AZTUProgrammes

Subject · Industrial engineering

PhilosophyTopics

ÜF-1303y-sənaye-mühəndisliyi3 creditsAutumn semesterElective2025/2026

Topic plan

The subject's topics and the learning outcomes attached to each one.

15 topics

  1. 1. Fəlsəfənin predmeti, cəmiyyətin mənəvi həyatında rolu

    Lecture

    Bu mövzunun məqsədi fəlsəfənin predmetini, əsas problemlərini və digər elmlərlə əlaqəsini öyrətməkdir. fəlsəfənin insanın dünyagörüşünün formalaşmasında və cəmiyyətin mənəvi inkişafında oynadığı rol izah edilir. tələbələr fəlsəfi düşüncənin mahiyyətini və funksiyalarını mənimsəyirlər.

    Topic learning outcomes

    • Ftn5: fəlsəfi və elmi mətnləri təhlil edir və əsas ideyaları ümumiləşdirir.
    • .ftn4: müxtəlif fəlsəfi mövqeləri arqumentlər əsasında qiymətləndirir.
    • .ftn2: əsas fəlsəfi cərəyan və konsepsiyaları müqayisə və təhlil edir.
    • .ftn6: müasir ictimai, etik, sosial və elmi texnoloji problemləri fəlsəfi baxımdan dəyərləndirir.
    • .ftn1: fəlsəfənin əsas anlayışlarını , kateqoriyalarını və tarixi inkişaf mərhələlərini izah edir.
    • .ftn6: müasir ictimai, etik, sosial və elmi texnoloji problemləri fəlsəfi baxımdan dəyərləndirir.
    • .ftn8: fəlsəfi bilikləri peşəkar fəaliyyətində və gündəlik həyatda tətbiq edir.
    • .ftn3: fəlsəfi problemlərin həllində tənqidi və analtik düşünmə bacarıqlarından istifadə edir.

  2. 2. Qədim və orta əsrlərdə azərbaycanda fəlsəfi fikir

    Lecture

    Bu mövzu azərbaycanda qədim və orta əsrlərdə formalaşmış fəlsəfi fikrin inkişaf xüsusiyyətlərini öyrənməyə həsr olunur. yerli mütəfəkkirlərin irsi və onların şərq fəlsəfəsində tutduğu yer araşdırılır. milli fəlsəfi ənənələrin formalaşması izah edilir.

    Topic learning outcomes

    • .ftn3: fəlsəfi problemlərin həllində tənqidi və analtik düşünmə bacarıqlarından istifadə edir.
    • .ftn8: fəlsəfi bilikləri peşəkar fəaliyyətində və gündəlik həyatda tətbiq edir.
    • .ftn2: əsas fəlsəfi cərəyan və konsepsiyaları müqayisə və təhlil edir.
    • .ftn7: öz mövqeyini məntiqi, əsaslandırılmış və ardıcıl şəkildə ifadə edir
    • Ftn5: fəlsəfi və elmi mətnləri təhlil edir və əsas ideyaları ümumiləşdirir.
    • .ftn4: müxtəlif fəlsəfi mövqeləri arqumentlər əsasında qiymətləndirir.
    • .ftn1: fəlsəfənin əsas anlayışlarını , kateqoriyalarını və tarixi inkişaf mərhələlərini izah edir.
    • .ftn6: müasir ictimai, etik, sosial və elmi texnoloji problemləri fəlsəfi baxımdan dəyərləndirir.

  3. 3. İslam fəlsəfəsi

    Lecture

    Mövzunun məqsədi i̇slam fəlsəfəsinin yaranma səbəblərini, inkişaf mərhələlərini və əsas istiqamətlərini öyrənməkdir. fərabi, i̇bn sina, i̇bn rüşd kimi filosofların baxışları təhlil edilir. din və fəlsəfə münasibətləri izah olunur.

    Topic learning outcomes

    • .ftn3: fəlsəfi problemlərin həllində tənqidi və analtik düşünmə bacarıqlarından istifadə edir.
    • .ftn2: əsas fəlsəfi cərəyan və konsepsiyaları müqayisə və təhlil edir.
    • .ftn7: öz mövqeyini məntiqi, əsaslandırılmış və ardıcıl şəkildə ifadə edir
    • Ftn5: fəlsəfi və elmi mətnləri təhlil edir və əsas ideyaları ümumiləşdirir.
    • .ftn4: müxtəlif fəlsəfi mövqeləri arqumentlər əsasında qiymətləndirir.
    • .ftn1: fəlsəfənin əsas anlayışlarını , kateqoriyalarını və tarixi inkişaf mərhələlərini izah edir.
    • .ftn6: müasir ictimai, etik, sosial və elmi texnoloji problemləri fəlsəfi baxımdan dəyərləndirir.
    • .ftn8: fəlsəfi bilikləri peşəkar fəaliyyətində və gündəlik həyatda tətbiq edir.

