PUA və idarəetmə qurğularıSillabus

Fənn kodu

İFS-4542x

Kredit

6

Tələbənin iş yükü

120

Semestr

Yaz semestri

Akademik il

2025-2026

Fənnin tipi

Seçmə

Təhsil forması

Əyani

Tədris dili

Azərbaycan

Auditoriyadaxili saatlar

45 saat mühazirə 15 saat məşğələ

Auditoriyadan kənar saatlar

60 saat sərbəst iş 60 saat hazırlıq

PUA-rın konstruktiv iyerarxiyasını, bu günün tələblərinə uyğun olaraq onun vacibliyini, konstruktiv-layihələndirilmənin əsas müddalarını və onların təyin edilməsi prinsiplərini, PUA yerüstü və bort idarəetmə sistemlərinin əsas prinsiplərini və mərhələlərini analiz etməklə sistemli yanaşma üsullarından istifadə etməklə PUA yerüstü və bort idarəetmə sistemlərinin çox təyinatlılığını, müxtəlifliliyini, təsnifatını, təyinatını, fiziki mahiyətini, onun layihələndirilmə prinsiplərini və konstruksiya edilmədə texniki tələblərin işlənməsi mərhələlərini, həmçinin layihə - konstruktor sənədlərinin xarakteristikalarını mənimsətmək.

• mühazirə
• interaktiv müzakirə
• seminar
• təqdimatlar

1. 1

   CLO 1: Uçuş dinamikası (aerodinamika) və proseslərin əsas prinsiplərini izah edir.

2. 2

   CLO 2: Konstruktiv və enerji balanslarını tətbiq edir.

3. 3

   CLO 3: Konstruksiya prosesləri ilə bağlı mühəndislik problemlərini analiz edilir.

4. 4

   CLO 4: Müazikərlərin nəticələrini şərh edir və hesabatlar hazırlanılr.

5. 5

   CLO 5: Komanda şəklində texniki layihə təqdim edir.

1. 1.
   Giriş. PUA-rın inkişaf tarixi və fiziki mahiyyəti. PUA-rın təyyarə və təyyarə-mərmilərlə (raketlərlə) müqayisəli təhlili. - PUA-rın fiziki mahiyyəti və onların müqayisəli təhliliMühazirə
2. 2.
   - PUA-nın yaranma səbələri Məşğələ
3. 3.
   - Müasir PUA prototipləri Mühazirə
4. 4.
   - PUA-nın kompleks tərkibi, üstünlükləri və çatışmayan cəhətləri Mühazirə
5. 5.
   - PUA-rın təyyarə və təyyarə-mərmilərlə (raketlərlə) müqayisəli təhlili Məşğələ
6. 6.
   Aerodinamikanın əsasları. Aviasiya metrologiyası və aeronoviqasiyanın əsasları Radionaviqasiya. PUA istifadəsini tənzimləyən havadan istifadə qanunu - Aerodinamika və Radionaviqasiya Mühazirə
7. 7.
   - Aerodinamikanın əsasları Mühazirə
8. 8.
   - Qaldırıcı gücün yaranma prinsipləri Məşğələ
9. 9.
   - Müasir avia laynerin əsas konstruktiv elementləri Məşğələ
10. 10.
    - Enmə və qalxma anında İdarəetməni təmin edən ön və arxa qanadlarMəşğələ
11. 11.
    PUA- ların təyinatı, növləri və tətbiqi. PUA-rın təsnifatı, xarakteristikaları və konstruksiyalarının əsas elementləri.. Fəaliyyət prinsipləri və tərkibi. - PUA- ların təyinatı, növləri və tətbiqi Mühazirə
12. 12.
    - PUA-rın təsnifatı, xarakteristikaları Mühazirə
13. 13.
    - Uçuş nəzarətçiləri tərəfindən yerinə yetirilən əsas vəzifələr Məşğələ
14. 14.
    PUA-nın ümumiləşdirilmiş sxemi. - PUA-nın ümumiləşdirilmiş sxemi Mühazirə
15. 15.
    - PUA-nın ümumiləşdirilmiş sxemi Məşğələ
16. 16.
    - Smarton/planşetin struktur sxemi Məşğələ
17. 17.
    - İdarəetmə pultunun struktur sxemi Məşğələ
18. 18.
    Uçuş-texniki xarakteristikaları və uçuşa nəzarətin əsas parametrləri. - Uçuş-texniki xarakteristikaları və uçuşa nəzarətin əsas parametrləri Mühazirə
19. 19.
    - Kvadrakoterin əsas daşıyıcı tərkib hissələri və faydalı yük Məşğələ
20. 20.
    - PUA-rın konstruksiyalarının montajı, növləri və istismarı Məşğələ
21. 21.
    - Uçuş-texniki xarakteristikaları və uçuşa nəzarətin əsas parametrləri Məşğələ
22. 22.
    PUA-rın yerüstü və bort idarəetmə sistemləri (avadanlqları). Qida mənbələri. - PUA-rın bort avadanlğları (M). - Qida mənbələri və onların müqaiysəli təhlili (M).Mühazirə
23. 23.
    Основы гражданской обороныMühazirə

