İnformasiya təhlükəsizliyinin idarəedilməsi sistemləriMövzu planı

Mövzu çərçivəsində informasiya təhlükəsizliyinin idarəedilməsi sistemlərinin (İTMS) əsas anlayışları, məqsədi və təşkilatlarda tətbiqinin əhəmiyyəti öyrənilir. İTMS-in əhatə dairəsinin və hüdudlarının müəyyən edilməsi prinsipləri, sistemin əsas komponentləri və ümumi arxitekturası nəzərdən keçirilir. İnformasiya təhlükəsizliyinin təşkilati məqsədlər və biznes prosesləri ilə əlaqəsi izah edilir. Həmçinin fənnin predmeti, məqsədi, əhatə dairəsi və sonrakı mövzuların öyrənilməsi üçün zəruri olan əsas anlayışlar araşdırılır.

Mövzu çərçivəsində informasiya təhlükəsizliyinin idarəedilməsi sistemlərinin davamlı idarə olunmasında PDCA (Plan–Do–Check–Act) modelinin rolu və tətbiq prinsipləri öyrənilir. Modelin planlaşdırma, icra, yoxlama və təkmilləşdirmə mərhələləri, eləcə də bu mərhələlərin İTMS daxilində qarşılıqlı əlaqəsi izah edilir. ISO/IEC 27001 standartının əsas strukturu, tələbləri və informasiya təhlükəsizliyinin idarə edilməsinə yanaşması nəzərdən keçirilir. Həmçinin müasir informasiya təhlükəsizliyi idarəetmə prosesləri və onların davamlı təkmilləşdirmə yanaşması ilə əlaqəsi araşdırılır.

Mövzu çərçivəsində risk anlayışının mahiyyəti və cəmiyyətin müxtəlif fəaliyyət sahələrində rolu öyrənilir. Riskin yaranmasına təsir edən amillər, eləcə də aktiv, təhdid, zəiflik, ehtimal və təsir kimi əsas anlayışlar nəzərdən keçirilir. Riskin qiymətləndirilməsi prosesində bu anlayışlar arasındakı qarşılıqlı əlaqə və onların risk səviyyəsinin müəyyən edilməsində rolu izah edilir. Həmçinin müxtəlif sahələrdə risklərin müəyyən edilməsi və qiymətləndirilməsinə dair ümumi yanaşmalar araşdırılır.

Mövzu çərçivəsində risklərin təhlilinin informasiya təhlükəsizliyinin ümumi idarəetmə prosesində yeri və əhəmiyyəti öyrənilir. İnformasiya təhlükəsizliyi risklərinin müəyyən edilməsi, risk mənbələrinin və mümkün nəticələrin təhlili prinsipləri izah edilir. Risklərin keyfiyyət və kəmiyyət üsulları ilə qiymətləndirilməsi, bu yanaşmaların xüsusiyyətləri və tətbiq sahələri nəzərdən keçirilir. Həmçinin risklərin modelləşdirilməsi və təhlil nəticələrinin təhlükəsizlik üzrə idarəetmə qərarlarının qəbulunda istifadəsi araşdırılır.

Mövzu çərçivəsində informasiya təhlükəsizliyi risklərinin idarə edilməsi prosesi və əsas metodologiyaları öyrənilir. Müəyyən edilmiş risklər üçün uyğun cavab tədbirlərinin planlaşdırılması və risklərin idarə olunması prinsipləri izah edilir. Riskdən yayınma, riskin transferi və riskin minimallaşdırılması kimi əsas risk cavab strategiyaları nəzərdən keçirilir. Həmçinin risklərin davamlı izlənilməsi, yenidən qiymətləndirilməsi və təşkilatın təhlükəsizlik məqsədlərinə uyğun idarə edilməsi məsələləri araşdırılır.

Mövzu çərçivəsində informasiya təhlükəsizliyi risklərinin qiymətləndirilməsi və idarə olunması üçün istifadə olunan proqram məhsulları və texnoloji həllər öyrənilir. Risklərin müəyyən edilməsi, təhlili, qiymətləndirilməsi, sənədləşdirilməsi və izlənilməsini dəstəkləyən proqram təminatlarının əsas funksiyaları nəzərdən keçirilir. İnformasiya təhlükəsizliyi risklərinin qiymətləndirilməsi üçün istifadə olunan əsas metodlar və onların proqram təminatı vasitəsilə tətbiqi izah edilir. Həmçinin risk məlumatlarının mərkəzləşdirilməsi, hesabatların hazırlanması və idarəetmə qərarlarının dəstəklənməsində proqram məhsullarının rolu araşdırılır.

Mövzu çərçivəsində təşkilatların informasiya sistemlərində risklərin təhlili və idarə edilməsi üçün istifadə olunan müasir metod və alətlər öyrənilir. CORAS və OCTAVE metodologiyalarının risklərin müəyyən edilməsi, modelləşdirilməsi və qiymətləndirilməsində tətbiq prinsipləri nəzərdən keçirilir. RiskWatch vasitəsinin risklərin təhlili və idarə edilməsində funksiyaları, eləcə də matris metodunun ehtimal və təsir göstəriciləri əsasında risklərin qiymətləndirilməsində tətbiqi izah edilir. Həmçinin müxtəlif risk qiymətləndirmə üsullarının xüsusiyyətləri və təşkilatın ehtiyaclarına uyğun metodun seçilməsi məsələləri araşdırılır.

