Subject · Radio engineering and telecommunication engineering

Elektrik ölçmələri və vasitələriTopics

İF-2158y6 creditsAutumn semesterMandatory2025-2026

Topic plan

The subject's topics and the learning outcomes attached to each one.

25 topics
  1. 1. Giriş. metrologiya və ölçmələr. ölçmə texnikası. metrologiya ölçmələr haqqında elmdir. ölçmələr sahəsində əsas anlayışlar və təyinlər verilir.

    Lecture

    Metrologiyanın mahiyyəti, ölçmə haqqında əsas anlayışlar və təyinlər, ölçmə texnikasının məqsədi və mühəndislik fəaliyyətində rolu izah edilir.

    Open resource: Giriş. metrologiya və ölçmələr. ölçmə texnikası. metrologiya ölçmələr haqqında elmdir. ölçmələr sahəsində əsas anlayışlar və təyinlər verilir. (opens in a new tab)
  2. 2. Ölçmə vasitələrinin təsnifatı. ölçmə vasitələri. ölçmə vasitələrinin təsnifatı. etalon və nümunəvi ölçmə vasitələri

    Lecture

    Ölçmə vasitələrinin əsas növləri, onların təsnifatı, etalon və nümunəvi ölçmə vasitələrinin təyinatı və metroloji əhəmiyyəti öyrənilir.

    Open resource: Ölçmə vasitələrinin təsnifatı. ölçmə vasitələri. ölçmə vasitələrinin təsnifatı. etalon və nümunəvi ölçmə vasitələri (opens in a new tab)
  3. 3. Ölçmələrin və ölçmə üsullarının təsnifatı. ölçmələrin əsas xarakteristikaları, ölçülən fiziki kəmiyyətin zamandan asılılıq xarakterinə, ölçmə nəticələrinin əldə edilməsi üsuluna, ölçmə nəticələrinin ifadə olunma üsuluna, ölçmə nəticələrinin dəqiqliyini müəyyənləşdirən şərtlərdən asılı olaraq, ölçmələrin istifadə olunan ölçmə üsullarına görə təsnifatı və ölçmələrin əsas xarakteristikaları verilir.

    Lecture

    Ölçmələrin əsas xarakteristikaları və müxtəlif meyarlara görə təsnifatı, ölçülən fiziki kəmiyyətin zamandan asılılığı, nəticələrin əldə edilməsi və ifadə olunması üsulları öyrənilir.

    Open resource: Ölçmələrin və ölçmə üsullarının təsnifatı. ölçmələrin əsas xarakteristikaları, ölçülən fiziki kəmiyyətin zamandan asılılıq xarakterinə, ölçmə nəticələrinin əldə edilməsi üsuluna, ölçmə nəticələrinin ifadə olunma üsuluna, ölçmə nəticələrinin dəqiqliyini müəyyənləşdirən şərtlərdən asılı olaraq, ölçmələrin istifadə olunan ölçmə üsullarına görə təsnifatı və ölçmələrin əsas xarakteristikaları verilir. (opens in a new tab)
  4. 4. Rəqəmli ölçü cihazlarında informasiyanın çevrilməsi. analoq-rəqəm çeviriçiləri. rəqəmli ölçü cihazı

    Lecture

    Rəqəmli ölçü cihazlarında ölçmə informasiyasının çevrilmə mərhələləri, analoq-rəqəm çeviricilərinin iş prinsipi, əsas növləri və rəqəmli ölçmə sistemlərində rolu öyrənilir.

    Open resource: Rəqəmli ölçü cihazlarında informasiyanın çevrilməsi. analoq-rəqəm çeviriçiləri. rəqəmli ölçü cihazı (opens in a new tab)
  5. 5. Ölçmə xətalarının təsnifatı. ölçmə xətaları. ölçmə xətalarının təşkiledicilərinin meydana çıxma səbəbləri. ölçmə xətalarının təsnifatı ölçmə xətalarının ifadə olunma üsullarına, yaranma mənbələrinə, yaranma xarakterinə təsnifatı verilir.

    Seminar

    Ölçmə xətalarının yaranma səbəbləri, təşkilediciləri, təsnifatı və mütləq, nisbi və gətirilmiş xəta kimi ifadə üsulları nəzərdən keçirilir.