  4. 4. Azərbaycan maarifçilik fəlsəfəsi

    Lecture

    Bu mövzuda azərbaycan maarifçiliyinin ideyaları və nümayəndələrinin fəlsəfi baxışları öyrənilir. maarifçilik hərəkatının cəmiyyətin inkişafına təsiri təhlil edilir. elm, təhsil və milli tərəqqə ideyalarının əhəmiyyəti izah olunur

    Topic learning outcomes

    • Ftn5: fəlsəfi və elmi mətnləri təhlil edir və əsas ideyaları ümumiləşdirir.
    • .ftn3: fəlsəfi problemlərin həllində tənqidi və analtik düşünmə bacarıqlarından istifadə edir.
    • .ftn8: fəlsəfi bilikləri peşəkar fəaliyyətində .və gündəlik həyatda tətbiq edir.
    • .ftn2: əsas fəlsəfi cərəyan və konsepsiyaları müqayisə və təhlil edir.
    • .ftn7: öz mövqeyini məntiqi, əsaslandırılmış və ardıcıl şəkildə ifadə edir
    • .ftn4: müxtəlif fəlsəfi mövqeləri arqumentlər əsasında qiymətləndirir.
    • .ftn1: fəlsəfənin əsas anlayışlarını , kateqoriyalarını və tarixi inkişaf mərhələlərini izah edir.
    • .ftn6: müasir ictimai, etik, sosial və elmi texnoloji problemləri fəlsəfi baxımdan dəyərləndirir.

  5. 5. Qərb fəlsəfəsi

    Lecture

    Mövzunun məqsədi qərb fəlsəfəsinin əsas inkişaf mərhələlərini və istiqamətlərini öyrənməkdir. rasionalizm, empirizm, idealizm və digər cərəyanlar müqayisəli şəkildə təhlil edilir. müasir qərb fəlsəfi fikrinin xüsusiyyətləri izah olunur.

    Topic learning outcomes

    • .ftn3: fəlsəfi problemlərin həllində tənqidi və analtik düşünmə bacarıqlarından istifadə edir.
    • .ftn8: fəlsəfi bilikləri peşəkar fəaliyyətində .və gündəlik həyatda tətbiq edir.
    • .ftn1: fəlsəfənin əsas anlayışlarını , kateqoriyalarını və tarixi inkişaf mərhələlərini izah edir.
    • .ftn6: müasir ictimai, etik, sosial və elmi texnoloji problemləri fəlsəfi baxımdan dəyərləndirir.
    • Ftn5: fəlsəfi və elmi mətnləri təhlil edir və əsas ideyaları ümumiləşdirir.
    • .ftn2: əsas fəlsəfi cərəyan və konsepsiyaları müqayisə və təhlil edir.
    • .ftn7: öz mövqeyini məntiqi, əsaslandırılmış və ardıcıl şəkildə ifadə edir
    • .ftn4: müxtəlif fəlsəfi mövqeləri arqumentlər əsasında qiymətləndirir.

  6. 6. The problem of existence and matter in philosophy

    Lecture

    Philosophical views on existence, matter and their interaction are studied in this topic. the positions of materialism and idealism are compared. various theoretical approaches about the nature of the universe are analyzed.

    Topic learning outcomes

    • Ftn5: fəlsəfi və elmi mətnləri təhlil edir və əsas ideyaları ümumiləşdirir.
    • .ftn3: fəlsəfi problemlərin həllində tənqidi və analtik düşünmə bacarıqlarından istifadə edir.
    • .ftn8: fəlsəfi bilikləri peşəkar fəaliyyətində və gündəlik həyatda tətbiq edir.
    • .ftn2: əsas fəlsəfi cərəyan və konsepsiyaları müqayisə və təhlil edir.
    • .ftn1: fəlsəfənin əsas anlayışlarını , kateqoriyalarını və tarixi inkişaf mərhələlərini izah edir.
    • .ftn4: müxtəlif fəlsəfi mövqeləri arqumentlər əsasında qiymətləndirir.
    • .ftn6: müasir ictimai, etik, sosial və elmi texnoloji problemləri fəlsəfi baxımdan dəyərləndirir.
    • .ftn7: öz mövqeyini məntiqi, əsaslandırılmış və ardıcıl şəkildə ifadə edir

