AZTUProgrammes

Subject · Materials engineering

PhilosophyTopics

ÜF-1303y-materiallar-mühəndisliyi3 creditsAutumn semesterElective2025/2026

Topic plan

The subject's topics and the learning outcomes attached to each one.

15 topics

  1. 1. Fəlsəfənin predmeti, cəmiyyətin mənəvi həyatında rolu

    Lecture

    Bu mövzunun məqsədi fəlsəfənin predmetini, əsas problemlərini və digər elmlərlə əlaqəsini öyrətməkdir. fəlsəfənin insanın dünyagörüşünün formalaşmasında və cəmiyyətin mənəvi inkişafında oynadığı rol izah edilir. tələbələr fəlsəfi düşüncənin mahiyyətini və funksiyalarını mənimsəyirlər.

    Topic learning outcomes

    • .ftn2: əsas fəlsəfi cərəyan və konsepsiyaları müqayisə və təhlil edir.
    • .ftn7: öz mövqeyini məntiqi, əsaslandırılmış və ardıcıl şəkildə ifadə edir
    • .ftn3: fəlsəfi problemlərin həllində tənqidi və analtik düşünmə bacarıqlarından istifadə edir.
    • .ftn8: fəlsəfi bilikləri peşəkar fəaliyyətində və gündəlik həyatda tətbiq edir.
    • .ftn4: müxtəlif fəlsəfi mövqeləri arqumentlər əsasında qiymətləndirir.
    • .ftn5: fəlsəfi və elmi mətnləri təhlil edir və əsas ideyaları ümumiləşdirir.
    • .ftn1: fəlsəfənin əsas anlayışlarını , kateqoriyalarını və tarixi inkişaf mərhələlərini izah edir.
    • .ftn6: müasir ictimai, etik, sosial və elmi texnoloji problemləri fəlsəfi baxımdan dəyərləndirir.

  2. 2. Antik dövr fəlsəfəsi

    Lecture

    Mövzunun məqsədi antik yunan və roma fəlsəfəsinin yaranmasını və inkişaf mərhələlərini öyrənməkdir. sokrat, platon, aristotel və digər filosofların ideyaları təhlil edilir. antik fəlsəfənin sonrakı fəlsəfi fikrə təsiri araşdırılır.

    Topic learning outcomes

    • .ftn5: fəlsəfi və elmi mətnləri təhlil edir və əsas ideyaları ümumiləşdirir.
    • .ftn1: fəlsəfənin əsas anlayışlarını , kateqoriyalarını və tarixi inkişaf mərhələlərini izah edir.
    • .ftn6: müasir ictimai, etik, sosial və elmi texnoloji problemləri fəlsəfi baxımdan dəyərləndirir.
    • .ftn2: əsas fəlsəfi cərəyan və konsepsiyaları müqayisə və təhlil edir.
    • .ftn7: öz mövqeyini məntiqi, əsaslandırılmış və ardıcıl şəkildə ifadə edir
    • .ftn3: fəlsəfi problemlərin həllində tənqidi və analtik düşünmə bacarıqlarından istifadə edir.
    • .ftn8: fəlsəfi bilikləri peşəkar fəaliyyətində və gündəlik həyatda tətbiq edir.
    • .ftn4: müxtəlif fəlsəfi mövqeləri arqumentlər əsasında qiymətləndirir.

  3. 3. Qədim və orta əsrlərdə azərbaycanda fəlsəfi fikir

    Lecture

    Bu mövzu azərbaycanda qədim və orta əsrlərdə formalaşmış fəlsəfi fikrin inkişaf xüsusiyyətlərini öyrənməyə həsr olunur. yerli mütəfəkkirlərin irsi və onların şərq fəlsəfəsində tutduğu yer araşdırılır. milli fəlsəfi ənənələrin formalaşması izah edilir.