    Open resource: Ölçmə xətalarının təsnifatı. ölçmə xətaları. ölçmə xətalarının təşkiledicilərinin meydana çıxma səbəbləri. ölçmə xətalarının təsnifatı ölçmə xətalarının ifadə olunma üsullarına, yaranma mənbələrinə, yaranma xarakterinə təsnifatı verilir. (opens in a new tab)
  6. 6. Rəqəm ölçü cihazları. ölçmə vasitələrinin xarakteristikaları, ölçmə vasitələrinin metroloji xarakteristikaları, fiziki kəmiyyətlər və onların ölçü vahidləri haqqında məlumatlar verilir.

    Lecture

    Rəqəmli ölçü cihazlarının quruluşu və iş prinsipi, ölçmə vasitələrinin əsas və metroloji xarakteristikaları, fiziki kəmiyyətlər və onların ölçü vahidləri haqqında məlumat verilir.

    Open resource: Rəqəm ölçü cihazları. ölçmə vasitələrinin xarakteristikaları, ölçmə vasitələrinin metroloji xarakteristikaları, fiziki kəmiyyətlər və onların ölçü vahidləri haqqında məlumatlar verilir. (opens in a new tab)
  7. 7. Ossilloqraflar. ossilloqraflar, ossilloqrafların vəzifəsi və təsnifatı, ossilloqrafların struktur sxemi və iş prinsipi verilir.

    Lecture

    Ossilloqrafların təyinatı və təsnifatı, struktur sxemi, əsas hissələri və iş prinsipi, elektrik siqnallarının zaman oblastında müşahidəsi və parametrlərinin ölçülməsi öyrənilir.

    Open resource: Ossilloqraflar. ossilloqraflar, ossilloqrafların vəzifəsi və təsnifatı, ossilloqrafların struktur sxemi və iş prinsipi verilir. (opens in a new tab)
  8. 8. Radioelektron ölçmələr. cərəyan və gərginliyin əsas qiymətləri, cərəyan və gərginliyin ölçmə üsulları, rəqəmli elektron voltmetrlər, bilavasitə qiymət voltmetrlərinin və rəqəmli voltmetrlərin iş prinsipi verilir.

    Lecture

    Radioelektron dövrələrdə cərəyan və gərginliyin ölçülməsi, onların əsas və effektiv qiymətləri, elektron voltmetrlər və rəqəmli voltmetrlərin iş prinsipləri öyrənilir.

    Open resource: Radioelektron ölçmələr. cərəyan və gərginliyin əsas qiymətləri, cərəyan və gərginliyin ölçmə üsulları, rəqəmli elektron voltmetrlər, bilavasitə qiymət voltmetrlərinin və rəqəmli voltmetrlərin iş prinsipi verilir. (opens in a new tab)
  9. 9. Elektrik rabitə siqnalları və modulyasiya növləri

    Lecture

    Elektrik rabitə siqnallarının əsas xarakteristikaları, onların zaman və tezlik xüsusiyyətləri, amplitud, tezlik və faza modulyasiyasının prinsipləri və zaman diaqramları nəzərdən keçirilir.

    Open resource: Elektrik rabitə siqnalları və modulyasiya növləri (opens in a new tab)
  10. 10. Ölçü generatorları. ölçü generatorları, generatorların təsnifatı və əsas parametrləri, sinusoidal siqnal generatorlarının xarakteristikaları, alçaq tezlikli ölçü generatorları striktir sxemi və iş prinsipi verilir.

    Lecture

    Ölçü generatorlarının təyinatı, təsnifatı və əsas parametrləri, sinusoidal siqnal generatorlarının xarakteristikaları, alçaq tezlikli generatorların struktur sxemi və iş prinsipi öyrənilir.

    Open resource: Ölçü generatorları. ölçü generatorları, generatorların təsnifatı və əsas parametrləri, sinusoidal siqnal generatorlarının xarakteristikaları, alçaq tezlikli ölçü generatorları striktir sxemi və iş prinsipi verilir. (opens in a new tab)
  11. 11. Optik ölçmələr. optik-lifli rabitə xətlərində yaranan sönmələr və onların ölçülməsi, optik kabellərdə zəifləmənin ölçülməsi, bilavasitə ölçü üsulu və əks səpələnmə üsulu zəifləmənin ölçülməsi izah olunur.

