General information
- Subject code
- MS-1215
- Credits
- 5
- Student workload
- 0
- Semester
- Autumn semester
- Academic year
- 2026-2027
- Subject type
- Elective
- Form of education
- Full-time
- Language of instruction
- Azerbaijani
- In-class hours
- a) 30 saat - mühazirə b) 15saat- seminar
- Out-of-class hours
- a)105 saat – sərbəst iş
About the subject
“sdn texnologiyaları və proqramlaşdırılan şəbəkələr” fənni müasir şəbəkə infrastrukturunun proqram təminatı vasitəsilə idarə edilməsi, avtomatlaşdırılması və optimallaşdırılması prinsiplərini öyrədir. fənn çərçivəsində software-defined networking (sdn) arxitekturasının əsasları, idarəetmə və məlumat müstəvilərinin ayrılması, SDN kontrollerləri, şəbəkə proqramlaşdırılması və şəbəkə resurslarının mərkəzləşdirilmiş idarə olunması məsələləri araşdırılır.
Teaching methods
- lecture
- project-based learning
- interactive discussion
- problem-based learning
- teamwork
- seminar
- case study
- presentations
Course learning outcomes (CLO)
No learning outcomes have been added.
Topic plan
- 1.Sdn texnologiyalarına giriş və proqramlaşdırılan şəbəkələrin yaranmasıSeminar
Proqramla müəyyənləşdirilən şəbəkələrin (sdn) mahiyyəti, yaranma səbəbləri, inkişaf mərhələləri, əsas prinsipləri və proqramlaşdırılan şəbəkələrin xüsusiyyətləri öyrənilir.
- • ftn1: azərbaycan tarixinin dövrlərinin əsas mahiyyəti izah edilir.
- • ftn2: azərbaycan tarixi üzrə bəzi mübahisəli məsələlərə aydınlıq gətirilir.
- • ftn3: tələbələrin bu və ya digər məsələlərlə bağlı obyektiv mövqeyini formalaşmasına nail olunur.
- • ftn4: tələbələrin ən azından minimum məlumat əldə etməsi, mövzular ətrafında öz fikrinin formalaşmasının səviyyəsi yoxlanılır.
- • ftn5: tələbələrə qədim tariximizin müasir dövrlə uzlaşdırılması vərdişləri aşılanır.
- 2.Sdn kontrollerləri və onların iş prinsipi
Sdn kontrollerlərinin funksiyaları, şəbəkənin mərkəzləşdirilmiş idarə edilməsi, kontroller–şəbəkə qurğusu qarşılıqlı əlaqəsi və kontrollerlərin əsas xüsusiyyətləri araşdırılır.
- 3.Ənənəvi şəbəkələr və SDN arxitekturasının müqayisəsiLecture
Ənənəvi şəbəkələrdə idarəetmə və məlumat müstəvilərinin xüsusiyyətləri, SDN yanaşması ilə fərqləri, üstünlükləri və məhdudiyyətləri araşdırılır.
- 4.Openflow protokolu və flow table mexanizmi
Openflow protokolunun əsas prinsipləri, SDN kontrolleri ilə şəbəkə avadanlığı arasında əlaqə və flow table mexanizminin quruluşu öyrənilir.
- 5.Sdn arxitekturası: application, control və data planeLecture
Sdn arxitekturasının application plane, control plane və data plane səviyyələri, onların funksiyaları və qarşılıqlı əlaqəsi öyrənilir.
- 6.Openflow mesajları və şəbəkə trafikinin idarə olunmasıLecture
Openflow mesajlarının əsas növləri, idarəetmə və məlumat müstəviləri arasında məlumat mübadiləsi, axınların yaradılması və trafik idarəetmə mexanizmləri araşdırılır.
- 7.Sdn proqramlaşdırılması: api, REST API və pythonLecture
Sdn proqramlaşdırılmasının əsasları, API və REST API interfeysləri, python proqramlaşdırma dili ilə şəbəkə resurslarının idarə edilməsi və avtomatlaşdırılması öyrənilir.
- 8.Network functions virtualization (nfv) və SDN ilə inteqrasiyaLecture
Şəbəkə funksiyalarının virtuallaşdırılması (nfv), virtual şəbəkə funksiyaları, NFV arxitekturası və NFV ilə sdn-in qarşılıqlı inteqrasiyası öyrənilir.
- 9.Mininet və open vswitch ilə SDN şəbəkələrinin modelləşdirilməsiLecture
Mininet platformasının imkanları, open vswitch virtual kommutatorları, virtual topologiyaların yaradılması və SDN ssenarilərinin modelləşdirilməsi öyrənilir.
- 10.Sdn, şəbəkə virtuallaşdırılması və bulud texnologiyalarıLecture
Sdn-in şəbəkə virtuallaşdırılması, virtual şəbəkələrin yaradılması və bulud infrastrukturlarında proqramlaşdırılan şəbəkə idarəetməsi ilə əlaqəsi araşdırılır.
- 11.Sdn şəbəkələrində marşrutlaşdırma və trafik mühəndisliyiLecture
Sdn mühitində marşrutlaşdırma alqoritmləri, dinamik marşrut seçimi, yük balanslaşdırılması və trafik mühəndisliyi üsulları araşdırılır.
- 12.Sd-wan və proqramlaşdırılan korporativ şəbəkələrLecture
Sd-wan texnologiyasının prinsipləri, proqramlaşdırılan korporativ şəbəkələrin quruluşu, mərkəzləşdirilmiş idarəetmə və WAN trafikinin optimallaşdırılması öyrənilir.
- 13.Sdn texnologiyalarının 5g və iot şəbəkələrində tətbiqiLecture
Sdn-in 5g və iot infrastrukturlarında tətbiqi, şəbəkə resurslarının çevik idarə edilməsi, şəbəkə dilimlənməsi və iot trafikinin optimallaşdırılması məsələləri araşdırılır.
- 14.Sdn əsaslı şəbəkənin layihələndirilməsi və yekun layihəLecture
Sdn şəbəkəsinin layihələndirilməsinin əsas mərhələləri, tələblərin müəyyənləşdirilməsi, topologiyanın qurulması, kontroller və virtual kommutatorların konfiqurasiyası, trafik idarəetməsi və yekun layihənin hazırlanması həyata keçirilir.
- 15.Sdn təhlükəsizliyi və intellektual şəbəkə idarəetməsiLecture
Sdn mühitində təhlükəsizlik təhdidləri, kontrollerin qorunması, girişə nəzarət, trafik monitorinqi və intellektual idarəetmə mexanizmləri öyrənilir.
Reading list
No reading list has been added.
Assessment
| Form | Description | Score | Related CLO |
|---|---|---|---|
| Cari qiymətləndirmə | Cari qiymətləndirmə - fənn üzrə tələbənin semestr müddətində fəaliyyətinin qiymətləndirilməsi olmaqla, mühazirə və məşğələ (laboratoriya) dərs materiallarının mənimsənilmə səviyyəsini qiymətləndirilir. | 30 bal | FTN 1-5 |
| Davamiyyət | Tələbə fənn üzrə dərslərin 25%-dən çoxunda iştirak etmədiyi halda imtahana buraxılmır. | 10 bal | - |
| Tələbənin sərbəst işi | Tələbəyə fənn üzrə semestr ərzində 1 sərbəst işin (zəruri hallarda sərbəst işlərin sayı artırıla bilər) yerinə yetirilməsi tapşırığı verilir. | 10 bal | FTN-- |
| İmtahan | İmtahan şifahi, yazılı, yazılı-elektron, test üsulu ilə keçirilir | 50 bal | FTN 1-5 |