Xüsusi təyinatlı materiallarSillabus

Fənn kodu

İFS-44y-

Kredit

6

Tələbənin iş yükü

180

Semestr

Payız semestri

Akademik il

2025-2026

Fənnin tipi

Seçmə

Təhsil forması

Əyani

Tədris dili

Azərbaycan

Auditoriyadaxili saatlar

a) 45 saat – mühazirə; b) 15 saat – məşğələ

Auditoriyadan kənar saatlar

a) 72 saat – sərbəst iş; b) 48 saat – hazırlıq

“Xüsusi təyinatlı materiallar” fənninin məqsədi 050601- “Aerokosmik mühəndislik” ixtisası üzrə bakalavr pilləsində təhsilalanlarda metal əsasli xüsusi təyinatli kompozitlər, keramika əsasında kompozit materiallar, hidratsellyuloz liflərdən karbon lifləri, fəza armaturlaşdırılmış kompozisiya materialları,qeyri metal əsasli xüsusi təyinatli kompozitlər, forma yaddaşlı ağıllı polimer kompozitlər, xüsusi məqsədlər üçün nanokompozit materialların əsas müddəalarını tələbələrə öyrətmək, müvafiq struktur və analiz metodlarından, proqram-texniki vasitələrdən istifadə bacarığını aşılamaqdır. Xüsusilə də Müdafiə Sənayesi Nazirliyinin nəzdində olan zavodlarda istehsal olunan silah və hərbi təyinatlı maşınların istehsalında qəbul olunmuş standartlar çərçivəsində keyfiyyətli, etibarlı və səmərəli məmulatların istehsalı və onların tətbiq olunmasıdır.

• interaktiv müzakirə
• mühazirə
• seminar
• təqdimatlar

Təlim nəticəsi əlavə edilməyib.

1. 1.
   Giriş. Metal matrisli kompozit materiallar. Metal liflər. Metal liflərin xassələri və tətbiqi. Qara metal və ərintilərdən məftillər.Mühazirə

   Metal matrisli kompozitlərin əsasları və metal liflərin xüsusiyyətlərinin öyrənilməsi.

2. 2.
   Metal lifli kompozisiya materialları. Lifli kompozisiya materiallarının xarakteristikası. Metal matrissa əsasında kompozitlərin əsas növləri, xassələri, alınma metodları və tətbiq sahələri.Mühazirə

   Lifli kompozitlərin təsnifatı və onların alınma texnologiyaları.

3. 3.
   Metal lifli müxtəlif əsaslı kompozisiya materialları. Metal lifli müxtəlif əsaslı kompozisiya materiallarının tətbiq sahələri.Mühazirə

   Müxtəlif əsaslı metal lifli kompozitlərin texniki xüsusiyyətləri.

4. 4.
   Psevdoərintilər. Psevdoərintilərin xassələri və alınma metodları. Dəmir, Volfram, molibden, Nikel və Titan əsasında psevdoərintilərin xassələri və alınma metodları.Mühazirə

   Psevdoərintilərin müxtəlif metal əsaslarında alınma xüsusiyyətləri.

5. 5.
   Psevdoərintilərin tətbiq sahələri. Psevdoərintilərin alınma üsulları.Mühazirə

   Psevdoərintilərin sənayedə istifadəsi və texnoloji alınma üsulları

6. 6.
   Evtektik kompozisiya materialları. Evtektik kompozisiya materiallarının ümumi xarakteristikası. Evtektik kompozisiya materiallarının əriməlik diaqramları və strukturu.Mühazirə

   Evtektik kompozitlərin quruluşu və faza diaqramlarının analizi.

7. 7.
   Evtektik kompozision materialların alınma metodları.Mühazirə

   Evtektik kompozitlərin istehsal prosesləri və texnologiyaları.

8. 8.
   Keramika əsasında kompozit materiallar. Keramika kompozit materiallarının təsnifatı, üstünlükləri, mənfi cəhətləri və əsas xassələri.Mühazirə

   Keramik kompozitlərin fiziki-mexaniki xassələri və tətbiqi.