    Lecture

    Optik-lifli rabitə xətlərində sönmə və zəifləmə hadisələri, optik kabellərdə zəifləmənin ölçülməsi, bilavasitə və əks səpələnmə üsullarının prinsipləri öyrənilir.

    Open resource: Optik ölçmələr. optik-lifli rabitə xətlərində yaranan sönmələr və onların ölçülməsi, optik kabellərdə zəifləmənin ölçülməsi, bilavasitə ölçü üsulu və əks səpələnmə üsulu zəifləmənin ölçülməsi izah olunur. (opens in a new tab)
  12. 12. Siqnalların tezlik-zaman parametrlərinin ölçülməsi. tezliyin analoq ölçü usulu, siqnalların tezlik parametrlərinin ölçülməsi üsulları və tezliyin ossilloqraf üsulu ilə ölçülməsi prosesi izah olunur.

    Lecture

    Siqnalların tezlik və zaman parametrlərinin ölçülməsi, tezliyin analoq və ossilloqraf üsulları ilə müəyyənləşdirilməsi, ölçmə prosesinin əsas mərhələləri öyrənilir.

    Open resource: Siqnalların tezlik-zaman parametrlərinin ölçülməsi. tezliyin analoq ölçü usulu, siqnalların tezlik parametrlərinin ölçülməsi üsulları və tezliyin ossilloqraf üsulu ilə ölçülməsi prosesi izah olunur. (opens in a new tab)
  13. 13. Siqnallarının spektr analizedicilərinin təsnifatı. siqnalların spektral analizi, siqnalların spektral analiz üsullları, paralel və ardıcıl analiz üsulları ilə siqnalların spektrel analizi verilir.

    Lecture

    Siqnalların spektral analizi, spektr analizatorlarının təyinatı və təsnifatı, paralel və ardıcıl analiz üsulları və siqnalların spektrinin müəyyənləşdirilməsi prinsipləri öyrənilir.

    Open resource: Siqnallarının spektr analizedicilərinin təsnifatı. siqnalların spektral analizi, siqnalların spektral analiz üsullları, paralel və ardıcıl analiz üsulları ilə siqnalların spektrel analizi verilir. (opens in a new tab)
  14. 14. Siqnalların faza-zaman parametrlərinin ölçülməsi. faza sürüşməsinin ölçülməsi üsulları, xətti və sinusoidal açılış üsullarından istifadə etməklə faza sürüşməsinin ölçülməsi izah olunur.

    Lecture

    Faza sürüşməsinin ölçülməsi üsulları, xətti və sinusoidal açılış üsulları, faza fərqinin təyin edilməsi və ölçmə nəticələrinin qiymətləndirilməsi izah edilir.

    Open resource: Siqnalların faza-zaman parametrlərinin ölçülməsi. faza sürüşməsinin ölçülməsi üsulları, xətti və sinusoidal açılış üsullarından istifadə etməklə faza sürüşməsinin ölçülməsi izah olunur. (opens in a new tab)
  15. 15. Standartlaşdırma və sertifikatlaşdırma

    Lecture

    Standartlaşdırma və sertifikatlaşdırmanın əsasları, bu sahələrdə əsas anlayışlar və prinsiplər, standartlaşdırmanın məqsədləri, sertifikatlaşdırmanın vəzifələri və növləri öyrənilir.

    Open resource: Standartlaşdırma və sertifikatlaşdırma (opens in a new tab)
  16. 16. Ölçmə xətaları. ölçmə xətalarının təşkiledicilərinin meydana çıxma səbəbləri

    Seminar

    “ölçmə xətaları. ölçmə xətalarının təşkiledicilərinin meydana çıxma səbəbləri” mövzusu ölçmə nəticələrinin həqiqi qiymətdən fərqlənməsini, ölçmə xətalarının növlərini və onların yaranmasına səbəb olan amilləri öyrənir. mövzu çərçivəsində ölçmə xətalarının təsnifatı, onların ölçmə nəticələrinə təsiri və xətaların qiymətləndirilməsi üsulları izah edilir.

