Subject · Electronics, telecommunications and radio engineering

Paylanmış telekommunikasiya sistemləriTopics

MS-12176 creditsAutumn semesterElective2026-2027

Topic plan

The subject's topics and the learning outcomes attached to each one.

20 topics
  1. 1. Paylanmış telekommunikasiya sistemlərinə giriş və əsas prinsiplər

    Lecture

    Paylanmış telekommunikasiya sistemlərinin mahiyyəti, təyinatı, qurulma prinsipləri, əsas komponentləri və iş mexanizmləri araşdırılır. mərkəzləşdirilmiş və paylanmış sistemlərin fərqləri, miqyaslana bilmə, resursların bölüşdürülməsi və sistem komponentləri arasında qarşılıqlı əlaqə prinsipləri izah olunur.

  2. 2. Paylanmış sistemlərin arxitekturası və mikroservis modellər [1 - 8] FTN 1 - FTN 8 2-ci həftə

    Lecture

    Paylanmış sistemlərin laylı, xidmətəsaslı və mikroservis arxitekturaları öyrənilir. mikroservislərin qarşılıqlı əlaqəsi, xidmətlərin ayrılması, API interfeysləri, konteynerləşdirmə və sistem komponentlərinin miqyaslandırılması prinsipləri nəzərdən keçirilir.

  3. 3. 5g-advanced və 6g şəbəkələrində paylanmış arxitekturalar [1 - 8] FTN 1 - FTN 8 3-cü həftə

    Lecture

    5g-advanced və gələcək 6g şəbəkələrində paylanmış arxitektura prinsipləri, şəbəkə funksiyalarının yerləşdirilməsi, paylanmış baza stansiyaları, xidmətəsaslı arxitektura və intellektual şəbəkə idarəetməsi araşdırılır.

  4. 4. Bulud hesablamaları və cloud-native telekommunikasiya infrastrukturu [1 - 8] FTN 1 - FTN 8 4-cü həftə

    Lecture

    Bulud hesablamalarının modelləri, virtual resursların idarə olunması, cloud-native yanaşması, konteynerlər, konteynerlərin orkestrasiya mexanizmləri və telekommunikasiya xidmətlərinin bulud mühitində yerləşdirilməsi öyrənilir.

  5. 5. Edge computing, fog computing və paylanmış hesablama [1 - 8] FTN 1 - FTN 8 5-ci həftə

    Lecture

    Kənar və aralıq hesablama texnologiyalarının mahiyyəti, hesablama resurslarının istifadəçiyə yaxın yerləşdirilməsi, gecikmənin azaldılması, məlumatların yerli emalı və bulud infrastrukturu ilə qarşılıqlı əlaqəsi araşdırılır.

  6. 6. Sdn və NFV texnologiyaları əsasında şəbəkələrin virtuallaşdırılması

    Lecture

    Proqramla müəyyən edilən şəbəkələrin (sdn) və şəbəkə funksiyalarının virtuallaşdırılmasının (nfv) arxitekturası, idarəetmə və məlumat müstəviləri, virtual şəbəkə funksiyaları və şəbəkə resurslarının çevik idarə olunması prinsipləri öyrənilir.

  7. 7. Paylanmış sistemlərdə kommunikasiya protokolları və məlumat mübadiləsi

    Lecture

    Paylanmış komponentlər arasında məlumat mübadiləsinin təşkili, tcp/ip, http/https, REST api, grpc, mesajlaşma mexanizmləri və məlumat ötürülməsinin etibarlılığı araşdırılır.

  8. 8. Paylanmış verilənlər bazaları və məlumatların idarə edilməsi

    Lecture

    Paylanmış verilənlər bazalarının arxitekturası, məlumatların replikasiyası və bölüşdürülməsi, ardıcıllıq modelləri, sorğuların emalı, məlumatların bütövlüyü və böyük həcmli telekommunikasiya məlumatlarının idarə olunması öyrənilir

  9. 9. Paylanmış sistemlərdə sinxronlaşdırma, koordinasiya və konsensus

    Lecture

    Paylanmış komponentlər arasında zaman sinxronlaşdırılması, hadisələrin ardıcıllığı, liderin seçilməsi, koordinasiya mexanizmləri və konsensus alqoritmləri araşdırılır. saatların sinxronlaşdırılması və paylanmış vəziyyətin uzlaşdırılması məsələlərinə baxılır.

