General information
- Subject code
- ÜF-1303y-sənaye-mühəndisliyi
- Credits
- 3
- Student workload
- 90
- Semester
- Autumn semester
- Academic year
- 2025/2026
- Subject type
- Elective
- Form of education
- Full-time
- Language of instruction
- Azerbaijani
- In-class hours
- 30
- Out-of-class hours
- a)45 b)15
About the subject
The future of azerbaijan will largely depend on the training of highly qualified personnel and competent specialists operating here. in addition to mastering their specialty in depth, the specialists we train must also have a meeting circle, must deeply assimilate the culture of our people, be able to represent it at a high level, master universal and national-spiritual values, and guide them in their practical activities. one of the ways to form these qualities in future specialists is to expand their circle of meetings. for this, it is necessary to introduce them to philosophical knowledge. from this point of view, the development of students' interest in the philosophical understanding of reality, world-historical-cultural process, and human life is one of the goals of the "philosophy" subject.
Teaching methods
- lecture
- project-based learning
- interactive discussion
- problem-based learning
- case study
- presentations
Course learning outcomes (CLO)
CLO 1: .ftn1: fəlsəfənin əsas anlayışlarını , kateqoriyalarını və tarixi inkişaf mərhələlərini izah edir.
CLO 2: .ftn2: əsas fəlsəfi cərəyan və konsepsiyaları müqayisə və təhlil edir.
CLO 3: .ftn3: fəlsəfi problemlərin həllində tənqidi və analtik düşünmə bacarıqlarından istifadə edir.
CLO 4: .ftn4: müxtəlif fəlsəfi mövqeləri arqumentlər əsasında qiymətləndirir.
CLO 5: .ftn5: fəlsəfi və elmi mətnləri təhlil edir və əsas ideyaları ümumiləşdirir.
CLO 6: .ftn6: müasir ictimai, etik, sosial və elmi texnoloji problemləri fəlsəfi baxımdan dəyərləndirir.
CLO 7: .ftn7: öz mövqeyini məntiqi, əsaslandırılmış və ardıcıl şəkildə ifadə edir
CLO 8: .ftn8: fəlsəfi bilikləri peşəkar fəaliyyətində və gündəlik həyatda tətbiq edir.
Topic plan
- 1.Fəlsəfənin predmeti, cəmiyyətin mənəvi həyatında roluLecture
Bu mövzunun məqsədi fəlsəfənin predmetini, əsas problemlərini və digər elmlərlə əlaqəsini öyrətməkdir. fəlsəfənin insanın dünyagörüşünün formalaşmasında və cəmiyyətin mənəvi inkişafında oynadığı rol izah edilir. tələbələr fəlsəfi düşüncənin mahiyyətini və funksiyalarını mənimsəyirlər.
- Ftn5: fəlsəfi və elmi mətnləri təhlil edir və əsas ideyaları ümumiləşdirir.
- .ftn4: müxtəlif fəlsəfi mövqeləri arqumentlər əsasında qiymətləndirir.
- .ftn2: əsas fəlsəfi cərəyan və konsepsiyaları müqayisə və təhlil edir.
- .ftn6: müasir ictimai, etik, sosial və elmi texnoloji problemləri fəlsəfi baxımdan dəyərləndirir.
- .ftn1: fəlsəfənin əsas anlayışlarını , kateqoriyalarını və tarixi inkişaf mərhələlərini izah edir.
- .ftn6: müasir ictimai, etik, sosial və elmi texnoloji problemləri fəlsəfi baxımdan dəyərləndirir.
- .ftn8: fəlsəfi bilikləri peşəkar fəaliyyətində və gündəlik həyatda tətbiq edir.
- .ftn3: fəlsəfi problemlərin həllində tənqidi və analtik düşünmə bacarıqlarından istifadə edir.
