Kommutasiya prinsipləri və texnologiyalarıSyllabus

Subject code

MS-1211

Credits

6

Student workload

1

Semester

Autumn semester

Academic year

2026-2027

Subject type

Elective

Form of education

Full-time

Language of instruction

Azerbaijani

In-class hours

a) 30 saat - mühazirə b) 15 saat- seminar

Out-of-class hours

a) 90 saat – sərbəst iş b) 45 saat- layihə işi və ya məsləhət saatı

Bu fənn telekommunikasiya şəbəkələrində kommutasiyanın əsas prinsiplərini, üsullarını, texnologiyalarını və tətbiq xüsusiyyətlərini öyrənir. fənn çərçivəsində kanal kommutasiyası, paket kommutasiyası və mesaj kommutasiyası, kommutasiya sistemlərinin quruluşu və iş prinsipləri, kommutasiya qovşaqlarının funksiyaları, marşrutlaşdırma və trafik idarəetməsi məsələləri araşdırılır. həmçinin müasir telekommunikasiya şəbəkələrində istifadə olunan ip-kommutasiya, ethernet texnologiyaları, proqramla idarə olunan şəbəkələr (sdn) və virtual kommutasiya sistemlərinin xüsusiyyətləri öyrədilir. fənnin əsas məqsədi tələbələrdə kommutasiya sistemlərinin iş prinsiplərini təhlil etmək, uyğun kommutasiya texnologiyalarını seçmək, şəbəkə resurslarından səmərəli istifadəni təmin etmək və telekommunikasiya şəbəkələrinin etibarlılığını, məhsuldarlığını və ötürmə səmərəliliyini qiymətləndirmək üzrə nəzəri biliklər və praktiki bacarıqlar formalaşdırmaqdır.

• lecture
• project-based learning
• interactive discussion
• problem-based learning
• teamwork
• seminar
• case study
• presentations

No learning outcomes have been added.

1. 1.
   Giriş. kommutasiya anlayışı və telekommunikasiya şəbəkələrində roluLecture

   Kommutasiya anlayışı, onun telekommunikasiya şəbəkələrində təyinatı, əsas funksiyaları və informasiya mübadiləsinin təşkilində rolu izah edilir. kommutasiyanın əsas növləri və tətbiq sahələri nəzərdən keçirilir.

2. 2.
   Kommutasiya sistemlərinin quruluşu və əsas prinsipləriLecture

   Kommutasiya sistemlərinin struktur elementləri, giriş və çıxış xətləri, kommutasiya sahəsi, idarəetmə və siqnallaşma blokları öyrənilir. kommutasiya sistemlərinin iş prinsipləri və funksional xüsusiyyətləri araşdırılır.

3. 3.
   Kanal kommutasiyası və onun iş prinsipiLecture

   Kanal kommutasiyasının təşkili, əlaqənin qurulması, məlumatların ötürülməsi və əlaqənin sona çatdırılması mərhələləri araşdırılır. kanal resurslarının ayrılması, üstünlükləri və məhdudiyyətləri təhlil edilir.

4. 4.
   Mesaj kommutasiyasıLecture

   Mesaj kommutasiyasının mahiyyəti, məlumatların tam mesaj şəklində qəbul edilməsi, yadda saxlanılması və növbəti qovşağa ötürülməsi prinsipləri öyrənilir. gecikmə, yaddaş resursları və ötürmə səmərəliliyi araşdırılır.

5. 5.
   Paket kommutasiyası və paketlərin ötürülməsi prinsipləriLecture

   Paket kommutasiyasının əsas prinsipləri, məlumatların paketlərə bölünməsi, paket başlıqlarının quruluşu, ötürülməsi və təyinat nöqtəsində birləşdirilməsi öyrənilir. paket gecikməsi, itkilər və şəbəkə resurslarından istifadə xüsusiyyətləri nəzərdən keçirilir.

6. 6.
   Datagram və virtual kanal kommutasiyasıLecture

   Datagram və virtual kanal kommutasiyasının xüsusiyyətləri, əlaqənin təşkili, marşrut seçimi və paketlərin ötürülmə qaydaları müqayisə edilir. hər iki yanaşmanın üstünlükləri, çatışmazlıqları və tətbiq sahələri araşdırılır.

7. 7.
   Kommutasiya şəbəkələrində ünvanlaşdırma və marşrutlaşdırmaLecture

   Şəbəkə ünvanlarının təyinatı, ünvanlaşdırma üsulları, marşrutlaşdırma cədvəlləri və marşrut seçimi prinsipləri öyrənilir. məlumat paketlərinin mənbədən təyinat nöqtəsinə çatdırılması mexanizmləri təhlil edilir.

8. 8.
   Ethernet kommutasiyası və MAC ünvan cədvəlləriLecture

   Ethernet şəbəkələrində kadrların ötürülməsi, MAC ünvanlarının öyrənilməsi, kommutatorların MAC ünvan cədvəllərinin formalaşdırılması və kadrların müvafiq portlara yönləndirilməsi mexanizmləri öyrənilir.