  7. 7. Fəlsəfədə və müasir təbiətşünaslıqda şüur problemi

    Lecture

    Mövzunun məqsədi şüurun mahiyyətini, mənşəyini və funksiyalarını fəlsəfi və elmi baxımdan izah etməkdir. şüur və beyin münasibətləri, süni intellekt və idrak problemləri müzakirə edilir. müasir elmi yanaşmalar təhlil olunur.

    Topic learning outcomes

    • .ftn3: fəlsəfi problemlərin həllində tənqidi və analtik düşünmə bacarıqlarından istifadə edir.
    • .ftn8: fəlsəfi bilikləri peşəkar fəaliyyətində və gündəlik həyatda tətbiq edir.
    • .ftn1: fəlsəfənin əsas anlayışlarını , kateqoriyalarını və tarixi inkişaf mərhələlərini izah edir.
    • .ftn6: müasir ictimai, etik, sosial və elmi texnoloji problemləri fəlsəfi baxımdan dəyərləndirir.
    • .ftn2: əsas fəlsəfi cərəyan və konsepsiyaları müqayisə və təhlil edir.
    • .ftn7: öz mövqeyini məntiqi, əsaslandırılmış və ardıcıl şəkildə ifadə edir
    • .ftn4: müxtəlif fəlsəfi mövqeləri arqumentlər əsasında qiymətləndirir.
    • Ftn5: fəlsəfi və elmi mətnləri təhlil edir və əsas ideyaları ümumiləşdirir.

  8. 8. Cognition. forms and methods of scientific cognition

    Lecture

    In this topic, the essence of cognition, its stages and the main methods of scientific cognition are studied. empirical and theoretical forms of cognition are explained. the principles of application of scientific research methods are mastered.

    Topic learning outcomes

    • .ftn1: fəlsəfənin əsas anlayışlarını , kateqoriyalarını və tarixi inkişaf mərhələlərini izah edir.
    • .ftn6: müasir ictimai, etik, sosial və elmi texnoloji problemləri fəlsəfi baxımdan dəyərləndirir.
    • .ftn4: müxtəlif fəlsəfi mövqeləri arqumentlər əsasında qiymətləndirir.
    • Ftn5: fəlsəfi və elmi mətnləri təhlil edir və əsas ideyaları ümumiləşdirir.
    • .ftn2: əsas fəlsəfi cərəyan və konsepsiyaları müqayisə və təhlil edir.
    • .ftn7: öz mövqeyini məntiqi, əsaslandırılmış və ardıcıl şəkildə ifadə edir
    • .ftn3: fəlsəfi problemlərin həllində tənqidi və analtik düşünmə bacarıqlarından istifadə edir.
    • .ftn8: fəlsəfi bilikləri peşəkar fəaliyyətində və gündəlik həyatda tətbiq edir.

  9. 9. Laws and categories of dialectics

    Lecture

    The purpose of the subject is to teach the basic laws and categories of dialectics. the principles of development, change and interaction are explained. the scientific and practical importance of the dialectical method is shown.

    Topic learning outcomes

    • .ftn3: fəlsəfi problemlərin həllində tənqidi və analtik düşünmə bacarıqlarından istifadə edir.
    • .ftn1: fəlsəfənin əsas anlayışlarını , kateqoriyalarını və tarixi inkişaf mərhələlərini izah edir.
    • .ftn7: öz mövqeyini məntiqi, əsaslandırılmış və ardıcıl şəkildə ifadə edir
    • .ftn2: əsas fəlsəfi cərəyan və konsepsiyaları müqayisə və təhlil edir.
    • .ftn8: fəlsəfi bilikləri peşəkar fəaliyyətində və gündəlik həyatda tətbiq edir.
    • .ftn4: müxtəlif fəlsəfi mövqeləri arqumentlər əsasında qiymətləndirir.
    • Ftn5: fəlsəfi və elmi mətnləri təhlil edir və əsas ideyaları ümumiləşdirir.
    • .ftn6: müasir ictimai, etik, sosial və elmi texnoloji problemləri fəlsəfi baxımdan dəyərləndirir.