- 2.Qədim və orta əsrlərdə azərbaycanda fəlsəfi fikirLecture
Bu mövzu azərbaycanda qədim və orta əsrlərdə formalaşmış fəlsəfi fikrin inkişaf xüsusiyyətlərini öyrənməyə həsr olunur. yerli mütəfəkkirlərin irsi və onların şərq fəlsəfəsində tutduğu yer araşdırılır. milli fəlsəfi ənənələrin formalaşması izah edilir.
- .ftn3: fəlsəfi problemlərin həllində tənqidi və analtik düşünmə bacarıqlarından istifadə edir.
- .ftn8: fəlsəfi bilikləri peşəkar fəaliyyətində və gündəlik həyatda tətbiq edir.
- .ftn2: əsas fəlsəfi cərəyan və konsepsiyaları müqayisə və təhlil edir.
- .ftn7: öz mövqeyini məntiqi, əsaslandırılmış və ardıcıl şəkildə ifadə edir
- Ftn5: fəlsəfi və elmi mətnləri təhlil edir və əsas ideyaları ümumiləşdirir.
- .ftn4: müxtəlif fəlsəfi mövqeləri arqumentlər əsasında qiymətləndirir.
- .ftn1: fəlsəfənin əsas anlayışlarını , kateqoriyalarını və tarixi inkişaf mərhələlərini izah edir.
- .ftn6: müasir ictimai, etik, sosial və elmi texnoloji problemləri fəlsəfi baxımdan dəyərləndirir.
- 3.İslam fəlsəfəsiLecture
Mövzunun məqsədi i̇slam fəlsəfəsinin yaranma səbəblərini, inkişaf mərhələlərini və əsas istiqamətlərini öyrənməkdir. fərabi, i̇bn sina, i̇bn rüşd kimi filosofların baxışları təhlil edilir. din və fəlsəfə münasibətləri izah olunur.
- .ftn3: fəlsəfi problemlərin həllində tənqidi və analtik düşünmə bacarıqlarından istifadə edir.
- .ftn2: əsas fəlsəfi cərəyan və konsepsiyaları müqayisə və təhlil edir.
- .ftn7: öz mövqeyini məntiqi, əsaslandırılmış və ardıcıl şəkildə ifadə edir
- Ftn5: fəlsəfi və elmi mətnləri təhlil edir və əsas ideyaları ümumiləşdirir.
- .ftn4: müxtəlif fəlsəfi mövqeləri arqumentlər əsasında qiymətləndirir.
- .ftn1: fəlsəfənin əsas anlayışlarını , kateqoriyalarını və tarixi inkişaf mərhələlərini izah edir.
- .ftn6: müasir ictimai, etik, sosial və elmi texnoloji problemləri fəlsəfi baxımdan dəyərləndirir.
- .ftn8: fəlsəfi bilikləri peşəkar fəaliyyətində və gündəlik həyatda tətbiq edir.
- 4.Azərbaycan maarifçilik fəlsəfəsiLecture
Bu mövzuda azərbaycan maarifçiliyinin ideyaları və nümayəndələrinin fəlsəfi baxışları öyrənilir. maarifçilik hərəkatının cəmiyyətin inkişafına təsiri təhlil edilir. elm, təhsil və milli tərəqqə ideyalarının əhəmiyyəti izah olunur
- Ftn5: fəlsəfi və elmi mətnləri təhlil edir və əsas ideyaları ümumiləşdirir.
- .ftn3: fəlsəfi problemlərin həllində tənqidi və analtik düşünmə bacarıqlarından istifadə edir.
- .ftn8: fəlsəfi bilikləri peşəkar fəaliyyətində .və gündəlik həyatda tətbiq edir.
- .ftn2: əsas fəlsəfi cərəyan və konsepsiyaları müqayisə və təhlil edir.
- .ftn7: öz mövqeyini məntiqi, əsaslandırılmış və ardıcıl şəkildə ifadə edir
- .ftn4: müxtəlif fəlsəfi mövqeləri arqumentlər əsasında qiymətləndirir.
- .ftn1: fəlsəfənin əsas anlayışlarını , kateqoriyalarını və tarixi inkişaf mərhələlərini izah edir.
