəticələri şərh edir.

5. 5

   CLO 5: Müxtəlif sənaye prosesləri üçün uyğun üzvi birləşmələrin alınma texnologiyalarını və tətbiq sahələrini seçərək əsaslandırır.

6. 6

   CLO 6: Üzvi kimya üzrə nəzəri bilikləri kimya mühəndisliyi problemlərinin həllində tətbiq edir və eksperimental nəticələr əsasında elmi əsaslandırılmış qərarlar qəbul edir.

1. 1.
   AlkanlarMühazirə

   Homoloji sırası. Ümumi formulu. İzomerliyi. Nomenklaturu. Alınma üsulları. Kimyəvi xassələri. Tətbiqi.

2. 2.
   AlkanlarMühazirə

   Homoloji sırası. Ümumi formulu. İzomerliyi. Nomenklaturu. Alınma üsulları. Kimyəvi xassələri. Tətbiqi.

3. 3.
   AlkanlarMühazirə

   Homoloji sırası. Ümumi formulu. İzomerliyi. Nomenklaturu. Alınma üsulları. Kimyəvi xassələri. Tətbiqi.

4. 4.
   AlkanlarMühazirə

   Homoloji sırası. Ümumi formulu. İzomerliyi. Nomenklaturu. Alınma üsulları. Kimyəvi xassələri. Tətbiqi.

5. 5.
   Alkadienlər Mühazirə

   Homoloji sırası. Ümumi formulu. İzomerliyi. Nomenklaturu. Alınma üsulları. Kimyəvi xassələri. Tətbiqi.

6. 6.
   Aromatik birləşmələr.Mühazirə

   Aromatiklik anlayışı. Benzolun quruluşu haqqında təsəvvürlərin inkişafı. Kekule formulu. Benzolun quruluşu haqqında müasir elektron və kvant-kimyəvi təsəvvürlər. Rabitələrin uzunluğu. Benzolun konyuqə enerjisi, onun təyin olunma üsulları. Maqnit xarakteri, benzolun xüsusi xassələrinin izahı. Homoloji sırası. Ümumi formulu. İzomerliyi. Nomenklaturu. Alınma üsulları. Kimyəvi xassələri. Tətbiqi.

7. 7.
   Üzvi birləşmələrin quruluşunu tədqiq etmək üçün spektral üsulların tətbiqiMühazirə

   İnfraqırmızı (İQ) spektroskopiyası. Elektron spektrləri. Nüvə Maqnit Rezonansı (NMR) spektroskopiyası. Mass-spektroskopiyası.

8. 8.
   Karbohidrogenlərin halogenli törəmələriMühazirə

   Ümumi formulu. İzomerliyi. Birli, ikili və üçlü halogenalkanlar. Nomenklaturu. Alınma üsulları. Kimyəvi xassələri. Tətbiqi.

9. 9.
   Bir- və çoxatomlu spirtlərMühazirə

   Homoloji sırası. Üımumi formulu. Təsnifatı: birli, ikili, üçlü spirtlər. Nomenklaturu. Alınma üsulları. Kimyəvi xassələri. Tətbiqi.

10. 10.
    Bir- və çoxatomlu spirtlərMühazirə

    Homoloji sırası. Üımumi formulu. Təsnifatı: birli, ikili, üçlü spirtlər. Nomenklaturu. Alınma üsulları. Kimyəvi xassələri. Tətbiqi.

11. 11.
    Bir- və çoxatomlu spirtlərMühazirə

    Homoloji sırası. Üımumi formulu. Təsnifatı: birli, ikili, üçlü spirtlər. Nomenklaturu. Alınma üsulları. Kimyəvi xassələri. Tətbiqi.

12. 12.
    Sadə efirlər. EpoksibirləşmələrMühazirə

    Sadə efirlər. Epoksibirləşmələr

13. 13.
    Sadə efirlər. EpoksibirləşmələrMühazirə

    Sadə efirlər. Epoksibirləşmələr

14. 14.
    Aldehid və ketonlarMühazirə

    Ümumi formulu. İzomerliyi. Nomenklaturu. Alınma üsulları. Kimyəvi xassələri. Tətbiqi.

15. 15.
    Tiospirtlər, tioefirlər, sulfoturşular

    Ümumi formulu. İzomerliyi. Nomenklaturu (trivial, səmərəli və sistematik). Alınma üsulları. Kimyəvi xassələri. Tətbiqi.

16. 16.
    NitrobirləşmələrMühazirə

    Ümumi formulu. İzomerliyi. Nomenklaturu. Alınma üsulları. Kimyəvi xassələri. Tətbiqi.