    Topic learning outcomes

    • .ftn4: müxtəlif fəlsəfi mövqeləri arqumentlər əsasında qiymətləndirir.
    • .ftn5: fəlsəfi və elmi mətnləri təhlil edir və əsas ideyaları ümumiləşdirir.
    • .ftn1: fəlsəfənin əsas anlayışlarını , kateqoriyalarını və tarixi inkişaf mərhələlərini izah edir.
    • .ftn6: müasir ictimai, etik, sosial və elmi texnoloji problemləri fəlsəfi baxımdan dəyərləndirir.
    • .ftn2: əsas fəlsəfi cərəyan və konsepsiyaları müqayisə və təhlil edir.
    • .ftn7: öz mövqeyini məntiqi, əsaslandırılmış və ardıcıl şəkildə ifadə edir
    • .ftn3: fəlsəfi problemlərin həllində tənqidi və analtik düşünmə bacarıqlarından istifadə edir.
    • .ftn8: fəlsəfi bilikləri peşəkar fəaliyyətində və gündəlik həyatda tətbiq edir.

  4. 4. İslam fəlsəfəsi

    Lecture

    Mövzunun məqsədi i̇slam fəlsəfəsinin yaranma səbəblərini, inkişaf mərhələlərini və əsas istiqamətlərini öyrənməkdir. fərabi, i̇bn sina, i̇bn rüşd kimi filosofların baxışları təhlil edilir. din və fəlsəfə münasibətləri izah olunur.

    Topic learning outcomes

    • .ftn1: fəlsəfənin əsas anlayışlarını , kateqoriyalarını və tarixi inkişaf mərhələlərini izah edir.
    • .ftn6: müasir ictimai, etik, sosial və elmi texnoloji problemləri fəlsəfi baxımdan dəyərləndirir.
    • .ftn2: əsas fəlsəfi cərəyan və konsepsiyaları müqayisə və təhlil edir.
    • .ftn7: öz mövqeyini məntiqi, əsaslandırılmış və ardıcıl şəkildə ifadə edir
    • .ftn3: fəlsəfi problemlərin həllində tənqidi və analtik düşünmə bacarıqlarından istifadə edir.
    • .ftn8: fəlsəfi bilikləri peşəkar fəaliyyətində və gündəlik həyatda tətbiq edir.
    • .ftn4: müxtəlif fəlsəfi mövqeləri arqumentlər əsasında qiymətləndirir.
    • .ftn5: fəlsəfi və elmi mətnləri təhlil edir və əsas ideyaları ümumiləşdirir.

  5. 5. Azərbaycan maarifçilik fəlsəfəsi

    Lecture

    Bu mövzuda azərbaycan maarifçiliyinin ideyaları və nümayəndələrinin fəlsəfi baxışları öyrənilir. maarifçilik hərəkatının cəmiyyətin inkişafına təsiri təhlil edilir. elm, təhsil və milli tərəqqə ideyalarının əhəmiyyəti izah olunur.

    Topic learning outcomes

    • .ftn4: müxtəlif fəlsəfi mövqeləri arqumentlər əsasında qiymətləndirir.
    • .ftn5: fəlsəfi və elmi mətnləri təhlil edir və əsas ideyaları ümumiləşdirir.
    • .ftn6: müasir ictimai, etik, sosial və elmi texnoloji problemləri fəlsəfi baxımdan dəyərləndirir.
    • .ftn1: fəlsəfənin əsas anlayışlarını , kateqoriyalarını və tarixi inkişaf mərhələlərini izah edir.
    • .ftn3: fəlsəfi problemlərin həllində tənqidi və analtik düşünmə bacarıqlarından istifadə edir.
    • .ftn7: öz mövqeyini məntiqi, əsaslandırılmış və ardıcıl şəkildə ifadə edir
    • .ftn2: əsas fəlsəfi cərəyan və konsepsiyaları müqayisə və təhlil edir.
    • .ftn8: fəlsəfi bilikləri peşəkar fəaliyyətində və gündəlik həyatda tətbiq edir.

  6. 6. Qərb fəlsəfəsi

    Lecture

    15.изучение истории азербайджана в современный период (2000–2026 годы). новый политический курс ильхама алиева. успешная внешняя политика. 44-дневная война и ее итоги. усиление экономического потенциала. культура и наука.

    Topic learning outcomes

    • • род 1: объяснять основные характеристики периодов истории азербайджана.
    • Род 2: анализировать и разъяснять отдельные дискуссионные вопросы истории азербайджана.
    • • род 4: демонстрировать базовый уровень знаний по изучаемым темам и формулировать собственную аргументированную позицию по рассматриваемым вопросам.
    • • род 5: применять навыки сопоставления и установления взаимосвязей между древней историей азербайджана и современным периодом.
    • • род 3: формировать объективную и аргументированную позицию по отдельным вопросам истории азербайджана.