- .ftn6: müasir ictimai, etik, sosial və elmi texnoloji problemləri fəlsəfi baxımdan dəyərləndirir.
- 5.Qərb fəlsəfəsiLecture
Mövzunun məqsədi qərb fəlsəfəsinin əsas inkişaf mərhələlərini və istiqamətlərini öyrənməkdir. rasionalizm, empirizm, idealizm və digər cərəyanlar müqayisəli şəkildə təhlil edilir. müasir qərb fəlsəfi fikrinin xüsusiyyətləri izah olunur.
- .ftn3: fəlsəfi problemlərin həllində tənqidi və analtik düşünmə bacarıqlarından istifadə edir.
- .ftn8: fəlsəfi bilikləri peşəkar fəaliyyətində .və gündəlik həyatda tətbiq edir.
- .ftn1: fəlsəfənin əsas anlayışlarını , kateqoriyalarını və tarixi inkişaf mərhələlərini izah edir.
- .ftn6: müasir ictimai, etik, sosial və elmi texnoloji problemləri fəlsəfi baxımdan dəyərləndirir.
- Ftn5: fəlsəfi və elmi mətnləri təhlil edir və əsas ideyaları ümumiləşdirir.
- .ftn2: əsas fəlsəfi cərəyan və konsepsiyaları müqayisə və təhlil edir.
- .ftn7: öz mövqeyini məntiqi, əsaslandırılmış və ardıcıl şəkildə ifadə edir
- .ftn4: müxtəlif fəlsəfi mövqeləri arqumentlər əsasında qiymətləndirir.
- 6.The problem of existence and matter in philosophyLecture
Philosophical views on existence, matter and their interaction are studied in this topic. the positions of materialism and idealism are compared. various theoretical approaches about the nature of the universe are analyzed.
- Ftn5: fəlsəfi və elmi mətnləri təhlil edir və əsas ideyaları ümumiləşdirir.
- .ftn3: fəlsəfi problemlərin həllində tənqidi və analtik düşünmə bacarıqlarından istifadə edir.
- .ftn8: fəlsəfi bilikləri peşəkar fəaliyyətində və gündəlik həyatda tətbiq edir.
- .ftn2: əsas fəlsəfi cərəyan və konsepsiyaları müqayisə və təhlil edir.
- .ftn1: fəlsəfənin əsas anlayışlarını , kateqoriyalarını və tarixi inkişaf mərhələlərini izah edir.
- .ftn4: müxtəlif fəlsəfi mövqeləri arqumentlər əsasında qiymətləndirir.
- .ftn6: müasir ictimai, etik, sosial və elmi texnoloji problemləri fəlsəfi baxımdan dəyərləndirir.
- .ftn7: öz mövqeyini məntiqi, əsaslandırılmış və ardıcıl şəkildə ifadə edir
- 7.Fəlsəfədə və müasir təbiətşünaslıqda şüur problemiLecture
Mövzunun məqsədi şüurun mahiyyətini, mənşəyini və funksiyalarını fəlsəfi və elmi baxımdan izah etməkdir. şüur və beyin münasibətləri, süni intellekt və idrak problemləri müzakirə edilir. müasir elmi yanaşmalar təhlil olunur.
- .ftn3: fəlsəfi problemlərin həllində tənqidi və analtik düşünmə bacarıqlarından istifadə edir.
- .ftn8: fəlsəfi bilikləri peşəkar fəaliyyətində və gündəlik həyatda tətbiq edir.
- .ftn1: fəlsəfənin əsas anlayışlarını , kateqoriyalarını və tarixi inkişaf mərhələlərini izah edir.
- .ftn6: müasir ictimai, etik, sosial və elmi texnoloji problemləri fəlsəfi baxımdan dəyərləndirir.
- .ftn2: əsas fəlsəfi cərəyan və konsepsiyaları müqayisə və təhlil edir.
- .ftn7: öz mövqeyini məntiqi, əsaslandırılmış və ardıcıl şəkildə ifadə edir
- .ftn4: müxtəlif fəlsəfi mövqeləri arqumentlər əsasında qiymətləndirir.
