Mülki müdafiəMövzu planı

“Mülki müdafiə haqqında” AR qanununun əsas müddəaları. Mülki müdafiənin strateji məqsədləri və vəzifələri. Dövlət təhlükəsizlik və risk idarəetmə sistemində MM-in rolu FH-da MM-nin idarəetməi prinsipləri

Mülki müdafiə qüvvələrinin strukturu və idarəetmə səviyyələri. Peşəkar xilasedici bölmələr və onların funksiyaları. Könüllü mülki müdafiə formalaşmaları və icma əsaslı iştirak. Hərbiləşdirilməmiş dəstələrin tərkibi, vəzifələri və fəaliyyət istiqamətləri. Fövqəladə hallarda qüvvələrin qarşılıqlı fəaliyyəti və koordinasiya mexanizmləri

Sənaye və infrastruktur obyektlərində mülki müdafiənin təşkili. Sənaye müəssisələrində mülki müdafiə sisteminin qurulması prinsipləri. Kritik infrastruktur obyektlərində risklərin idarə olunması yanaşmaları. Obyekt səviyyəsində mülki müdafiə planlaşdırılması və cavab mexanizmləri. Obyekt personalının hazırlığı və təlim sistemi. Texnogen risklərə qarşı mühəndis-texniki və təşkilati tədbirlər.

FH anlayışı və təsnifatı.Texnogen xarakterli FH və təsnifatı. Radiasiya təhlükəli obyektlər və müasir nümunələr. Şüalanma dozası, doza gücü və təsirlər. İonlaşdırıcı şüalar: mənbələr və təsir mexanizmi. AES qəzaları və radioaktiv çirklənmə ssenariləri. Kimyəvi təhlükəli obyektlər və maddələr. Partlayış, yanğın təhlükəli qəzalar, onların idarə olunması

Müasir hərbi təhlükələr və hibrid risklər. Nüvə silahı və zədələyici amilləri. Kimyəvi silah və təsir xüsusiyyətləri. Bioloji (bakterioloji) silah. Adi qırğın vasitələri. Hərbi xarakterli fövqəladə halların əhali və infrastruktur üçün nəticələri

Zəlzələlər və seysmik risklər. Sel və daşqınlar. Torpaq sürüşmələri. Qasırğa, güclü külək, qar uçqunları. Quraqlıq və ekstremal temperatur hadisələri. İqlim dəyişmələrinin yaratdığı risklər.

Təbii fəlakətlərin sosial-iqtisadi və ekoloji nəticələri.

Fövqəladə hallarda istifadə olunan nəzarət və monitorinq cihazlarının rolu. Radiasiya, kimyəvi və toksik mühitin operativ qiymətləndirilməsi prinsipləri. Müasir mülki müdafiə və fövqəladə hallar xidmətlərində istifadə olunan cihazlar

FH-da əhalinin mühafizəsinin əsas prinsipləri və üsulları. MM-in vahid xəbərdarlıq siqnalları (CELL BROADCAST sisteminin iş prinsipi) .Sənaye obyektlərinin personalının, MM dəstələrinin şəxsi heyəti və işləməyən əhalinin FH-a hazırlanması

Fərdi mühafizə vəsaitləri, onların təsnifatı. Tənəffüs üzvlərinin FMV, onların təsnifatı və təyinatları. Dərinin fərdi mühafizə vasitələri, onların təsnifatı və təyinatları. Gözlərin fərdi mühafizə vasitələri. Tibbi fərdi mühafizə vasitələri və onların təyinatı

Bu mövzu 1918-ci ildə yaradılmış Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaranma səbəblərini və fəaliyyətini əhatə edir. Dövlətin 23 aylıq fəaliyyəti dövründə həyata keçirilən siyasi, iqtisadi, hüquqi və təhsil sahəsində islahatlar araşdırılır. Xarici siyasətdə əldə olunan diplomatik uğurlar və beynəlxalq münasibətlərdə atılan addımlar təhlil edilir. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin dövlətçilik tariximizdəki əhəmiyyəti xüsusi vurğulanır.