  7. 7. Fəlsəfədə varlıq və materiya problemi

    Lecture

    Bu mövzuda varlıq, materiya və onların qarşılıqlı əlaqəsi haqqında fəlsəfi baxışlar öyrənilir. materializm və idealizm mövqeləri müqayisə edilir. kainatın mahiyyəti haqqında müxtəlif nəzəri yanaşmalar təhlil olunur.

    Topic learning outcomes

    • .ftn3: fəlsəfi problemlərin həllində tənqidi və analtik düşünmə bacarıqlarından istifadə edir.
    • .ftn8: fəlsəfi bilikləri peşəkar fəaliyyətində və gündəlik həyatda tətbiq edir.
    • .ftn4: müxtəlif fəlsəfi mövqeləri arqumentlər əsasında qiymətləndirir.
    • .ftn5: fəlsəfi və elmi mətnləri təhlil edir və əsas ideyaları ümumiləşdirir.
    • .ftn1: fəlsəfənin əsas anlayışlarını , kateqoriyalarını və tarixi inkişaf mərhələlərini izah edir.
    • .ftn6: müasir ictimai, etik, sosial və elmi texnoloji problemləri fəlsəfi baxımdan dəyərləndirir.
    • .ftn2: əsas fəlsəfi cərəyan və konsepsiyaları müqayisə və təhlil edir.
    • .ftn7: öz mövqeyini məntiqi, əsaslandırılmış və ardıcıl şəkildə ifadə edir

  8. 8. The problem of consciousness in philosophy and modern natural science

    Lecture

    The purpose of the topic is to explain the essence, origin and functions of consciousness from a philosophical and scientific point of view. the relationship between consciousness and the brain, artificial intelligence and cognitive problems are discussed. modern scientific approaches are analyzed.

    Topic learning outcomes

    • .ftn3: fəlsəfi problemlərin həllində tənqidi və analtik düşünmə bacarıqlarından istifadə edir.
    • .ftn8: fəlsəfi bilikləri peşəkar fəaliyyətində və gündəlik həyatda tətbiq edir.
    • .ftn4: müxtəlif fəlsəfi mövqeləri arqumentlər əsasında qiymətləndirir.
    • .ftn5: fəlsəfi və elmi mətnləri təhlil edir və əsas ideyaları ümumiləşdirir.
    • .ftn1: fəlsəfənin əsas anlayışlarını , kateqoriyalarını və tarixi inkişaf mərhələlərini izah edir.
    • .ftn6: müasir ictimai, etik, sosial və elmi texnoloji problemləri fəlsəfi baxımdan dəyərləndirir.
    • .ftn2: əsas fəlsəfi cərəyan və konsepsiyaları müqayisə və təhlil edir.
    • .ftn7: öz mövqeyini məntiqi, əsaslandırılmış və ardıcıl şəkildə ifadə edir

  9. 9. İdrak. elmi idrakın forma və metodları

    Lecture

    Bu mövzuda idrakın mahiyyəti, mərhələləri və elmi idrakın əsas metodları öyrənilir. empirik və nəzəri idrak formaları izah edilir. elmi tədqiqat metodlarının tətbiqi prinsipləri mənimsədilir

    Topic learning outcomes

    • .ftn1: fəlsəfənin əsas anlayışlarını , kateqoriyalarını və tarixi inkişaf mərhələlərini izah edir.
    • .ftn6: müasir ictimai, etik, sosial və elmi texnoloji problemləri fəlsəfi baxımdan dəyərləndirir.
    • .ftn2: əsas fəlsəfi cərəyan və konsepsiyaları müqayisə və təhlil edir.
    • .ftn7: öz mövqeyini məntiqi, əsaslandırılmış və ardıcıl şəkildə ifadə edir
    • .ftn3: fəlsəfi problemlərin həllində tənqidi və analtik düşünmə bacarıqlarından istifadə edir.
    • .ftn8: fəlsəfi bilikləri peşəkar fəaliyyətində və gündəlik həyatda tətbiq edir.
    • .ftn4: müxtəlif fəlsəfi mövqeləri arqumentlər əsasında qiymətləndirir.
    • .ftn5: fəlsəfi və elmi mətnləri təhlil edir və əsas ideyaları ümumiləşdirir.