- Ftn5: fəlsəfi və elmi mətnləri təhlil edir və əsas ideyaları ümumiləşdirir.
- 8.Cognition. forms and methods of scientific cognitionLecture
In this topic, the essence of cognition, its stages and the main methods of scientific cognition are studied. empirical and theoretical forms of cognition are explained. the principles of application of scientific research methods are mastered.
- .ftn1: fəlsəfənin əsas anlayışlarını , kateqoriyalarını və tarixi inkişaf mərhələlərini izah edir.
- .ftn6: müasir ictimai, etik, sosial və elmi texnoloji problemləri fəlsəfi baxımdan dəyərləndirir.
- .ftn4: müxtəlif fəlsəfi mövqeləri arqumentlər əsasında qiymətləndirir.
- Ftn5: fəlsəfi və elmi mətnləri təhlil edir və əsas ideyaları ümumiləşdirir.
- .ftn2: əsas fəlsəfi cərəyan və konsepsiyaları müqayisə və təhlil edir.
- .ftn7: öz mövqeyini məntiqi, əsaslandırılmış və ardıcıl şəkildə ifadə edir
- .ftn3: fəlsəfi problemlərin həllində tənqidi və analtik düşünmə bacarıqlarından istifadə edir.
- .ftn8: fəlsəfi bilikləri peşəkar fəaliyyətində və gündəlik həyatda tətbiq edir.
- 9.Laws and categories of dialecticsLecture
The purpose of the subject is to teach the basic laws and categories of dialectics. the principles of development, change and interaction are explained. the scientific and practical importance of the dialectical method is shown.
- .ftn3: fəlsəfi problemlərin həllində tənqidi və analtik düşünmə bacarıqlarından istifadə edir.
- .ftn1: fəlsəfənin əsas anlayışlarını , kateqoriyalarını və tarixi inkişaf mərhələlərini izah edir.
- .ftn7: öz mövqeyini məntiqi, əsaslandırılmış və ardıcıl şəkildə ifadə edir
- .ftn2: əsas fəlsəfi cərəyan və konsepsiyaları müqayisə və təhlil edir.
- .ftn8: fəlsəfi bilikləri peşəkar fəaliyyətində və gündəlik həyatda tətbiq edir.
- .ftn4: müxtəlif fəlsəfi mövqeləri arqumentlər əsasında qiymətləndirir.
- Ftn5: fəlsəfi və elmi mətnləri təhlil edir və əsas ideyaları ümumiləşdirir.
- .ftn6: müasir ictimai, etik, sosial və elmi texnoloji problemləri fəlsəfi baxımdan dəyərləndirir.
- 10.Təbiət fəlsəfi düşüncələrin obyekti kimiLecture
Bu mövzuda təbiətin fəlsəfi baxımdan mahiyyəti və insanla qarşılıqlı əlaqəsi öyrənilir. ekoloji problemlər və davamlı inkişaf prinsipləri müzakirə edilir. təbiətə məsuliyyətli münasibətin fəlsəfi əsasları izah olunur.
- Ftn5: fəlsəfi və elmi mətnləri təhlil edir və əsas ideyaları ümumiləşdirir.
- .ftn1: fəlsəfənin əsas anlayışlarını , kateqoriyalarını və tarixi inkişaf mərhələlərini izah edir.
- .ftn6: müasir ictimai, etik, sosial və elmi texnoloji problemləri fəlsəfi baxımdan dəyərləndirir.
- .ftn3: fəlsəfi problemlərin həllində tənqidi və analtik düşünmə bacarıqlarından istifadə edir.
- .ftn8: fəlsəfi bilikləri peşəkar fəaliyyətində və gündəlik həyatda tətbiq edir.
- .ftn4: müxtəlif fəlsəfi mövqeləri arqumentlər əsasında qiymətləndirir.
- .ftn2: əsas fəlsəfi cərəyan və konsepsiyaları müqayisə və təhlil edir.