    Open resource: Ölçmə xətaları. ölçmə xətalarının təşkiledicilərinin meydana çıxma səbəbləri (opens in a new tab)
  17. 17. Ölçmə vasitələrinin xarakteristikaları, ölçmə vasitələrinin metroloji xarakteristikaları, fiziki kəmiyyətlər və onların ölçü vahidləri haqqında məlumatlar verilir.

    Seminar

    “ölçmə vasitələrinin xarakteristikaları, ölçmə vasitələrinin metroloji xarakteristikaları, fiziki kəmiyyətlər və onların ölçü vahidləri” mövzusu ölçmə prosesinin əsas anlayışlarını, ölçmə vasitələrinin xüsusiyyətlərini və fiziki kəmiyyətlərin ifadə olunması prinsiplərini əhatə edir.

    Open resource: Ölçmə vasitələrinin xarakteristikaları, ölçmə vasitələrinin metroloji xarakteristikaları, fiziki kəmiyyətlər və onların ölçü vahidləri haqqında məlumatlar verilir. (opens in a new tab)
  18. 18. Cərəyan və gərginliyin əsas qiymətləri, cərəyan və gərginliyin ölçmə üsulları, rəqəmli elektron voltmetrlər, bilavasitə qiymət voltmetrlərinin və rəqəmli voltmetrlərin iş prinsipi

    Seminar

    “cərəyan və gərginliyin əsas qiymətləri, cərəyan və gərginliyin ölçmə üsulları, rəqəmli elektron voltmetrlər, bilavasitə qiymət voltmetrlərinin və rəqəmli voltmetrlərin iş prinsipi” mövzusu elektrik dövrələrində cərəyan və gərginlik kimi əsas elektrik kəmiyyətlərinin ölçülməsi üsullarını və ölçmə vasitələrinin iş prinsiplərini əhatə edir.

    Open resource: Cərəyan və gərginliyin əsas qiymətləri, cərəyan və gərginliyin ölçmə üsulları, rəqəmli elektron voltmetrlər, bilavasitə qiymət voltmetrlərinin və rəqəmli voltmetrlərin iş prinsipi (opens in a new tab)
  19. 19. Ölçü generatorları, generatorların təsnifatı və əsas parametrləri, sinusoidal siqnal generatorlarının xarakteristikaları, alçaq tezlikli ölçü generatorları striktir sxemi və iş prinsipi.

    Seminar

    “ölçü generatorları, generatorların təsnifatı və əsas parametrləri, sinusoidal siqnal generatorlarının xarakteristikaları, alçaq tezlikli ölçü generatorlarının struktur sxemi və iş prinsipi” mövzusu elektrik və elektronika sistemlərində müxtəlif formalı və tezlikli sınaq siqnallarının yaradılması üçün istifadə olunan ölçü generatorlarının quruluşunu, iş prinsipini və əsas texniki göstəricilərini əhatə edir.

    Open resource: Ölçü generatorları, generatorların təsnifatı və əsas parametrləri, sinusoidal siqnal generatorlarının xarakteristikaları, alçaq tezlikli ölçü generatorları striktir sxemi və iş prinsipi. (opens in a new tab)
  20. 20. Siqnalların spektral analizi, siqnalların spektral analiz üsullları, paralel və ardıcıl analiz üsulları ilə siqnalların spektrel analizi.

    Seminar

    “siqnalların spektral analizi, siqnalların spektral analiz üsulları, paralel və ardıcıl analiz üsulları ilə siqnalların spektral analizi” mövzusu müxtəlif siqnalların tezlik tərkibinin öyrənilməsini və onların spektral xüsusiyyətlərinin müəyyən edilməsini əhatə edir.

    Open resource: Siqnalların spektral analizi, siqnalların spektral analiz üsullları, paralel və ardıcıl analiz üsulları ilə siqnalların spektrel analizi. (opens in a new tab)
  21. 21. Ossilloqraflar, ossilloqrafların vəzifəsi və təsnifatı, ossilloqrafların struktur sxemi və iş prinsipi.