    «Закон Азербайджанской Республики о гражданской обороне». Роль, цели, задачи и принципы организации гражданской обороны в чрезвычайных ситуациях. Силы гражданской обороны. Организация гражданской обороны. Невоенизированные формирования

24. 24.
    - PUA-rın bort avadanlıqlarının - funksional-struktur sxemiMəşğələ
25. 25.
    - PUA-rın qida gərginliyinin səviyyəsinin təyin edilməsiMəşğələ
26. 26.
    - PUA-rın idarə olunma metodları, prinsipləri və əsasları.Distansion (məsafədən) idarə etmə..PUA yerüstü və bort idarəetmə sistemləri. - PUA-rın idarə olunma metodları, prinsipləri və əsasları Mühazirə
27. 27.
    - PUA yerüstü və bort idarəetmə sistemləri Mühazirə
28. 28.
    - Uçuşun əsas rejimləri və uçuşun status göstəriciləri Mühazirə
29. 29.
    - PUA-rın proqram təminatı, radio idarə oluması və növləri . - Təyin edilmiş tezlik diapazonları - Radioidarə edilmə zamanı yaranan təbii və süni maneələr Mühazirə
30. 30.
    - PUA yerüstü və bort idarəetmə sistemlərinin tərkibii Məşğələ
31. 31.
    PUA-rın radio idarə oluması və növləri. İdarəetmə sistemləri və onların dayanıqlılığının təmini. PUA-rın idarə olunmasının AİS ilə təmin edilməsi. - PUA-rın radio idarə oluması və növləri - İdarəetmə sistemləri və onların dayanıqlılığının təmini - PUA-rın bort avadanlğları Mühazirə
32. 32.
    - PUA-rın idarə olunmasının AİS ilə təmin edilməsi Mühazirə
33. 33.
    - Qida mənbələri,mühərriklər və onların səviyyəsinin təyin edilməsi və müqaiysəli təhlili Mühazirə
34. 34.
    - PUA-rın bort və yerüstü idarəetmə avadanlıqlarının - funksional-struktur sxemiMəşğələ
35. 35.
    - PUA-rın qida gərginliyinin səviyyəsinin təyin edilməsi Məşğələ
36. 36.
    edilmə zamanı yaranan təbii və süni maneələr. Kompleks idarəetmə sistemləri. - Kompleks idarəetmə sistemlərinin iş prinsipləri və növləri Mühazirə
37. 37.
    - Radioidarə edilmə zamanı yaranan təbii və süni maneələr və bu maneləri aşkar etmə sistemi Mühazirə
38. 38.
    Optik və termal (teplovizer) kameralar və təyinatına görə bu kameralara qoyulan tələblər. - Optik və termal (teplovizer) kameralar Mühazirə
39. 39.
    - Optik və termal kameraların parametrlərə uyğun olaraq təyin edilməsi Məşğələ
40. 40.
    Uçuşun təyin olunmuş marşurut üzrə realaşdırılması prinsipi. Marşurut tapşırıqlarının qurulması və idarəetmənin təşkili. - Uçuşun təyin olunmuş marşurut üzrə realaşdırılması prinsipi Mühazirə
41. 41.
    - Marşrut tapşırıqlarının idarə edilməsinə video nəzarətin təşkiul və aparılması Mühazirə
