Fənn · Cihaz mühəndisliyi (bachelor)
Materialşünaslıq.Mövzu planı
Mövzu planı
Fənn üzrə mövzular və hər mövzunun təlim nəticələri.
1. Metalların kristallik quruluşu və ondakı qüsurlar. Kristalın deformasiya olunmasına dislokasiyaların təsiri və diffuziya.
MühazirəMetalların kristal quruluşu, qüsurlar, deformasiya mexanizmləri və diffuziya prosesləri.
2. Metalların atom-kristal qəfəsləri, struktur və xassələri. Kristal qəfəslərdə yaranan qüsurlar (dislokasiya strukturu). Kristalloqrafik istiqamətlər və müstəvilər.
MühazirəKristal qəfəslər, dislokasiyalar və kristalloqrafik istiqamətlər.
3. Maddənin üç aqreqat halı. Maye metalın kristallaşma prosesinin mexanizmi. Maye metalın kristallaşması zamanı termiki soyuma əyriləri.
MühazirəMaddənin aqreqat halları, kristallaşma mexanizmi və soyuma əyriləri.
4. Metalların ümumi xassələri (mexaniki, fiziki, kimyəvi və texnoloji). Mexaniki xassələrin təyin edilmə üsulları. Metallik ərintilərin nəzəri əsasları. Ərinti sistemində yaranan struktur və fazalar. Gibbs qaydası və onun ərinti sistemində tətbiqi.
MühazirəMetalların xassələri, mexaniki sınaqlar və faza tarazlığı (Gibbs qaydası).
5. Ərintilərin hal diaqramlarının qurulması üsulları. I; II; III; IV növ hal diaqramları. Parçalar qaydası və fazalar qanunu.
MühazirəHal diaqramlarının növləri, fazalar qaydası və diaqram qurulması üsulları.
6. Dəmir-karbon (dəmir-sementit) hal diaqramı. Dəmir-karbon ərintilərində faza çevrilmələri. Fe-C diaqramında xarakterik xətlər və nöqtələr. Fe-C ərintilərinin faza və struktur çevrilmələrinin təhlili. Dəmir-karbon hal diaqramının praktiki əhəmiyyəti.
MühazirəFe-C diaqramının strukturu, çevrilmələr və praktiki tətbiqi.
7. Poladların təsnifatı. Karbonlu poladlar, markaları, strukturları və tətbiq sahələri. Çuqunlar, təsnifatı (ağ, boz, düyün, modifikasiya edilmiş və yüksək möhkəm). Markaları, strukturları və tətbiq sahələri.
MühazirəPolad və çuqunların təsnifatı, markalanması və sənaye tətbiqi.
8. Termiki emal, növləri, aparılma texnologiyaları və tətbiq sahələri. Termiki emal üsullarının, rejimlərinin seçilmə prinsipi.
MühazirəTermiki emalın əsasları və texnologiyası.
9. Poladın termiki emalı, qızdırılma və soyutma zamanı baş verən əsas çevrilmələr (Vəssa çevrilmə) və bu çevrilmələrin getmə mexanizmi.
MühazirəPoladlarda soyutma və qızdırılma zamanı faza çevrilmələri (Vəssa çevrilməsi).
10. Kimyəv-termiki emal (KTE), növləri, aparılma texnologiyası və tətbiq sahələri. Termo-mexaniki emal (TME) növləri, aparılma texnologiyası və tətbiq sahələri.
MühazirəKTE və TME üsulları, texnologiyaları və tətbiqləri.
11. Konstruksiya poladları. Konstruksiya poladlarının kimyəvi tərkibinə, strukturuna, xassələrinə və tətbiq sahələrinə görə təsnifatı
MühazirəKonstruksiya poladlarının təsnifatı və tətbiqi.
12. Xüsusi kimyəvi-fiziki xassəli polad və ərintilər. Bu polad və ərintilərin təsnifatı, strukturları, xassələri, markaları və tətbiq sahələri.
MühazirəXüsusi xassəli poladların təsnifatı və tətbiq imkanları.
13. Al, Cu, Mg və Titan ərintiləri, markaları, struktur və xassələri. Əlvan metal ərintilərinin termiki emal üsulları, struktur və xassələri, tətbiq sahələri.
MühazirəƏlvan metalların (Al, Cu, Mg, Ti) xassələri, emal üsulları və tətbiqi.
14. Ovuntu və qeyri-metal materiallar. Təsnifatı, alınma texnologiyası və tətbiq sahələri.
MühazirəOvuntu metallurgiyası və qeyri-metallik materialların xassələri və texnologiyaları.