9. 9.
   Vlan və vlan-lar arasında kommutasiyaLecture

   Virtual lokal şəbəkələrin (vlan) yaradılması, şəbəkənin məntiqi seqmentlərə bölünməsi, access və trunk portları, IEEE 802.1q teqlənməsi və vlan-lar arasında əlaqənin təşkili prinsipləri araşdırılır.

10. 10.
    Spanning tree protocol (stp) və şəbəkə dövrələrinin qarşısının alınmasıLecture

    Ethernet şəbəkələrində dövrələrin yaranma səbəbləri, STP protokolunun iş prinsipi, kök kommutatorun seçilməsi, portların vəziyyətləri və ehtiyat bağlantıların idarə olunması öyrənilir.

11. 11.
    Layer 3 kommutasiya və IP kommutasiyasıLecture

    Üçüncü səviyyədə kommutasiyanın prinsipləri, IP ünvanlaşdırması, marşrutlaşdırma cədvəlləri və layer 2 ilə layer 3 kommutasiyası arasındakı fərqlər öyrənilir. paketlərin şəbəkə səviyyəsində ötürülməsi və sürətli yönləndirmə mexanizmləri araşdırılır.

12. 12.
    Mpls texnologiyası və etiket əsaslı kommutasiyaLecture

    Mpls texnologiyasının əsasları, etiketlərin təyin edilməsi, etiketlə yönləndirmə, label switched path (lsp) və MPLS şəbəkələrində məlumatların ötürülməsi prinsipləri öyrənilir. texnologiyanın trafik mühəndisliyi və xidmət keyfiyyətində rolu araşdırılır.

13. 13.
    Atm və virtual kanal əsaslı kommutasiya texnologiyalarıLecture

    Asynchronous transfer mode (atm) texnologiyasının xüsusiyyətləri, sabit uzunluqlu hüceyrələrin quruluşu, virtual yol və virtual kanal identifikatorları, hüceyrələrin kommutasiyası və xidmət keyfiyyəti mexanizmləri öyrənilir.

14. 14.
    Sdn və proqramla müəyyən edilən kommutasiya texnologiyalarıLecture

    Proqramla müəyyən edilən şəbəkələrin (sdn) arxitekturası, idarəetmə və məlumat müstəvilərinin ayrılması, SDN kontrollerinin funksiyaları, openflow və proqramlaşdırıla bilən kommutatorların iş prinsipləri araşdırılır.

15. 15.
    Müasir kommutasiya sistemləri və inkişaf perspektivləri [1-8] [1-5] FTN 1 - FTN 6 həftə 15Lecture

    Müasir telekommunikasiya şəbəkələrində istifadə olunan kommutasiya texnologiyaları, bulud infrastrukturları, virtuallaşdırma, avtomatlaşdırılmış şəbəkə idarəetməsi, 5g və gələcək nəsil şəbəkələrdə kommutasiya həlləri nəzərdən keçirilir. i̇nkişaf istiqamətləri və texnoloji yeniliklər təhlil edilir.

16. 16.
    Kanal kommutasiyası üzrə praktiki məsələlərin həlli 1Seminar

    Kanal kommutasiyasının təşkili, əlaqənin qurulması, məlumatların ötürülməsi və əlaqənin sona çatdırılması mərhələləri araşdırılır. kanal resurslarının ayrılması, üstünlükləri və məhdudiyyətləri təhlil edilir.

17. 17.
    Datagram və virtual kanal kommutasiyasının müqayisəsi 1Seminar

    Datagram və virtual kanal kommutasiyasının xüsusiyyətləri, əlaqənin təşkili, marşrut seçimi və paketlərin ötürülmə qaydaları müqayisə edilir. hər iki yanaşmanın üstünlükləri, çatışmazlıqları və tətbiq sahələri araşdırılır.

18. 18.
    Kommutasiya şəbəkəsində ünvanlaşdırma və marşrut seçimiSeminar

    Şəbəkə ünvanlarının təyinatı, ünvanlaşdırma üsulları, marşrutlaşdırma cədvəlləri və marşrut seçimi prinsipləri öyrənilir. məlumat paketlərinin mənbədən təyinat nöqtəsinə çatdırılması mexanizmləri təhlil edilir.

19. 19.
    Vlan-ların yaradılması və kommutasiyasıSeminar

    Virtual lokal şəbəkələrin (vlan) yaradılması, şəbəkənin məntiqi seqmentlərə bölünməsi, access və trunk portları, IEEE 802.1q teqlənməsi və vlan-lar arasında əlaqənin təşkili prinsipləri araşdırılır.

20. 20.
    Layer 3 kommutasiyanın təşkili 1Seminar

    Üçüncü səviyyədə kommutasiyanın prinsipləri, IP ünvanlaşdırması, marşrutlaşdırma cədvəlləri və layer 2 ilə layer 3 kommutasiyası arasındakı fərqlər öyrənilir. paketlərin şəbəkə səviyyəsində ötürülməsi və sürətli yönləndirmə mexanizmləri araşdırılır.

No reading list has been added.