- .ftn7: öz mövqeyini məntiqi, əsaslandırılmış və ardıcıl şəkildə ifadə edir
- 11.Fəlsəfədə insan problemiLecture
Bu mövzuda təbiətin fəlsəfi baxımdan mahiyyəti və insanla qarşılıqlı əlaqəsi öyrənilir. ekoloji problemlər və davamlı inkişaf prinsipləri müzakirə edilir. təbiətə məsuliyyətli münasibətin fəlsəfi əsasları izah olunur.
- .ftn1: fəlsəfənin əsas anlayışlarını , kateqoriyalarını və tarixi inkişaf mərhələlərini izah edir.
- .ftn6: müasir ictimai, etik, sosial və elmi texnoloji problemləri fəlsəfi baxımdan dəyərləndirir.
- .ftn2: əsas fəlsəfi cərəyan və konsepsiyaları müqayisə və təhlil edir.
- .ftn7: öz mövqeyini məntiqi, əsaslandırılmış və ardıcıl şəkildə ifadə edir
- .ftn4: müxtəlif fəlsəfi mövqeləri arqumentlər əsasında qiymətləndirir.
- Ftn5: fəlsəfi və elmi mətnləri təhlil edir və əsas ideyaları ümumiləşdirir.
- .ftn3: fəlsəfi problemlərin həllində tənqidi və analtik düşünmə bacarıqlarından istifadə edir.
- .ftn8: fəlsəfi bilikləri peşəkar fəaliyyətində və gündəlik həyatda tətbiq edir.
- 12.Fəlsəfədə insan problemiLecture
Mövzunun məqsədi insanın mahiyyəti, azadlığı, məsuliyyəti və həyatın mənası haqqında fəlsəfi baxışları öyrənməkdir. müxtəlif fəlsəfi məktəblərdə insan anlayışı müqayisə edilir. şəxsiyyətin formalaşmasına təsir edən amillər araşdırılır.
- .ftn4: müxtəlif fəlsəfi mövqeləri arqumentlər əsasında qiymətləndirir.
- Ftn5: fəlsəfi və elmi mətnləri təhlil edir və əsas ideyaları ümumiləşdirir.
- .ftn2: əsas fəlsəfi cərəyan və konsepsiyaları müqayisə və təhlil edir.
- .ftn7: öz mövqeyini məntiqi, əsaslandırılmış və ardıcıl şəkildə ifadə edir
- .ftn3: fəlsəfi problemlərin həllində tənqidi və analtik düşünmə bacarıqlarından istifadə edir.
- .ftn8: fəlsəfi bilikləri peşəkar fəaliyyətində və gündəlik həyatda tətbiq edir.
- .ftn1: fəlsəfənin əsas anlayışlarını , kateqoriyalarını və tarixi inkişaf mərhələlərini izah edir.
- .ftn6: müasir ictimai, etik, sosial və elmi texnoloji problemləri fəlsəfi baxımdan dəyərləndirir.
- 13.Cəmiyyətin mənəvi həyatı. i̇ctimai şüur, onun strukturu və formalarıLecture
Bu mövzuda ictimai şüurun mahiyyəti, strukturu və əsas formaları öyrənilir. əxlaq, din, elm, hüquq və incəsənətin cəmiyyət həyatındakı rolu təhlil edilir. mənəvi dəyərlərin sosial inkişafda əhəmiyyəti izah olunur.
- .ftn1: fəlsəfənin əsas anlayışlarını , kateqoriyalarını və tarixi inkişaf mərhələlərini izah edir.
- .ftn6: müasir ictimai, etik, sosial və elmi texnoloji problemləri fəlsəfi baxımdan dəyərləndirir.
- .ftn2: əsas fəlsəfi cərəyan və konsepsiyaları müqayisə və təhlil edir.
- .ftn7: öz mövqeyini məntiqi, əsaslandırılmış və ardıcıl şəkildə ifadə edir
- .ftn4: müxtəlif fəlsəfi mövqeləri arqumentlər əsasında qiymətləndirir.
- Ftn5: fəlsəfi və elmi mətnləri təhlil edir və əsas ideyaları ümumiləşdirir.
