İdarəetmənin əsaslarıSillabus

Fənn kodu

İF-4503x

Kredit

6

Tələbənin iş yükü

150

Semestr

Yaz semestri

Akademik il

2025-2026

Fənnin tipi

Məcburi

Təhsil forması

Əyani

Tədris dili

Azərbaycan

Auditoriyadaxili saatlar

45 saat mühazirə 15 seminar

Auditoriyadan kənar saatlar

90 saat sərbəst 60 saat hazırlıq

“İdarəetmənin əsasları” fənninin tədrisində əsas məqsəd tələbələri rəqəmsal idarəetmə sistemləri ilə tanış etmək, ayrı–ayrı rəqəmsal elementlərin, cihazların və qurğuların xarakteristikalarını və iş prinsiplərini öyrətmək, tələbələrə müasir radioelektronika və aviasiya sahəsində geniş tətbiq olunan rəqəmsal idarəetmə sistemlərinin düzgün və savadlı şəkildə istifadə etməyi öyrətməkdən ibarətdir.

• mühazirə
• interaktiv müzakirə
• seminar
• təqdimatlar

1. 1

   CLO 1: İdarəetmənin əsaslarının növlərini və xarakteristikalarını.

2. 2

   CLO 2: İdarəetmənin əsaslarının quruluşunu, iş prinsiplərini və tərtbiq sahələrini

3. 3

   CLO 3: İdarəetmənin əsaslarının funksional imkanlarını

4. 4

   CLO 4: Müasir İdarəetmənin əsaslarının əsas texniki və istismar xarakteristikalarının təhlilini və hesabatını aparmağı

5. 5

   CLO 5: İdarəetmənin əsaslarının və onlar əsasında qurulmuş elektron qurğularının tətbiqi metodlarının təhlili və təkmilləşdirilməsi ilə bağlı mühəndis məsələlərini həll etməyi;

6. 6

   CLO 6: Müxtəlif təyinatlı İdarəetmənin əsaslarının mühəndis hesabatlarının aparılmasını

7. 7

   CLO 7: Laboratoriya nəticələrini şərh edir və hesabat hazırlayır.

1. 1.
   İdarəetmə sistemləri (İS). İdarəetmədə məlumatın rolu. İinformasiya anlayışları və təsnifatı.Mühazirə
2. 2.
   İS-in haqqında məlumat. Rəqəm siqnalların və sistemlərində işarə və təsvirlərin köməyi siqnalların formalaşdırılmasıMühazirə
3. 3.
   İS-nin qurulma prinsipləri. İS-də avtomatik tənzimləmə probleminin mahiyyəti və əsas növləri. İdarəetmənin tərifi və mənasıMühazirə
4. 4.
   İS-in təyinatı. İS-in növləri və qərarvermə sistemləriMühazirə
5. 5.
   İS-in iş prinsipi. Əl ilə və ya avtomatik tənzimləmə sistemləri.Mühazirə
6. 6.
   Analoq-rəqəm çevricisi. Koder və kanalkoderiMühazirə
7. 7.
   İS-in arxitekturası. Verilənlər bazasının layihələn-dirilməsi modelləriMühazirə
8. 8.
   İS-də tənzimləmə. Standart tənzimləyicilər haqqında məlumat. Əsas tənzimləmə qanunları.Mühazirə
9. 9.
   Tənzimləmə sistemlərində mövcud olan rejimlər. Tənzimləmə sistemlərinin təsnifatı, struktur sxemləri və tənzimləmə qanunlarıMühazirə
10. 10.
    İS-in dayanıqlığı.Dayanıqlılıq anlayışı və dayanıqlılıq məsələlərin Matlabda realizasiyası.Mühazirə
11. 11.
    İS-in keyfiyyəti. Keyfiyyət göstəricilərinin keçid xarakteristikası əsasında təyini. Zaman oblastında keyfiyyət ğöstəriciləriMühazirə
12. 12.
    Mərkəzləşdirilmiş idarəetmə texnologiyası. İdarəetmənin planlaşdırıl-ması modeli. Qərarvermə sistemlərinin elementləri.Mühazirə
13. 13.
    İdarəetmənin planlaşdırılması və planlaşdırılması modeliMühazirə
14. 14.
    İdarəetmənin tərifi və mənasıMühazirə
15. 15.
    İS-nin təkmilləşdirilməsi. İS-ə nəzarət, strukturunun təhlili və layihələndirilməsiMühazirə
16. 16.
    İS-in haqqında məlumat. Rəqəm siqnalların və sistemlərində işarə və təsvirlərin köməyi siqnalların formalaşdırılmasıMühazirə
17. 17.
    İS-in qurulma prinsipləri. İS-də avtomatik tənzimləmə probleminin mahiyyəti və əsas növləri.Mühazirə
18. 18.
    İS-in təyinatı. İS-in növləri və qərarvermə sistemləriMühazirə
19. 19.
    İS-in iş prinsipi. Əl ilə və ya avtomatik tənzimləmə sistemləri.Mühazirə
20. 20.
    İS-də məlumat çevrilmələri. Analoq və diskret siqnallar.Mühazirə
21. 21.
    Kvantlanmış siqnallar. ARÇ və RAÇ.Mühazirə
22. 22.
    işarə və təsvirlərin köməyi siqnalların formalaşdırılmasıMühazirə
23. 23.
    İdarəetmə sistemləri (İS). İdarəetmədə məlumatın rolu. İinformasiya anlayışları və təsnifatı.Məşğələ
24. 24.
    İS-in haqqında məlumat. Rəqəm siqnalların və sistemlərində işarə və təsvirlərin köməyi siqnalların formalaşdırılmasıMəşğələ
25. 25.
    İS-in təyinatı. İS-in növləri və qərarvermə sistemləriMəşğələ
26. 26.
    İS-in iş prinsipi. Əl ilə və ya avtomatik tənzimləmə sistemləri.Məşğələ
27. 27.
    İS-də məlumat çevrilmələri. Analoq və diskret siqnallar. Kvantlanmış siqnallar. ARÇ və RAÇ.Məşğələ
28. 28.
    İS-də məlumat çevrilmələri. Analoq və diskret siqnallar. Kvantlanmış siqnallar. ARÇ və RAÇ.Məşğələ

