Şəbəkələrin təhlükəsizliyiMövzu planı

Mövzu çərçivəsində şəbəkə təhlükəsizliyinin əsas anlayışları, məqsədləri və prinsipləri öyrənilir. Şəbəkə infrastrukturunda məxfilik, bütövlük və əlçatanlığın təmin edilməsi, təhlükəsizlik siyasətlərinin hazırlanması və təhlükəsiz şəbəkə idarəetməsinin əsas prinsipləri nəzərdən keçirilir. Həmçinin şəbəkə aktivlərinin qorunması, girişə nəzarət və təhlükəsizlik risklərinin idarə olunması məsələləri araşdırılır.

Mövzu çərçivəsində OSI və TCP/IP şəbəkə modellərinin strukturu, funksiyaları və qatlararası qarşılıqlı əlaqəsi öyrənilir. Fiziki qatın şəbəkə təhlükəsizliyində rolu, kabel və avadanlıqlara fiziki müdaxilə riskləri, port təhlükəsizliyi və fiziki infrastrukturun qorunması məsələləri nəzərdən keçirilir. Həmçinin fiziki səviyyədə baş verə biləcək təhlükələr və onların qarşısının alınması mexanizmləri araşdırılır.

Mövzu çərçivəsində məlumat bağlantısı qatının funksiyaları və bu qatda təhlükəsizliyin təmin edilməsi prinsipləri öyrənilir. VLAN-ların yaradılması və idarə olunması, şəbəkənin seqmentlərə ayrılması, inter-VLAN routing və təhlükəsizlik məqsədilə seqmentasiyanın tətbiqi nəzərdən keçirilir. Həmçinin VLAN hopping hücumları və onların qarşısının alınması üsulları araşdırılır.

Mövzu çərçivəsində məlumat bağlantısı qatının funksiyaları və bu qatda təhlükəsizliyin təmin edilməsi prinsipləri öyrənilir. VLAN-ların yaradılması və idarə olunması, şəbəkənin seqmentlərə ayrılması, inter-VLAN routing və təhlükəsizlik məqsədilə seqmentasiyanın tətbiqi nəzərdən keçirilir. Həmçinin VLAN hopping hücumları və onların qarşısının alınması üsulları araşdırılır.

Mövzu çərçivəsində məlumat bağlantısı qatında baş verə biləcək əsas hücumlar və onların şəbəkə təhlükəsizliyinə təsiri öyrənilir. ARP spoofing, MAC flooding, DHCP spoofing və digər Layer 2 hücumlarının iş prinsipləri nəzərdən keçirilir. Həmçinin DHCP Snooping, Dynamic ARP Inspection, Port Security və digər müdafiə mexanizmlərinin tətbiqi araşdırılır.

Mövzu çərçivəsində 2-ci təbəqə şəbəkələrində loop problemlərinin yaranma səbəbləri və onların şəbəkənin fəaliyyətinə təsiri öyrənilir. STP protokolunun iş prinsipi, root bridge seçimi və şəbəkədə dövrələrin qarşısının alınmasındakı rolu izah edilir. Həmçinin RSTP və MSTP protokollarının xüsusiyyətləri, STP hücumları və root bridge təhlükəsizliyinin təmin edilməsi məsələləri araşdırılır.

Mövzu çərçivəsində şəbəkə qatının təhlükəsizlik xüsusiyyətləri və marşrutlaşdırma proseslərinin qorunması prinsipləri öyrənilir. IP ünvanlaşdırma, marşrutlaşdırma cədvəlləri, statik və dinamik marşrutlaşdırma mexanizmləri nəzərdən keçirilir. Həmçinin saxta marşrut məlumatlarının qarşısının alınması, marşrutlaşdırma protokollarının təhlükəsiz konfiqurasiyası və şəbəkə trafikinin qorunması məsələləri araşdırılır.

Mövzu çərçivəsində girişə nəzarət siyahılarının (ACL) şəbəkə trafikinin idarə olunması və təhlükəsizliyin təmin edilməsində rolu öyrənilir. Standart və genişləndirilmiş ACL-lərin xüsusiyyətləri, tətbiq sahələri və konfiqurasiya prinsipləri nəzərdən keçirilir. Şəbəkə trafikinin müəyyən edilmiş qaydalar əsasında yönləndirilməsi, icazələrin məhdudlaşdırılması və təhlükəsizlik siyasətlərinin tətbiqi məsələləri araşdırılır.Mövzu çərçivəsində girişə nəzarət siyahılarının (ACL) şəbəkə trafikinin idarə olunması və təhlükəsizliyin təmin edilməsində rolu öyrənilir. Standart və genişləndirilmiş ACL-lərin xüsusiyyətləri, tətbiq sahələri və konfiqurasiya prinsipləri nəzərdən keçirilir. Şəbəkə trafikinin müəyyən edilmiş qaydalar əsasında yönləndirilməsi, icazələrin məhdudlaşdırılması və təhlükəsizlik siyasətlərinin tətbiqi məsələləri araşdırılır.

