Torpaqların meliorasiyası, rekultivasiyası və ekoloji asaslanSillabus

Fənn kodu

İF-4184y

Kredit

6

Tələbənin iş yükü

180

Semestr

Yaz semestri

Akademik il

2025-2026

Fənnin tipi

Məcburi

Təhsil forması

Əyani

Tədris dili

Azərbaycan

Auditoriyadaxili saatlar

a) 30 saat mühazirə b) 30 saat seminar

Auditoriyadan kənar saatlar

a) 48 saat MRTSİ b) 72 saat TSİ

Bu fənn torpaqların meliorasiyası və rekultivasiyasının nəzəri əsaslarını, torpaq ehtiyatlarının mühafizəsi və səmərəli istifadəsi prinsiplərini öyrədir. Fənn çərçivəsində torpaqların eroziyası, şorlaşması, deqradasiyası və çirklənməsi, onların meliorasiya və rekultivasiya üsulları, neftlə çirklənmiş torpaqların bərpası, həmçinin torpaq mühafizəsinin ekoloji əsasları və dayanıqlı torpaq idarəçiliyi məsələləri təhlil edilir.

• mühazirə
• interaktiv müzakirə
• təqdimatlar
• komanda işi
• problem-based learning
• seminar

1. 1

   CLO 1: Torpaqların meliorasiyası, rekultivasiyası və ekoloji mühafizəsinin əsas prinsiplərini izah edir.

2. 2

   CLO 2: Torpaqların deqradasiyası, eroziyası, şorlaşması və çirklənmə səbəblərini təhlil edir.

3. 3

   CLO 3: Müxtəlif torpaq tipləri üçün meliorasiya və rekultivasiya üsullarını tətbiq edir.

4. 4

   CLO 4: Torpaqların ekoloji vəziyyətini və meliorativ tədbirlərin səmərəliliyini qiymətləndirir.

5. 5

   CLO 5: Çirklənmiş və pozulmuş torpaqların bərpası üzrə müvafiq tədbirləri əsaslandırır.

6. 6

   CLO 6: Torpaq ehtiyatlarının mühafizəsi və dayanıqlı istifadəsinə yönəlmiş mühəndislik həllərini təklif edir.

1. 1.
   1. Torpaqların meliorasiyasının mahiyyəti və həmiyyətiMühazirə

   Meliorasiya anlayışı və növləri Meliorasiya tədbirlərinin torpaq münbitliyinə təsiri Ekosistemlərə təsirlərin qiymətləndirilməsi Torpaq islahatları və meliorasiyanın iqtisadi aspektləri

2. 2.
   2. Torpaq rekultivasiyasının ekoloji əsaslarıMühazirə

   Rekultivasiya anlayışı və məqsədləri Antropogen təsirlərdən zədələnmiş torpaqların bərpası Rekultivasiyanın ekosistem bərpasında rolu Bitkilərlə torpaq rekultivasiyası

3. 3.
   3. Torpaq eroziyası və onun qarşısının alınması yollarıMühazirə

   Eroziyanın növləri (su, külək, texnogen) Eroziyanın torpaq örtüyünə və ekosistemlərə təsiri Eroziyaya qarşı mübarizə tədbirləri Meşə zolaqları və digər qoruyucu tədbirlərin əhəmiyyəti

4. 4.
   4. Su meliorasiyası və onun ekoloji təsiriMühazirə

   ESuvarma sistemləri və onların təsnifatı Suvarmanın torpaq ekosisteminə təsiri Duzlaşma və suvarma eroziyası problemi Düzgün suvarma metodlarının seçilməsi və tətbiqi

5. 5.
   5. Drenaj sistemləri və onların ekoloji qiymətləndirilməsiMühazirə

   Drenajın növləri və məqsədi Drenajın torpaq su rejiminə təsiri Ekoloji problemlər: torpağın duzlaşması və çirklənməsi Müasir drenaj texnologiyaları və onların effektivliyi

6. 6.
   6. Torpağın duzlaşması və şorlaşmasının qarşısının alınması yollarıMühazirə

   Duzlaşma prosesləri və səbəbləri Şoran və şorakət torpaqların təsnifatı Duzlu torpaqların rekultivasiyası və onların istifadəyə yararlılığı Kimyəvi, bioloji və texnogen tədbirlər

7. 7.
   6. Torpağın duzlaşması və şorlaşmasının qarşısının alınması yollarıMühazirə

   Duzlaşma prosesləri və səbəbləri Şoran və şorakət torpaqların təsnifatı Duzlu torpaqların rekultivasiyası və onların istifadəyə yararlılığı Kimyəvi, bioloji və texnogen tədbirlər

8. 8.
   6. Torpağın duzlaşması və şorlaşmasının qarşısının alınması yollarıMühazirə

   Duzlaşma prosesləri və səbəbləri Şoran və şorakət torpaqların təsnifatı Duzlu torpaqların rekultivasiyası və onların istifadəyə yararlılığı Kimyəvi, bioloji və texnogen tədbirlər

1. 1. Голованов А. И., Айдаров И. П., Григоров М. С., Краснощеков В. Н. Мелиорация земель: учебник. — 2-е изд., испр. и доп. — Санкт-Петербург: Лань, 2022(yeni pəncərədə açılır)
2. 2. Голованов А. И., Зимин Ф. М., Сметанин В. И. Рекультивация нарушенных земель: учебник. — 2-е изд., испр. и доп. — Санкт-Петербург: Лань, 2021. — 336(yeni pəncərədə açılır)
3. 3. Минниахметов И. С., Ишбулатов М. Г., Мурзабулатов Б. С., Комиссаров А. В. Рекультивация земель: учебное пособие. — Уфа: Башкирский государственный аграрный университет, 2021. — 136 с. ISBN 978-5-7456-0762- file
4. 4. Базавлук В. А. Инженерное обустройство территорий. Мелиорация: учебник для вузов. — Москва: Издательство Юрайт, 2025. — 140 с. ISBN 978-5-534-16338-4.(yeni pəncərədə açılır)
5. 5. Мазиров М. А. Мелиорация почв и земель: учебное пособие. — Владимир: Издательство Владимирского государственного университета, 2022.(yeni pəncərədə açılır)