42. 42.
    - Marşurut tapşırıqlarının qurulması və idarəetmənin təşkili Məşğələ
43. 43.
    Opto-elektron kəşfiyyat və hədəfləri təyinetmə sistemi. Məlumatların radio kanallarla ötürülməsi. - Opto-elektron kəşfiyyat və hədəfləri təyinetmə sistemi Mühazirə
44. 44.
    - Məlumatların radio kanallarla ötürülməsi Mühazirə
45. 45.
    İnformasiyaların uzaq məsafələrə ötürülməsini təmin etmək məqsədi ilə rabitə idarəetmə sistemlərinin yaradılması. - İnformasiyaların uzaq məsafələrə ötürülməsinin təmin edilməsiMühazirə
46. 46.
    PUA-rın riyazi modellərinin yaradılması. PUA-rın radio idarəetmə xəttinin kompüter modelinin hazırlanması. - PUA-rın riyazi modellərinin yaradılması və ona qoyulan tələblər Mühazirə
47. 47.
    - PUA-rın radio idarəetmə xəttinin kompüter modelinin hazırlanması Mühazirə
48. 48.
    - Proqram təminatıı; Ağıllı uçuş rejimləri Mühazirə
49. 49.
    - Modelləşdirmənin kompyuter sınağı Məşğələ
50. 50.
    PUA-rın istismarı və təhlükəsiz idarə olunması. PUA istehsalçılarınının istismar üzrə rəhbər sənədləri. Dövlət tənzimləməsi və hüquqi normalar. İnkişaf və tətbiq perspektivləri. - PUA-rın istismarı və təhlükəsiz idarə olunması Mühazirə
51. 51.
    - PUA istehsalçılarınının istismar üzrə rəhbər sənədləri Mühazirə
52. 52.
    - Dövlət tənzimləməsi və hüquqi normalar Mühazirə
53. 53.
    - İnkişaf və tətbiq perspektivləri Mühazirə

1. 1. Трубников Г.В. Применение беспилотных летательных аппаратов вгражданских целях / Г. В. Трубников // Беспилотная авиация – 2007. – 1–4с. 2. Петров М.В. Практический опыт использования БПЛА / М. В. Петров // Геопрофи – 2013. – № 2 – 60–62с. 3. Эпов М.И. Применение беспилотных летательных аппаратов в аэрогеофизической разведке / М. И. Эпов, И. Н. Злыгостев // Интерэкспо ГеоСибирь – 2015. – Т. 2 – № 3 – 1-6с. 4. Туренко А.Н. Результаты исследований поглощения энергии при ударе изделиями из композитных материалов / А. Н. Туренко, А. В. Сергиенко // Вестник ХНАДУ – 2013. – Т. 60 – 90–94с. 5. Егоров К. Беспилотные авиационные комплексы в вооруженных конфликтах / К. Егоров, С. Смирнов // Военный парад, 2015. 1-35с. 6. Системы адаптивного управления летательными аппаратами. / А.С. Новоселов, В.Е. Болнокин, П.И. Чинаев, А.Н. Юрьев. - М. Машиностроение, 1987. 280 с. 7. Денисов В.П., Дубинин Д.В. Фазовые радиопеленгаторы. – Томск: Томский государственный университет систем управления и радиоэлектроники, 2002, 251 с.