Mövzu çərçivəsində TCP və UDP protokollarının iş prinsipləri və nəqliyyat qatında təhlükəsizliyin təmin edilməsi üsulları öyrənilir. TCP əlaqələrinin xüsusiyyətləri, portların təhlükəsiz idarə olunması və əlaqə səviyyəsində baş verə biləcək hücumlar nəzərdən keçirilir. Həmçinin TLS/SSL protokollarının təhlükəsiz əlaqələrin yaradılmasında rolu və şifrələnmiş məlumat ötürülməsi prinsipləri araşdırılır.

Mövzu çərçivəsində DHCP və DNS xidmətlərinin şəbəkə infrastrukturunda rolu və onların təhlükəsizlik xüsusiyyətləri öyrənilir. DHCP spoofing, DHCP starvation, DNS spoofing, DNS cache poisoning və digər hücumların iş prinsipləri nəzərdən keçirilir. Həmçinin DHCP Snooping, DNSSEC və digər təhlükəsizlik mexanizmlərinin tətbiqi və şəbəkə xidmətlərinin təhlükəsiz konfiqurasiyası araşdırılır.

Mövzu çərçivəsində virtual özəl şəbəkələrin (VPN) iş prinsipləri və təhlükəsiz uzaqdan əlaqələrin yaradılmasında rolu öyrənilir. VPN texnologiyalarının əsas növləri, tunelləşdirmə, autentifikasiya və şifrələmə mexanizmləri nəzərdən keçirilir. Həmçinin IPsec, SSL/TLS əsaslı VPN həlləri və təhlükəsiz şəbəkə əlaqələrinin qurulması prinsipləri araşdırılır.

Mövzu çərçivəsində firewall texnologiyalarının şəbəkə təhlükəsizliyində rolu və trafikə nəzarət prinsipləri öyrənilir. Paket filtrasiyası, stateful inspection, tətbiq səviyyəli filtrasiya və firewall qaydalarının yaradılması nəzərdən keçirilir. Həmçinin daxili və xarici şəbəkələrin qorunması, giriş-çıxış trafikinin məhdudlaşdırılması və təhlükəsizlik siyasətlərinin firewall vasitəsilə tətbiqi araşdırılır.

Mövzu çərçivəsində müdaxilələrin aşkarlanması və qarşısının alınması sistemlərinin (IDS/IPS) iş prinsipləri və şəbəkə təhlükəsizliyində rolu öyrənilir. İmza əsaslı və davranış əsaslı aşkarlama üsulları, şəbəkə trafikinin monitorinqi və şübhəli fəaliyyətlərin müəyyənləşdirilməsi nəzərdən keçirilir. Həmçinin yanlış pozitiv və yanlış neqativ nəticələr, hadisələrə cavab mexanizmləri və IDS/IPS sistemlərinin tətbiqi araşdırılır.

Mövzu çərçivəsində Wi-Fi və digər naqilsiz şəbəkə texnologiyalarının təhlükəsizlik xüsusiyyətləri öyrənilir. SSID, autentifikasiya və şifrələmə mexanizmləri, WPA2 və WPA3 standartları nəzərdən keçirilir. Həmçinin saxta giriş nöqtələri, deauthentication hücumları, zəif parol siyasətləri və naqilsiz şəbəkələrin qorunması üçün tətbiq olunan təhlükəsizlik tədbirləri araşdırılır.

Mövzu çərçivəsində tətbiq qatında fəaliyyət göstərən şəbəkə xidmətlərinin və veb tətbiqlərin təhlükəsizlik prinsipləri öyrənilir. HTTP/HTTPS protokolları, veb xidmətlərdə autentifikasiya və məlumatların təhlükəsiz ötürülməsi məsələləri nəzərdən keçirilir. Həmçinin ümumi veb təhlükəsizlik zəiflikləri, giriş nəzarəti, təhlükəsiz sessiya idarəetməsi və tətbiq qatında müdafiə mexanizmləri araşdırılır.

Mövzu çərçivəsində şəbəkə fəaliyyətinin monitorinqi, loqların toplanması və təhlükəsizlik hadisələrinin təhlili prinsipləri öyrənilir. Şəbəkə trafikinin müşahidəsi, hadisələrin korrelyasiyası və anomaliyaların müəyyənləşdirilməsi nəzərdən keçirilir. Həmçinin SIEM sistemlərinin iş prinsipi, müxtəlif mənbələrdən təhlükəsizlik məlumatlarının toplanması, hadisələrin prioritetləşdirilməsi və insidentlərin araşdırılmasında SIEM-in rolu təhlil edilir.