MM-nin mühafizə qurğularının təyinatı və təsnifatı. Sığınacaqlar, onların təyinatı, təsnifatı, əsas və yardımçı təyinatlı otaqları, mühəndis-texniki avadanlıqları,iş rejimi

Mühafizə qurğularının istifadəsi. Mühafizə qurğularının əhalinin qəbuluna hazırlanması. Mühafizə qurğularında əhalinin yerləşdirilməsi. Mühafizə qurğularında əhalinin davranış qaydaları

Radiasiya əleyhinə daldanacaqlar (radiasiya daldanacaqları), onların təyinatı, təsnifatı, əsas və yardımçı otaqları, mühəndis-texniki avadanlıqları. Sadə daldanacaqlar, növləri və quruluşları. Mühafizə qurğularının sülh dövründə saxlanılma və istifadəsi

Fövqəladə hallarda əhalinin köçürülməsi. Köçürmənin mahiyyəti və üsulları. Köçürmə orqanları, onların tərkibi və vəzifələri. Köçürmənin təminatı və həyata keçirilməsi.

Sənaye obyektlərinin işinin dayanıqlığının mahiyyəti, məzmunu. Obyektlərin işinin dayanıqlığının yüksədilməsi üçün görülən əsas tədbirlər

Obyektin dayanıqlığına təsir edən amillər. Sənaye obyektlərinin dayanıqlığının tədqiqatının aparılması. Mülki müdafiənin mühəndis-texniki tədbirləri

FH-da keçirilən xilasetmə və digər təxirəsalınmaz işlərin (X və DTİ) məqsəd,mahiyyət və tapşırıqları. X və DTİ təşkili və yerinə yetirilməsi. X və DTİ-nin keçirilməsi üçün cəlb olunan qüvvə və vəsaitlər

Sənaye obyektlərində fövqəladə halların nəticələrinin aradan qaldırılması. Xüsusi təmizləmənin keçirilməsi. Qismi xüsusi təmizləmənin – dezaktivizasiyanın, deqazasiyanın və dezinfeksiyanın keçirilməsi

FH-da X və DTİ-nin təşkili və keçirilməsində obyekt dəstə komandirinin işinin mahiyyəti, məzmunu və ardıcıllığı. Xüsusi təmizləmənin təşkili və həyata keçirilməsi. FH-da obyektlər və MM dəstələrinin fəaliyyətinin idarə olunması

Tam və qismi sanitar təmizləmənin keçirilməsi

Zədələnmələr zamanı ilk tibbi yardım

Travmalar, qanaxma, sınıq və yanıqlar zamanı ilkin yardımın göstərilməsi, CPR elementləri və zərərçəkənin təhlükəsiz təxliyəyə hazırlanması

Mülki müdafiə haqqında qanunvericilik, məqsəd, vəzifələr və idarəetmə sistemi araşdırılır.

Bu mövzuda qeyri-ətalət hesablama sistemlərinin mahiyyəti, onların ətalət hesablama sistemlərindən fərqi və Nyuton mexanikasında tutduğu yer öyrənilir. Qeyri-ətalət istinad sistemlərinin sürətlənən və ya fırlanan koordinat sistemləri olduğu izah edilir. Belə sistemlərdə cismin hərəkətini düzgün təsvir etmək üçün həqiqi qüvvələrlə yanaşı, inersiya (xəyali) qüvvələrinin də nəzərə alınmasının zəruriliyi əsaslandırılır. Mövzuda inersiya qüvvəsi, mərkəzdənqaçma qüvvəsi, Koriolis qüvvəsi və Eyler qüvvəsinin yaranma səbəbləri, riyazi ifadələri və fiziki mənaları təhlil edilir. Yer kürəsinin fırlanması nəticəsində baş verən hadisələr – Fuko rəqqası, küləklərin istiqamətinin dəyişməsi, okean cərəyanları və ballistik hərəkətlərdə Koriolis qüvvəsinin təsiri real nümunələr əsasında izah olunur. Həmçinin qeyri-ətalət sistemlərinin mühəndislik, aviasiya, kosmik texnika, robototexnika, naviqasiya və avtomatik idarəetmə sistemlərində tətbiqləri nəzərdən keçirilir. Mövzu tələbələrdə müxtəlif istinad sistemlərində mexaniki prosesləri təhlil etmək, inersiya qüvvələrinin təsirini qiymətləndirmək və onların praktik tətbiqlərini izah etmək bacarıqlarının formalaşdırılmasına xidmət edir.