9. 9.
   Keramika kompozisiya materiallarının alınma metodları və tətbiq sahələri. Liflərlə və zərrəciklərlə möhkəmləndirilmiş keramika kompozisiya materialları.Mühazirə

   Keramikanın müxtəlif yollarla möhkəmləndirilməsi üsulları.

10. 10.
    Karbon-karbonlu kompozisiya materialları.Mühazirə

    Yüksək temperaturadavamlı karbon-karbonlu kompozitlərin xassələri.

11. 11.
    Hidratsellyuloz liflərdən karbon lifləri. Hidratsellyulozdan liflərin xarakteristikası. Hidratsellyulozların molekulyar strukturu.Mühazirə

    Hidratsellyuloz əsaslı karbon liflərinin quruluşu və alınması.

12. 12.
    Karbon lifləri əsasında materiallar. Karbon liflərinin tədqiqatlarının metodları və metodologiyası. Karbon lifli keramika kompozit materiallarının əsas xassələri.Mühazirə

    Karbon lifli materialların tədqiqat üsulları və xassələri.

13. 13.
    Fəza armaturlaşdırılmış kompozisiya materialları. Fəza armaturlaşdırılmasının yaradılma üsulları.Mühazirə

    Materialların fəza istiqamətində möhkəmləndirilməsi texnologiyaları.

14. 14.
    İki sap sistemi. Dörd sap sistemi. Liflərin viskerizasiyasıMühazirə

    Müxtəlif sap sistemlərinin və lif quruluşunun analizi.

15. 15.
    Qeyri metal əsaslı xüsusi təyinatlı kompozitlər. Polimer matrissa əsasında kompozitlər, onların tərkibi, xassələri, alınma metodları. Qatvari və dolanmış polimer kompozitlərin hazırlanma metodu.Mühazirə

    Polimer kompozitlərin növləri və istehsal texnologiyaları.

16. 16.
    Nanohibrid polimer – qeyri üzvi kompozitlərin zol – gel alınma metodları. Polimer kompozitlərin tətbiq sahələri. Dendrimerlər – polimerlərin və onların əsasında kompozitlərin yeni növü.Mühazirə

    Nanohibrid materialların sintezi və dendrimer strukturlarının öyrənilməsi.

17. 17.
    Mayekristallik kompozitlər. Maye kristalların əsas xassələri. Mayekristallik kompozitlərin alınma metodları. Mayekristallik kompozitlərin tətbiq sahələri.Mühazirə

    Maye kristal fazaların kompozitlərdəki rolu və onların tətbiq texnologiyaları.

18. 18.
    Xüsusi məqsədlər üçün polimer kompozit materiallar.Mühazirə

    Xüsusi tələblərə cavab verən polimer əsaslı kompozitlərin inkişafı.

19. 19.
    Kompozit materiallar və texnologiyalar. Kompozitlər üçün möhkəmləndirici materiallar. Fiberglas. Bazalt lifi. Karbon lifi. Aramid lifi.Mühazirə

    Müxtəlif möhkəmləndirici liflərin (fiberglas, bazalt, karbon, aramid) xarakteristikası.

20. 20.
    Xüsusi məqsədlər üçün maye şüşə kompozitlər. Şüşə və kvars lifləri. Şüşə liflərin xassələri. Üzvi və qeyri üzvi liflər. Bor liflər. Borvolfram liflər.Mühazirə

    Maye şüşə və müxtəlif lifli materialların xüsusiyyətlərinin müqayisəsi.

21. 21.
    Xüsusi məqsədlər üçün nanokompozit materiallar. Nanokompozitlər.Mühazirə

    Nanomiqyaslı hissəciklərin matrisaya daxil edilməsi və xassələrin dəyişimi.

22. 22.
    Torvari strukturlu materiallar. Qatvari nanokompozitlər. Tərkibində metallar və ya yarımkeçiricilər olan nanokompozitlər.Mühazirə

    Mürəkkəb strukturlu (torvari, qatvari) və funksional tərkibli nanokompozitlərin analizi.

Ədəbiyyat əlavə edilməyib.