  10. 10. Laws and categories of dialectics

    Lecture

    The purpose of the subject is to teach the basic laws and categories of dialectics. the principles of development, change and interaction are explained. the scientific and practical importance of the dialectical method is shown.

    Topic learning outcomes

    • .ftn2: əsas fəlsəfi cərəyan və konsepsiyaları müqayisə və təhlil edir.
    • .ftn7: öz mövqeyini məntiqi, əsaslandırılmış və ardıcıl şəkildə ifadə edir
    • .ftn3: fəlsəfi problemlərin həllində tənqidi və analtik düşünmə bacarıqlarından istifadə edir.
    • .ftn8: fəlsəfi bilikləri peşəkar fəaliyyətində və gündəlik həyatda tətbiq edir.
    • .ftn4: müxtəlif fəlsəfi mövqeləri arqumentlər əsasında qiymətləndirir.
    • .ftn5: fəlsəfi və elmi mətnləri təhlil edir və əsas ideyaları ümumiləşdirir.
    • .ftn1: fəlsəfənin əsas anlayışlarını , kateqoriyalarını və tarixi inkişaf mərhələlərini izah edir.
    • .ftn6: müasir ictimai, etik, sosial və elmi texnoloji problemləri fəlsəfi baxımdan dəyərləndirir.

  11. 11. Nature as an object of philosophical thoughts

    Lecture

    In this topic, the essence of nature and its interaction with man are studied from a philosophical point of view. environmental problems and principles of sustainable development are discussed. philosophical foundations of a responsible attitude to nature are explained.

    Topic learning outcomes

    • .ftn5: fəlsəfi və elmi mətnləri təhlil edir və əsas ideyaları ümumiləşdirir.
    • .ftn1: fəlsəfənin əsas anlayışlarını , kateqoriyalarını və tarixi inkişaf mərhələlərini izah edir.
    • .ftn6: müasir ictimai, etik, sosial və elmi texnoloji problemləri fəlsəfi baxımdan dəyərləndirir.
    • .ftn2: əsas fəlsəfi cərəyan və konsepsiyaları müqayisə və təhlil edir.
    • .ftn7: öz mövqeyini məntiqi, əsaslandırılmış və ardıcıl şəkildə ifadə edir
    • .ftn3: fəlsəfi problemlərin həllində tənqidi və analtik düşünmə bacarıqlarından istifadə edir.
    • .ftn8: fəlsəfi bilikləri peşəkar fəaliyyətində və gündəlik həyatda tətbiq edir.
    • .ftn4: müxtəlif fəlsəfi mövqeləri arqumentlər əsasında qiymətləndirir.

  12. 12. Fəlsəfədə insan problemi

    Lecture

    Mövzunun məqsədi insanın mahiyyəti, azadlığı, məsuliyyəti və həyatın mənası haqqında fəlsəfi baxışları öyrənməkdir. müxtəlif fəlsəfi məktəblərdə insan anlayışı müqayisə edilir. şəxsiyyətin formalaşmasına təsir edən amillər araşdırılır.

    Topic learning outcomes

    • .ftn5: fəlsəfi və elmi mətnləri təhlil edir və əsas ideyaları ümumiləşdirir.
    • .ftn6: müasir ictimai, etik, sosial və elmi texnoloji problemləri fəlsəfi baxımdan dəyərləndirir.
    • .ftn1: fəlsəfənin əsas anlayışlarını , kateqoriyalarını və tarixi inkişaf mərhələlərini izah edir.
    • .ftn7: öz mövqeyini məntiqi, əsaslandırılmış və ardıcıl şəkildə ifadə edir
    • .ftn2: əsas fəlsəfi cərəyan və konsepsiyaları müqayisə və təhlil edir.
    • .ftn8: fəlsəfi bilikləri peşəkar fəaliyyətində və gündəlik həyatda tətbiq edir.
    • .ftn3: fəlsəfi problemlərin həllində tənqidi və analtik düşünmə bacarıqlarından istifadə edir.
    • .ftn4: müxtəlif fəlsəfi mövqeləri arqumentlər əsasında qiymətləndirir.

  13. 13. Cəmiyyətin mənəvi həyatı. i̇ctimai şüur, onun strukturu və formaları

    Lecture

    Bu mövzuda ictimai şüurun mahiyyəti, strukturu və əsas formaları öyrənilir. əxlaq, din, elm, hüquq və incəsənətin cəmiyyət həyatındakı rolu təhlil edilir. mənəvi dəyərlərin sosial inkişafda əhəmiyyəti izah olunur.