  10. 10. Təbiət fəlsəfi düşüncələrin obyekti kimi

    Lecture

    Bu mövzuda təbiətin fəlsəfi baxımdan mahiyyəti və insanla qarşılıqlı əlaqəsi öyrənilir. ekoloji problemlər və davamlı inkişaf prinsipləri müzakirə edilir. təbiətə məsuliyyətli münasibətin fəlsəfi əsasları izah olunur.

    Topic learning outcomes

    • Ftn5: fəlsəfi və elmi mətnləri təhlil edir və əsas ideyaları ümumiləşdirir.
    • .ftn1: fəlsəfənin əsas anlayışlarını , kateqoriyalarını və tarixi inkişaf mərhələlərini izah edir.
    • .ftn6: müasir ictimai, etik, sosial və elmi texnoloji problemləri fəlsəfi baxımdan dəyərləndirir.
    • .ftn3: fəlsəfi problemlərin həllində tənqidi və analtik düşünmə bacarıqlarından istifadə edir.
    • .ftn8: fəlsəfi bilikləri peşəkar fəaliyyətində və gündəlik həyatda tətbiq edir.
    • .ftn4: müxtəlif fəlsəfi mövqeləri arqumentlər əsasında qiymətləndirir.
    • .ftn2: əsas fəlsəfi cərəyan və konsepsiyaları müqayisə və təhlil edir.
    • .ftn7: öz mövqeyini məntiqi, əsaslandırılmış və ardıcıl şəkildə ifadə edir

  11. 11. Fəlsəfədə insan problemi

    Lecture

    Bu mövzuda təbiətin fəlsəfi baxımdan mahiyyəti və insanla qarşılıqlı əlaqəsi öyrənilir. ekoloji problemlər və davamlı inkişaf prinsipləri müzakirə edilir. təbiətə məsuliyyətli münasibətin fəlsəfi əsasları izah olunur.

    Topic learning outcomes

    • .ftn1: fəlsəfənin əsas anlayışlarını , kateqoriyalarını və tarixi inkişaf mərhələlərini izah edir.
    • .ftn6: müasir ictimai, etik, sosial və elmi texnoloji problemləri fəlsəfi baxımdan dəyərləndirir.
    • .ftn2: əsas fəlsəfi cərəyan və konsepsiyaları müqayisə və təhlil edir.
    • .ftn7: öz mövqeyini məntiqi, əsaslandırılmış və ardıcıl şəkildə ifadə edir
    • .ftn4: müxtəlif fəlsəfi mövqeləri arqumentlər əsasında qiymətləndirir.
    • Ftn5: fəlsəfi və elmi mətnləri təhlil edir və əsas ideyaları ümumiləşdirir.
    • .ftn3: fəlsəfi problemlərin həllində tənqidi və analtik düşünmə bacarıqlarından istifadə edir.
    • .ftn8: fəlsəfi bilikləri peşəkar fəaliyyətində və gündəlik həyatda tətbiq edir.

  12. 12. Fəlsəfədə insan problemi

    Lecture

    Mövzunun məqsədi insanın mahiyyəti, azadlığı, məsuliyyəti və həyatın mənası haqqında fəlsəfi baxışları öyrənməkdir. müxtəlif fəlsəfi məktəblərdə insan anlayışı müqayisə edilir. şəxsiyyətin formalaşmasına təsir edən amillər araşdırılır.

    Topic learning outcomes

    • .ftn4: müxtəlif fəlsəfi mövqeləri arqumentlər əsasında qiymətləndirir.
    • Ftn5: fəlsəfi və elmi mətnləri təhlil edir və əsas ideyaları ümumiləşdirir.
    • .ftn2: əsas fəlsəfi cərəyan və konsepsiyaları müqayisə və təhlil edir.
    • .ftn7: öz mövqeyini məntiqi, əsaslandırılmış və ardıcıl şəkildə ifadə edir
    • .ftn3: fəlsəfi problemlərin həllində tənqidi və analtik düşünmə bacarıqlarından istifadə edir.
    • .ftn8: fəlsəfi bilikləri peşəkar fəaliyyətində və gündəlik həyatda tətbiq edir.
    • .ftn1: fəlsəfənin əsas anlayışlarını , kateqoriyalarını və tarixi inkişaf mərhələlərini izah edir.
    • .ftn6: müasir ictimai, etik, sosial və elmi texnoloji problemləri fəlsəfi baxımdan dəyərləndirir.