    Kod anlayışı. Analoq-rəqəm çevricisi. Koder və dekoderlər

29. 29.
    Tənzimləmə sistemlərində mövcud olan rejimlər. Tənzimləmə sistemlərinin təsnifatı, struktur sxemləri və tənzimləmə qanunlarıLaboratoriya
30. 30.
    Keyfiyyət göstəricilərinin keçid xarakteristikası əsasında təyini. Zaman oblastında keyfiyyət ğöstəriciləriMəşğələ
31. 31.
    Mərkəzləşdirilmiş idarəetmə texnologiyası. İdarəetmənin planlaşdırıl-ması modeli. Qərarvermə sistemlərinin elementləri.Məşğələ
32. 32.
    Rəqəmsal idarəetmə sistemləri (RİS). İdarəetmədə məlumatın rolu. İinformasiya anlayışları və təsnifatıMəşğələ
33. 33.
    İS-in haqqında məlumat. Rəqəm siqnalların və sistemlərində işarə və təsvirlərin köməyi siqnalların formalaşdırılması Məşğələ

1. 1. Ələkbərli F.H., Nağıyev Ə.H. Rəqəmsal idarəetmə sistemləri. Dərs vəsaiti. Sumqayıt, SDU, 2011, 120 s. 2. Xəlilov R.F.. Radioidarəetmə, Dərslik, Bakı, Tİ-Media, 2004. 250 s. 3. Rüstəmov Q.Ə. Rəqəm tənzimləmə sistemləri.Mühazirələr konsperti. AzTU. 2016, 260 s. 4. Rüstəmov Q.Ə. Avtomatik tənzimləmə nəzəriyyəsi. II hissə. Bakı, “Nasir”, 2006. 5. A.M. Paşayev, A.R. Həsənov, İ.Ə. İsgəndərov, F.A. Abdurəhimov “Elektron qurğuların əsasları” Cild 3 – Rəqəm qurğuları. Bakı 2014, - 325 s. 6. Гнатек, Ю.Р. Справочник по цифро-аналоговым и аналого-цифровым преобразователям / под ред. Ю.А. Рюжина. – М.: Радио и связь, 1982. – 420 с. 7. К.С. Артемов, Н.Л. Солдатова, Основы цифровой электроники. Ярославль ЯрГУ . 2013. – 100с.