Obyektlərdə mülki müdafiə planları, risklərin idarə olunması və personalın hazırlığı araşdırılır.

Tənəffüs, dəri, göz və tibbi mühafizə vasitələrinin növləri və istifadəsi öyrənilir.

Sığınacaqların və radiasiya daldanacaqlarının quruluşu və istifadə qaydaları araşdırılır.

Xilasetmə işlərinin təşkili, qüvvə və vasitələrin fəaliyyəti öyrənilir

Zəlzələ, sel, sürüşmə, quraqlıq və iqlim dəyişmələrinin təsiri təhlil edilir.

Travma, qanaxma, sınıq, yanıq və CPR qaydaları araşdırılır.

Obyektlərin dayanıqlığına təsir edən amillər və mühəndis-texniki tədbirlər öyrənilir.

“Mülki müdafiə haqqında” AR qanununun əsas müddəaları. Mülki müdafiənin strateji məqsədləri və vəzifələri. Dövlət təhlükəsizlik və risk idarəetmə sistemində MM-in rolu FH-da MM-nin idarəetməi prinsipləri.

Mülki müdafiə qüvvələrinin strukturu və idarəetmə səviyyələri. Peşəkar xilasedici bölmələr və onların funksiyaları. Könüllü mülki müdafiə formalaşmaları və icma əsaslı iştirak. Hərbiləşdirilməmiş dəstələrin tərkibi, vəzifələri və fəaliyyət istiqamətləri. Fövqəladə hallarda qüvvələrin qarşılıqlı fəaliyyəti və koordinasiya mexanizmləri

Sənaye və infrastruktur obyektlərində mülki müdafiənin təşkili. Sənaye müəssisələrində mülki müdafiə sisteminin qurulması prinsipləri. Kritik infrastruktur obyektlərində risklərin idarə olunması yanaşmaları. Obyekt səviyyəsində mülki müdafiə planlaşdırılması və cavab mexanizmləri. Obyekt personalının hazırlığı və təlim sistemi. Texnogen risklərə qarşı mühəndis-texniki və təşkilati tədbirlər

FH anlayışı və təsnifatı.Texnogen xarakterli FH və təsnifatı. Radiasiya təhlükəli obyektlər və müasir nümunələr. Şüalanma dozası, doza gücü və təsirlər. İonlaşdırıcı şüalar: mənbələr və təsir mexanizmi. AES qəzaları və radioaktiv çirklənmə ssenariləri. Kimyəvi təhlükəli obyektlər və maddələr. Partlayış, yanğın təhlükəli qəzalar, onların idarə olunması

Müasir hərbi təhlükələr və hibrid risklər. Nüvə silahı və zədələyici amilləri. Kimyəvi silah və təsir xüsusiyyətləri. Bioloji (bakterioloji) silah. Adi qırğın vasitələri. Hərbi xarakterli fövqəladə halların əhali və infrastruktur üçün nəticələri

Zəlzələlər və seysmik risklər. Sel və daşqınlar. Torpaq sürüşmələri. Qasırğa, güclü külək, qar uçqunları. Quraqlıq və ekstremal temperatur hadisələri. İqlim dəyişmələrinin yaratdığı risklər

“Mülki müdafiə haqqında” AR qanununun əsas müddəaları. Mülki müdafiənin strateji məqsədləri və vəzifələri. Dövlət təhlükəsizlik və risk idarəetmə sistemində MM-in rolu FH-da MM-nin idarəetməi prinsipləri

“Mülki müdafiə haqqında” AR qanununun əsas müddəaları. Mülki müdafiənin strateji məqsədləri və vəzifələri

“Mülki müdafiə haqqında” AR qanununun əsas müddəaları. Mülki müdafiənin strateji məqsədləri və vəzifələri. Dövlət təhlükəsizlik və risk idarəetmə sistemində MM-in rolu FH-da MM-nin idarəetməi prinsipləri.