    Topic learning outcomes

    • .ftn1: fəlsəfənin əsas anlayışlarını , kateqoriyalarını və tarixi inkişaf mərhələlərini izah edir.
    • .ftn6: müasir ictimai, etik, sosial və elmi texnoloji problemləri fəlsəfi baxımdan dəyərləndirir.
    • .ftn2: əsas fəlsəfi cərəyan və konsepsiyaları müqayisə və təhlil edir.
    • .ftn7: öz mövqeyini məntiqi, əsaslandırılmış və ardıcıl şəkildə ifadə edir
    • .ftn3: fəlsəfi problemlərin həllində tənqidi və analtik düşünmə bacarıqlarından istifadə edir.
    • .ftn8: fəlsəfi bilikləri peşəkar fəaliyyətində və gündəlik həyatda tətbiq edir.
    • .ftn4: müxtəlif fəlsəfi mövqeləri arqumentlər əsasında qiymətləndirir.
    • .ftn5: fəlsəfi və elmi mətnləri təhlil edir və əsas ideyaları ümumiləşdirir.

  14. 14. Sivilizasiya və mədəniyyət

    Lecture

    Mövzunun məqsədi sivilizasiya və mədəniyyət anlayışlarının mahiyyətini və qarşılıqlı əlaqəsini öyrənməkdir. dünya sivilizasiyalarının inkişaf xüsusiyyətləri və mədəni müxtəliflik təhlil edilir. qloballaşmanın mədəniyyətə təsiri araşdırılır.

    Topic learning outcomes

    • .ftn1: fəlsəfənin əsas anlayışlarını , kateqoriyalarını və tarixi inkişaf mərhələlərini izah edir.
    • .ftn6: müasir ictimai, etik, sosial və elmi texnoloji problemləri fəlsəfi baxımdan dəyərləndirir.
    • .ftn2: əsas fəlsəfi cərəyan və konsepsiyaları müqayisə və təhlil edir.
    • .ftn7: öz mövqeyini məntiqi, əsaslandırılmış və ardıcıl şəkildə ifadə edir
    • .ftn3: fəlsəfi problemlərin həllində tənqidi və analtik düşünmə bacarıqlarından istifadə edir.
    • .ftn8: fəlsəfi bilikləri peşəkar fəaliyyətində və gündəlik həyatda tətbiq edir.
    • .ftn4: müxtəlif fəlsəfi mövqeləri arqumentlər əsasında qiymətləndirir.
    • .ftn5: fəlsəfi və elmi mətnləri təhlil edir və əsas ideyaları ümumiləşdirir.

  15. 15. Azərbaycançılıq məfkurəsi və onun elmi-nəzəri əsasları

    Lecture

    Bu mövzuda azərbaycançılıq məfkurəsinin formalaşması, prinsipləri və elmi-nəzəri əsasları öyrənilir. milli birlik, dövlətçilik, vətənpərvərlik və multikulturalizm ideyaları təhlil edilir. azərbaycançılığın müasir cəmiyyətin inkişafındakı rolu izah olunur.

    Topic learning outcomes

    • .ftn1: fəlsəfənin əsas anlayışlarını , kateqoriyalarını və tarixi inkişaf mərhələlərini izah edir.
    • .ftn6: müasir ictimai, etik, sosial və elmi texnoloji problemləri fəlsəfi baxımdan dəyərləndirir.
    • .ftn2: əsas fəlsəfi cərəyan və konsepsiyaları müqayisə və təhlil edir.
    • .ftn7: öz mövqeyini məntiqi, əsaslandırılmış və ardıcıl şəkildə ifadə edir
    • .ftn3: fəlsəfi problemlərin həllində tənqidi və analtik düşünmə bacarıqlarından istifadə edir.
    • .ftn8: fəlsəfi bilikləri peşəkar fəaliyyətində və gündəlik həyatda tətbiq edir.
    • .ftn4: müxtəlif fəlsəfi mövqeləri arqumentlər əsasında qiymətləndirir.
    • .ftn5: fəlsəfi və elmi mətnləri təhlil edir və əsas ideyaları ümumiləşdirir.