Mövzu çərçivəsində informasiya təhlükəsizliyi insidentlərinin idarə edilməsinə dair əsas anlayışlar və mövcud yanaşmalar öyrənilir. Təhlükəsizlik hadisəsi və insident anlayışları, onların müəyyən edilməsi və təsnifləndirilməsi prinsipləri nəzərdən keçirilir. İnsidentlərin həyat dövrünün əsas mərhələləri, o cümlədən hazırlıq, aşkarlama, təhlil, lokallaşdırma, aradan qaldırma və bərpa prosesləri izah edilir. Həmçinin insidentlərin idarə edilməsində istifadə olunan əsas üsullar və insidentdən sonra nəticələrin qiymətləndirilməsi məsələləri araşdırılır.

Mövzu çərçivəsində informasiya təhlükəsizliyi insidentlərinin idarə edilməsini tənzimləyən beynəlxalq standartlar və digər normativ tələblər öyrənilir. İnsidentlərin idarə edilməsi sisteminin yaradılması, tətbiqi və davamlı təkmilləşdirilməsi üçün istifadə olunan əsas standart və çərçivələr nəzərdən keçirilir. İnsidentlərin aşkarlanması, qeydiyyatı, qiymətləndirilməsi, cavablandırılması və hesabatlandırılması üzrə normativ tələblər izah edilir. Həmçinin təşkilatın fəaliyyət xüsusiyyətlərinə və təhlükəsizlik ehtiyaclarına uyğun insidentlərin idarə edilməsi sisteminin formalaşdırılması prinsipləri araşdırılır.

Mövzu çərçivəsində informasiya təhlükəsizliyinə nəzarət mexanizmlərinin məqsədi, növləri və tətbiq prinsipləri öyrənilir. Təşkilati, texniki və inzibati nəzarət mexanizmlərinin informasiya aktivlərinin qorunmasında rolu nəzərdən keçirilir. İnformasiya təhlükəsizliyi auditinin məqsədi, əsas mərhələləri və təhlükəsizlik nəzarətlərinin effektivliyinin qiymətləndirilməsində əhəmiyyəti izah edilir. Həmçinin audit nəticələri əsasında çatışmazlıqların müəyyən edilməsi və təhlükəsizlik səviyyəsinin təkmilləşdirilməsi məsələləri araşdırılır.

Mövzu çərçivəsində Təhlükəsizlik Əməliyyatları Mərkəzinin (SOC) anlayışı, məqsədi və təşkilatın informasiya təhlükəsizliyinin təmin edilməsində rolu öyrənilir. SOC-un əsas funksiyaları, təşkilati strukturu və gündəlik fəaliyyət prinsipləri nəzərdən keçirilir. Təhlükəsizlik hadisələrinin davamlı monitorinqi, aşkarlanması, təhlili və insidentlərə cavabvermə prosesləri izah edilir. Həmçinin SOC daxilində istifadə olunan əsas texnologiyalar və təhlükəsizlik üzrə rol və məsuliyyətlərin qarşılıqlı əlaqəsi araşdırılır.

Mövzu çərçivəsində Təhlükəsizlik Əməliyyatları Mərkəzinin (SOC) ümumi arxitekturası və əsas komponentləri öyrənilir. SOC daxilində təhlükəsizlik məlumatlarının toplanması, mərkəzləşdirilməsi, təhlili və hadisələrə cavabverməni təmin edən texnoloji və təşkilati komponentlər nəzərdən keçirilir. Monitorinq sistemləri, SIEM platformaları, təhlükəsizlik alətləri, analitik proseslər və insan resurslarının qarşılıqlı əlaqəsi izah edilir. Həmçinin SOC-un qlobal arxitekturası, müxtəlif sistem və məlumat mənbələrinin vahid təhlükəsizlik əməliyyatları mühitində inteqrasiyası araşdırılır.

Mövzu çərçivəsində SOC mühitində informasiya təhlükəsizliyi hadisələrinin modelləşdirilməsi və təsviri prinsipləri öyrənilir. Təhlükəsizlik hadisələrinin əsas atributları, mənbələri və kontekst məlumatlarının müəyyən edilməsi nəzərdən keçirilir. Müxtəlif sistemlərdən daxil olan hadisələrin vahid formatda təsviri, təsnifləndirilməsi və əlaqələndirilməsi yanaşmaları izah edilir. Həmçinin hadisə modellərinin təhlükəsizlik monitorinqi, korrelyasiya və potensial insidentlərin aşkarlanması proseslərində rolu araşdırılır.

Mövzu çərçivəsində Təhlükəsizlik Əməliyyatları Mərkəzinin (SOC) qurulmasının əsas mərhələləri və texnoloji tələbləri öyrənilir. SOC mühitində təhlükəsizlik məlumatlarının toplanması, monitorinqi, təhlili və insidentlərin idarə edilməsi üçün istifadə olunan açıq mənbəli alətlər nəzərdən keçirilir. Müxtəlif təhlükəsizlik alətlərinin funksiyaları və onların vahid SOC arxitekturası daxilində inteqrasiyası prinsipləri izah edilir. Həmçinin məlumat mənbələri, monitorinq sistemləri və analiz vasitələri arasında qarşılıqlı əlaqənin təşkili məsələləri araşdırılır.

Mövzu çərçivəsində Təhlükəsizlik Əməliyyatları Mərkəzlərinin (SOC) inkişaf mərhələləri, nəsilləri və müasir SOC modelləri öyrənilir. Ənənəvi və yeni nəsil SOC-ların xüsusiyyətləri, əsas fərqləri və təhlükəsizlik əməliyyatlarının inkişafına təsiri nəzərdən keçirilir. SOC komandalarının strukturu, əsas rol və məsuliyyətləri, eləcə də komandalararası əməkdaşlıq prinsipləri izah edilir. Həmçinin yeni nəsil təhlükəsizlik alətləri, avtomatlaşdırma, davranış analitikası və qabaqcıl təhdid aşkarlama yanaşmalarının SOC fəaliyyətində tətbiqi araşdırılır.