- .ftn3: fəlsəfi problemlərin həllində tənqidi və analtik düşünmə bacarıqlarından istifadə edir.
- .ftn8: fəlsəfi bilikləri peşəkar fəaliyyətində və gündəlik həyatda tətbiq edir.
- 14.Civilization and cultureLecture
The purpose of the subject is to study the essence and interaction of the concepts of civilization and culture. development characteristics and cultural diversity of world civilizations are analyzed. the impact of globalization on culture is explored.
- .ftn1: fəlsəfənin əsas anlayışlarını , kateqoriyalarını və tarixi inkişaf mərhələlərini izah edir.
- .ftn6: müasir ictimai, etik, sosial və elmi texnoloji problemləri fəlsəfi baxımdan dəyərləndirir.
- .ftn2: əsas fəlsəfi cərəyan və konsepsiyaları müqayisə və təhlil edir.
- .ftn7: öz mövqeyini məntiqi, əsaslandırılmış və ardıcıl şəkildə ifadə edir
- .ftn4: müxtəlif fəlsəfi mövqeləri arqumentlər əsasında qiymətləndirir.
- Ftn5: fəlsəfi və elmi mətnləri təhlil edir və əsas ideyaları ümumiləşdirir.
- .ftn3: fəlsəfi problemlərin həllində tənqidi və analtik düşünmə bacarıqlarından istifadə edir.
- .ftn8: fəlsəfi bilikləri peşəkar fəaliyyətində və gündəlik həyatda tətbiq edir.
- 15.Azərbaycançılıq məfkurəsi və onun elmi-nəzəri əsaslarıLecture
Bu mövzuda azərbaycançılıq məfkurəsinin formalaşması, prinsipləri və elmi-nəzəri əsasları öyrənilir. milli birlik, dövlətçilik, vətənpərvərlik və multikulturalizm ideyaları təhlil edilir. azərbaycançılığın müasir cəmiyyətin inkişafındakı rolu izah olunur.
- .ftn4: müxtəlif fəlsəfi mövqeləri arqumentlər əsasında qiymətləndirir.
- Ftn5: fəlsəfi və elmi mətnləri təhlil edir və əsas ideyaları ümumiləşdirir.
- .ftn2: əsas fəlsəfi cərəyan və konsepsiyaları müqayisə və təhlil edir.
- .ftn7: öz mövqeyini məntiqi, əsaslandırılmış və ardıcıl şəkildə ifadə edir
- .ftn3: fəlsəfi problemlərin həllində tənqidi və analtik düşünmə bacarıqlarından istifadə edir.
- .ftn8: fəlsəfi bilikləri peşəkar fəaliyyətində və gündəlik həyatda tətbiq edir.
- .ftn1: fəlsəfənin əsas anlayışlarını , kateqoriyalarını və tarixi inkişaf mərhələlərini izah edir.
- .ftn6: müasir ictimai, etik, sosial və elmi texnoloji problemləri fəlsəfi baxımdan dəyərləndirir.
Reading list
No reading list has been added.
Assessment
| Form | Description | Score | Related CLO |
|---|---|---|---|
| Cari qiymətləndirmə | Cari qiymətləndirmə - fənn üzrə tələbənin semestr müddətində fəaliyyətinin qiymətləndirilməsi olmaqla, mühazirə dərs materiallarının mənimsənilmə səviyyəsini qiymətləndirilir. | 30 bal | FTN 1-5 |
| Davamiyyət | Tələbə fənn üzrə dərslərin 25%-dən çoxunda iştirak etmədiyi halda imtahana buraxılmır. | 10 bal | - |
| Tələbənin sərbəst işi | Tələbəyə fənn üzrə semestr ərzində 1 sərbəst işin (zəruri hallarda sərbəst işlərin sayı artırıla bilər) yerinə yetirilməsi tapşırığı verilir. | 10 bal | FTN-- |
| İmtahan | İmtahan test üsulu ilə keçirilir | 50 bal | FTN 1-5 |