  13. 13. Cəmiyyətin mənəvi həyatı. i̇ctimai şüur, onun strukturu və formaları

    Lecture

    Bu mövzuda ictimai şüurun mahiyyəti, strukturu və əsas formaları öyrənilir. əxlaq, din, elm, hüquq və incəsənətin cəmiyyət həyatındakı rolu təhlil edilir. mənəvi dəyərlərin sosial inkişafda əhəmiyyəti izah olunur.

    Topic learning outcomes

    • .ftn1: fəlsəfənin əsas anlayışlarını , kateqoriyalarını və tarixi inkişaf mərhələlərini izah edir.
    • .ftn6: müasir ictimai, etik, sosial və elmi texnoloji problemləri fəlsəfi baxımdan dəyərləndirir.
    • .ftn2: əsas fəlsəfi cərəyan və konsepsiyaları müqayisə və təhlil edir.
    • .ftn7: öz mövqeyini məntiqi, əsaslandırılmış və ardıcıl şəkildə ifadə edir
    • .ftn4: müxtəlif fəlsəfi mövqeləri arqumentlər əsasında qiymətləndirir.
    • Ftn5: fəlsəfi və elmi mətnləri təhlil edir və əsas ideyaları ümumiləşdirir.
    • .ftn3: fəlsəfi problemlərin həllində tənqidi və analtik düşünmə bacarıqlarından istifadə edir.
    • .ftn8: fəlsəfi bilikləri peşəkar fəaliyyətində və gündəlik həyatda tətbiq edir.

  14. 14. Civilization and culture

    Lecture

    The purpose of the subject is to study the essence and interaction of the concepts of civilization and culture. development characteristics and cultural diversity of world civilizations are analyzed. the impact of globalization on culture is explored.

    Topic learning outcomes

    • .ftn1: fəlsəfənin əsas anlayışlarını , kateqoriyalarını və tarixi inkişaf mərhələlərini izah edir.
    • .ftn6: müasir ictimai, etik, sosial və elmi texnoloji problemləri fəlsəfi baxımdan dəyərləndirir.
    • .ftn2: əsas fəlsəfi cərəyan və konsepsiyaları müqayisə və təhlil edir.
    • .ftn7: öz mövqeyini məntiqi, əsaslandırılmış və ardıcıl şəkildə ifadə edir
    • .ftn4: müxtəlif fəlsəfi mövqeləri arqumentlər əsasında qiymətləndirir.
    • Ftn5: fəlsəfi və elmi mətnləri təhlil edir və əsas ideyaları ümumiləşdirir.
    • .ftn3: fəlsəfi problemlərin həllində tənqidi və analtik düşünmə bacarıqlarından istifadə edir.
    • .ftn8: fəlsəfi bilikləri peşəkar fəaliyyətində və gündəlik həyatda tətbiq edir.

  15. 15. Azərbaycançılıq məfkurəsi və onun elmi-nəzəri əsasları

    Lecture

    Bu mövzuda azərbaycançılıq məfkurəsinin formalaşması, prinsipləri və elmi-nəzəri əsasları öyrənilir. milli birlik, dövlətçilik, vətənpərvərlik və multikulturalizm ideyaları təhlil edilir. azərbaycançılığın müasir cəmiyyətin inkişafındakı rolu izah olunur.

    Topic learning outcomes

    • .ftn4: müxtəlif fəlsəfi mövqeləri arqumentlər əsasında qiymətləndirir.
    • Ftn5: fəlsəfi və elmi mətnləri təhlil edir və əsas ideyaları ümumiləşdirir.
    • .ftn2: əsas fəlsəfi cərəyan və konsepsiyaları müqayisə və təhlil edir.
    • .ftn7: öz mövqeyini məntiqi, əsaslandırılmış və ardıcıl şəkildə ifadə edir
    • .ftn3: fəlsəfi problemlərin həllində tənqidi və analtik düşünmə bacarıqlarından istifadə edir.
    • .ftn8: fəlsəfi bilikləri peşəkar fəaliyyətində və gündəlik həyatda tətbiq edir.
    • .ftn1: fəlsəfənin əsas anlayışlarını , kateqoriyalarını və tarixi inkişaf mərhələlərini izah edir.
    • .ftn6: müasir ictimai, etik, sosial və elmi texnoloji problemləri fəlsəfi baxımdan dəyərləndirir.