  10. 10. Paylanmış telekommunikasiya sistemlərində kibertəhlükəsizlik

    Lecture

    Paylanmış telekommunikasiya infrastrukturunda təhlükə modelləri, autentifikasiya, avtorizasiya, şifrələmə, girişə nəzarət, təhlükəsiz məlumat mübadiləsi və şəbəkə hücumlarından müdafiə üsulları öyrənilir.

  11. 11. Etibarlılıq, nasazlıqlara davamlılıq və yüksək əlçatanlı

    Lecture

    Paylanmış sistemlərdə etibarlılıq göstəriciləri, ehtiyatlaşdırma, avtomatik bərpa, nasazlıqların aşkarlanması, xidmətlərin davamlılığı və yüksək əlçatanlıq mexanizmləri araşdırılır.

  12. 12. Paylanmış şəbəkələrdə performansın monitorinqi və optimallaşdırılması

    Lecture

    Paylanmış şəbəkələrin performans göstəriciləri, gecikmə, ötürmə qabiliyyəti, paket itkisi, resurs istifadəsi və xidmət keyfiyyəti (qos) öyrənilir. monitorinq, yükün balanslaşdırılması və performansın optimallaşdırılması üsulları nəzərdən keçirilir.

  13. 13. Süni intellekt və maşın öyrənməsinin paylanmış telekommunikasiya sistemlərində tətbiqi

    Lecture

    Süni intellekt və maşın öyrənməsi metodlarının şəbəkə idarəetməsində, trafik proqnozlaşdırılmasında, nasazlıqların aşkarlanmasında, resursların bölüşdürülməsində və intellektual optimallaşdırmada tətbiqi araşdırılır.

  14. 14. Iot, sənaye şəbəkələri və paylanmış real vaxt sistemləri

    Lecture

    Əşyaların interneti (iot), sənaye rabitə şəbəkələri, sensor sistemləri, real vaxt məlumat mübadiləsi və paylanmış idarəetmə arxitekturaları öyrənilir. aşağı gecikmə, xidmət etibarlılığı və cihazlararası qarşılıqlı əlaqə məsələləri araşdırılır.

  15. 15. 6g, enerji səmərəliliyi və gələcəyin paylanmış telekommunikasiya sistemləri [1 - 8] FTN 1 - FTN 8 15-ci həftə

    Lecture

    6g şəbəkələrinin inkişaf istiqamətləri, intellektual rabitə infrastrukturu, enerji səmərəli hesablama, resursların optimallaşdırılması, dayanıqlı şəbəkə arxitekturaları və perspektiv texnologiyalar araşdırılır.

  16. 16. Paylanmış sistemlərin arxitekturası və mikroservis modellər

    Seminar

    Paylanmış sistemlərin laylı, xidmətəsaslı və mikroservis arxitekturaları öyrənilir. mikroservislərin qarşılıqlı əlaqəsi, xidmətlərin ayrılması, API interfeysləri, konteynerləşdirmə və sistem komponentlərinin miqyaslandırılması prinsipləri nəzərdən keçirilir.

  17. 17. Bulud hesablamaları və cloud-native telekommunikasiya infrastrukturu

    Seminar

    Bulud hesablamalarının modelləri, virtual resursların idarə olunması, cloud-native yanaşması, konteynerlər, konteynerlərin orkestrasiya mexanizmləri və telekommunikasiya xidmətlərinin bulud mühitində yerləşdirilməsi öyrənilir.

  18. 18. Sdn və NFV texnologiyaları əsasında şəbəkələrin virtuallaşdırılması

    Seminar

    Proqramla müəyyən edilən şəbəkələrin (sdn) və şəbəkə funksiyalarının virtuallaşdırılmasının (nfv) arxitekturası, idarəetmə və məlumat müstəviləri, virtual şəbəkə funksiyaları və şəbəkə resurslarının çevik idarə olunması prinsipləri öyrənilir.

  19. 19. Paylanmış verilənlər bazaları və məlumatların idarə edilməsi

    Seminar

    Paylanmış verilənlər bazalarının arxitekturası, məlumatların replikasiyası və bölüşdürülməsi, ardıcıllıq modelləri, sorğuların emalı, məlumatların bütövlüyü və böyük həcmli telekommunikasiya məlumatlarının idarə olunması öyrənilir.

  20. 20. Paylanmış telekommunikasiya sistemlərində kibertəhlükəsizlik

    Seminar

    Paylanmış telekommunikasiya infrastrukturunda təhlükə modelləri, autentifikasiya, avtorizasiya, şifrələmə, girişə nəzarət, təhlükəsiz məlumat mübadiləsi və şəbəkə hücumlarından müdafiə üsulları öyrənilir.