17. 17.
    NitrobirləşmələrMühazirə

    Ümumi formulu. İzomerliyi. Nomenklaturu. Alınma üsulları. Kimyəvi xassələri. Tətbiqi.

18. 18.
    Aminlər

    Ümumi formulu. İzomerliyi. Nomenklaturu. Alınma üsulları. Kimyəvi xassələri. Tətbiqi.

19. 19.
    Ümumi formulu.

    Ümumi formulu. İzomerliyi. Nomenklaturu. Alınma üsulları. Kimyəvi xassələri. Tətbiqi..

20. 20.
    Heterotsiklik birləşmələrMühazirə

    Furan. Tiofe. Pirrol. Piridin. Xinolin. İzoxinolin. Nomenklaturu. Alınma üsulları. Kimyəvi xassələri. Tətbiqi.

21. 21.
    Alkanlar (doymuş karbohidro-genlər, parafinlər). Alitsiklik birləş-mələrMəşğələ

    Alkanlar (doymuş karbohidro-genlər, parafinlər). Alitsiklik birləş-mələr

22. 22.
    Alkenlar Məşğələ

    Alkenlar (doymuş karbohidrogenlər, parafinlər)

23. 23.
    AlkadienlərMəşğələ

    Alkenlar (doymuş karbohidrogenlər, parafinlər)

24. 24.
    Alkinlər Məşğələ

    Alkinlər (asetilen karbohidrogenləri)

25. 25.
    Aromatik birləşmələr.Məşğələ

    Aromatik birləşmələr.

26. 26.
    Üzvi birləşmələrin quruluşunu tədqiq etmək üçün spektral üsulların tətbiqi Məşğələ

    Üzvi birləşmələrin quruluşunu tədqiq etmək üçün spektral üsulların tətbiqi

27. 27.
    Bir- və çoxatomlu spirtlər. FenolMəşğələ

    Bir- və çoxatomlu spirtlər. Fenol

28. 28.
    Aldehid və ketonlarMəşğələ

    Aldehid və ketonlar

29. 29.
    Heterotsiklik birləşmələr Məşğələ

    Heterotsiklik birləşmələr

30. 30.
    Elektrofil birləşmə reaksiyalarıSərbəst iş

    Elektrofil birləşmə reaksiyaları

31. 31.
    Alkenlər əsasənda sənaye sintezləriSərbəst iş

    Alkenlər əsasənda sənaye sintezləri

32. 32.
    Asetilen əsasənda sənaye sintezləriSərbəst iş

    Asetilen əsasənda sənaye sintezləri

33. 33.
    Asetilen əsasənda sənaye sintezləriSərbəst iş

    Asetilen əsasənda sənaye sintezləri

34. 34.
    Spirtlər əsasənda sənaye sintezləriSərbəst iş

    Spirtlər əsasənda sənaye sintezləri

35. 35.
    Qrinyar reaktivi və onun əsasında sintezlərSərbəst iş

    Qrinyar reaktivi və onun əsasında sintezlər

36. 36.
    Üzvi turşuların törəmələri və onların tətbiqi Sərbəst iş

    Üzvi turşuların törəmələri və onların tətbiqi

37. 37.
    Benzolun homoloqlarının alınma üsullarıSərbəst iş

    Benzolun homoloqlarının alınma üsulları

38. 38.
    Nukleofil əvəzetmə reaksiyalarıSərbəst iş

    Nukleofil əvəzetmə reaksiyaları

39. 39.
    Aldehid və ketonların oxşar və fərqli xüsusiyyətləriSərbəst iş

    Aldehid və ketonların oxşar və fərqli xüsusiyyətləri

40. 40.
    Təhlükəsizlik texnikası qaydaları, laboratoriya əşyaları və qurğuları ilə tanışlıq.Laboratoriya

    Təhlükəsizlik texnikası qaydaları, laboratoriya əşyaları və qurğuları ilə tanışlıq.

41. 41.
    Üzvi maddələrin fiziki-kimyəvi analiz üsullarıLaboratoriya

    Üzvi maddələrin fiziki-kimyəvi analiz üsulları

42. 42.
    Tsikloheksenin alınmasıLaboratoriya

    Tsikloheksenin alınması

43. 43.
    Bromtsikloheksenin alınmasıLaboratoriya

    Bromtsikloheksenin alınması

44. 44.
    Benzil spirti və benzoy turşusunun alınmasıLaboratoriya

    Benzil spirti və benzoy turşusunun alınması

45. 45.
    1,4-Dioksanın alınmasıLaboratoriya

    1,4-Dioksanın alınması

46. 46.
    Fenolun alınmasıLaboratoriya

    Fenolun alınması

Ədəbiyyat əlavə edilməyib.