Subject · Mechanical engineering (bachelor)
Maşınqayırmada keyfiyyətin normalaşdırılmasıTopics
Topic plan
The subject's topics and the learning outcomes attached to each one.
1. Giriş. keyfiyyəti normalaşdırmanın əsas anlayışları.
LectureKeyfiyyət, keyfiyyətin norma-laşdırılmasının məqsədi və əhəmiyyəti. keyfiyyət göstəriciləri. məmulların qarşılıqlı əvəzolunma keyfiyyətləri.
2. Keyfiyyət, keyfiyyət göstəriciləri. nominal ölçü, ölçü sapmaları.
SeminarHədd ölçülərin hesab-lanması. müsaidə, onun hesablanması. müsaidə sahələri, onların sxemlərinin qu-rulması
3. Dəqiqlik. dəqiqliyin növləri. dəqiqlik me-yarları, хətalar.
LectureHissələrin elementlərinin həndəsi parametrlərinin хətalarının yaran-ma səbəbləri. хətaların keyfiyyətə təsiri. texniki konstruksiyalarda keyfiyyət və də-qiqlik tələbatlarının normalaşdırılması. key-fiyyəti normalaşdırma sənədləri
4. Hissələrin hamar elementlərinin müsaidə (ölçü dəqiqliyi) və oturtmalarının normalaş-dırılması.
LectureÖlçü, sapma və oturtmalar üzrə terminlər və əsas anlayışlar. ölçü və müsai--dələr. yuva və valların birləşmələri. ölçü və apmaların qrafiki təsviri.
5. Yuva və val sistemləri.
SeminarYuva ilə valın stan-dart müsaidə sahələri. dəqiqlik kvalitetləri, ölçü intervalları. hamar səthlər üçün oturt-malar, onların növləri
6. Ölçü intervalları, müsaidə vahidi, dəqiqlik sıraları (kvalitetləri).
LectureYuva və valların müsai-də sahələri. oturtmalar, birləşmələr. oturt-malar, yuva və val sistemləri.
7. Hamar silindrik səthlər və birləşmələrin mü-saidə və oturtmalar sistemi.
LectureMüsaidə və oturtmaların cizgidə göstərilməsi. ölçülərin müsaidələrinin formalaşma əsasları.
8. Ən böyük və ən kiçik ara boşluqları və gə-rilmələrin hesablanması və müsaidə sahə-ləri sxemlərində göstərilməsi.
SeminarHamar silin-drik səthlər üçün ölçülərin cizgidə rəqəm və hərflərlə göstərilməsi
9. Bucaq ölçüləri və hamar konik birləşmələ-rin keyfiyyətlərinin normalaşdırması.
LectureBucaq ölçüləri və müsaidələri. bucaq ölçülərinə dəqiqlik tələbatlarının normalaşdırılması. konik birləşmələr və onların keyfiyyətlə-rinin normalaşdırması.
10. Səth və hissələrin qarşılıqlı vəziyyət də-qiqliyini normalaşdırma əsasları.
LectureÖlçü əla-qələri. ölçü zəncirləri. onların növləri, bəndləri. qapayıcı bəndin formalaşma me-xanizmi. ölçü zəncirlərinin maksimum və minimum və ehtimal üsulları ilə hesablan-ması.
11. Səth, hissə və qovşaqların qarşılıqlı və-ziyyət dəqiqliyini təmin etmə məsələləri
Seminar12. Düz və əks məsələlərin həlli özəllikləri.
LectureYığmada qapayıcı bəndin dəqiqliyinin təmin edilməsi. tam və natamam qarşılıqlı əvəz-olunma, seçmə, çatdırma və tənzimləmə ilə yığmada qapayıcı bəndin dəqiqliyinin təmin edilməsi
13. Elementlərin həndəsi forma, yerləşmə və yönüm dəqiqliklərini normalaşdırma əsasla-rı.
LectureElementlərin həndəsi forma sapmaları və müsaidələri. elementlərin yönüm sapmaları və müsaidələri.
14. Səthlərin forma, yerləşmə, yönüm və vurma dəqiqlikləri, onların şərti işarələri və cizgilər-də göstərilməsi
Seminar15. Elementlərin yerləşmə sapmaları və müsai-dələri.
SeminarSəthlərin forma və vəziyyət müsaidə-lərinin cizgidə təsviri. səthlərin forma və və-ziyyət müsaidələrinin cizgidə təsvirinin tipik nümunələri
16. Səth keyfiyyətinin özəllikləri. səth keyfiyyə-tinin normalaşdırılması.
SeminarSəthin kələ-kötür-lük parametrləri və onların normalaşdırılma-sı. səth dalğavariliyinin normalaşdırılması. səth keyfiyyətinin cizgidə göstərilməsi.
17. Səthin keyfiyyət parametrlərinin cizgidə göstərilməsi yiv və işgil birləşmələrinin də-qiqliyi və ölçülərinin cizgidə göstərilməsi
Seminar18. Yiv birləşmələrinin normalaşdırması. yiv birləşmələri.
LectureOnların növləri, parametrləri və vəzifələri. yiv parametrlərinin xətaları və onların əvəzolunma prinsipləri. silindrik yiv-lərin dəqiqliklərinin normalaşdırılması. met-rik yivin oturtma və müsaidələr sistemi. yiv və yiv birləşmələrinin ölçü müsaidə və oturt-malarının cizgidə göstərilməsi.
19. Yiv birləşmələrinin normalaşdırması. yiv birləşmələri.
LectureOnların növləri, parametrləri və vəzifələri. yiv parametrlərinin xətaları və onların əvəzolunma prinsipləri. silindrik yiv-lərin dəqiqliklərinin normalaşdırılması. met-rik yivin oturtma və müsaidələr sistemi. yiv və yiv birləşmələrinin ölçü müsaidə və oturt-malarının cizgidə göstərilməsi.
20. Dişli çarxlar və onların ötürmələrinin keyfiy-yətlərinin normalaşdırılması.
LectureDişli çarxlar və ötürmələrinin təyinatı, növləri və parametr-lərinin normalaşdırılması. silindrik, konik və sonsuz vint çarxlarının dəqiqliklərinin nor-malaşdırılması. dişli çarxlar və onların ötür-mələrinin parametrlərinin ölçü, müsaidə və oturtmalarının cizgidə göstərilməsi
21. Dişli çarx, düzyanlı və evolvent şlis birləş-mələrinin dəqiqliyi, onların ölçülərinin cizgi-də göstərilməsi
Seminar22. İşgil birləşmələrinin keyfiyyətlərinin norma-laşdırılması.
Lectureİşgil birləşmələri və onların elementlərinin konstruktiv özəllikləri. priz-matik və seqment işgil birləşmələrinin də-qiqliklərinin normalaşdırılması, müsaidə və oturtmaları. i̇şgil və işgil birləşmələrinin öl-çü, müsaidə və oturtmalarının cizgidə gös-tərilməsi.
23. Şlis birləşmələrinin keyfiyyətlərinin norma-laşdırılması.
LectureŞlis birləşmələri və onların ele-mentlərinin konstruktiv özəllikləri. düz yan-üzlü və evolvent profilli şlis birləşmələrinin dəqiqliklərinin normalaşdırılması, onların elementlərinin konstruktiv özəllikləri, mü-saidə və oturtmaları. şlis və şlis birləş-mələrinin ölçü, müsaidə və oturtmalarının cizgidə göstərilməsi.
24. Dişli çarx, düzyanlı və evolvent şlis birləş-mələrinin dəqiqliyi, onların ölçülərinin cizgi-də göstərilməsi
Seminar