    Laboratory

    “ossilloqraflar, ossilloqrafların vəzifəsi və təsnifatı, ossilloqrafların struktur sxemi və iş prinsipi” mövzusu elektrik siqnallarının müşahidəsi, ölçülməsi və təhlili üçün istifadə olunan ossilloqrafların quruluşunu və iş prinsipini əhatə edir. mövzu çərçivəsində ossilloqrafların təyinatı, əsas növləri, tətbiq sahələri və ölçmə imkanları haqqında məlumat verilir.

    Open resource: Ossilloqraflar, ossilloqrafların vəzifəsi və təsnifatı, ossilloqrafların struktur sxemi və iş prinsipi. (opens in a new tab)
  22. 22. Amplitud modulyasiyası, tezlik modulyasiyası və faza modulyasiyasının zaman diaqramları

    Laboratory

    “amplitud modulyasiyası, tezlik modulyasiyası və faza modulyasiyasının zaman diaqramları” mövzusu analoq rabitə sistemlərində informasiyanın daşıyıcı siqnal üzərinə köçürülməsi prosesini və müxtəlif modulyasiya üsullarının zaman sahəsində xüsusiyyətlərini əhatə edir. mövzu çərçivəsində amplitud modulyasiyasının (am), tezlik modulyasiyasının (tm/fm) və faza modulyasiyasının (fm/pm) iş prinsipləri, modulyasiya olunmuş siqnalların quruluşu və zaman diaqramları izah edilir.

    Open resource: Amplitud modulyasiyası, tezlik modulyasiyası və faza modulyasiyasının zaman diaqramları (opens in a new tab)
  23. 23. Faza sürüşməsinin ölçülməsi üsulları, xətti və sinusoidal açılış üsullarından istifadə etməklə faza sürüşməsinin ölçülməsi

    Laboratory

    “faza sürüşməsinin ölçülməsi üsulları, xətti və sinusoidal açılış üsullarından istifadə etməklə faza sürüşməsinin ölçülməsi” mövzusu elektrik və elektron sistemlərində siqnallar arasındakı faza fərqinin müəyyənləşdirilməsi üsullarını əhatə edir. mövzu çərçivəsində faza sürüşməsi anlayışı, onun yaranma səbəbləri və ölçülməsi üçün istifadə olunan əsas metodlar izah edilir.

    Open resource: Faza sürüşməsinin ölçülməsi üsulları, xətti və sinusoidal açılış üsullarından istifadə etməklə faza sürüşməsinin ölçülməsi (opens in a new tab)
  24. 24. Optik-lifli rabitə xətlərində yaranan sönmələr və onların ölçülməsi.

    Laboratory

    “optik-lifli rabitə xətlərində yaranan sönmələr və onların ölçülməsi” mövzusu optik-lifli rabitə sistemlərində siqnal gücünün azalmasının səbəblərini, sönmə növlərini və onların ölçülməsi üsullarını əhatə edir. mövzu çərçivəsində optik lifdə sönmənin yaranmasına səbəb olan udulma, səpilmə, lifdə əyilmələr, birləşmə və konnektor itkiləri haqqında məlumat verilir.

    Open resource: Optik-lifli rabitə xətlərində yaranan sönmələr və onların ölçülməsi. (opens in a new tab)
  25. 25. Optik-lifli rabitə xətlərində yaranan sönmələr və onların ölçülməsi, optik kabellərdə zəifləmənin ölçülməsi, bilavasitə ölçü üsulu və əks səpələnmə üsulu zəifləmənin ölçülməsi

    Laboratory

    “optik-lifli rabitə xətlərində yaranan sönmələr və onların ölçülməsi, optik kabellərdə zəifləmənin ölçülməsi, bilavasitə ölçü üsulu və əks səpələnmə üsulu ilə zəifləmənin ölçülməsi” mövzusu optik-lifli rabitə sistemlərində optik siqnalın zəifləməsinin yaranma səbəblərini, onun əsas parametrlərini və ölçülmə üsullarını əhatə edir.

    Open resource: Optik-lifli rabitə xətlərində yaranan sönmələr və onların ölçülməsi, optik kabellərdə zəifləmənin ölçülməsi, bilavasitə ölçü üsulu və əks səpələnmə üsulu zəifləmənin ölçülməsi (opens in a new tab)