İxtisasa girişSyllabus

Subject code

İF-3351y

Credits

4

Student workload

120

Semester

Spring semester

Academic year

2025-2026

Subject type

Mandatory

Form of education

Full-time

Language of instruction

Azerbaijani

In-class hours

Mühazirə30: Seminar:0 Laboratoriya:0

Out-of-class hours

TSİ:54 MRTSİ:36

“i̇xtisasa giriş” fənni “maşın mühəndisliyi” ixtisası üzrə təhsil alan II semestr tələbələrinin seçdikləri peşə sahəsinə şüurlu adaptasiyasını təmin etmək və onlarda ilkin baza biliklərini formalaşdırmaq məqsədi daşıyır. kurs çərçivəsində tələbələr tədris proqramının strukturu, attestasiya qaydaları və gələcək peşə fəaliyyətinin istiqamətləri (layihə-konstruktor, elmi-tədqiqat və idarəetmə) ilə yaxından tanış olurlar. fənn maşınqayırma istehsalının əsaslarını, maşınların həyat tsiklini, müəssisələrin təsnifatını və istehsalatda tətbiq edilən müasir texnoloji prosesləri əhatə edir. eyni zamanda, tədris müddətində materiallar elmi, pəstahların alınma üsulları, metalkəsən dəzgahların quruluşu, hissələrin emal texnologiyaları və ölçmə-nəzarət vasitələri barədə fundamental məlumatlar verilir. fənnin mənimsənilməsi tələbələrin mühəndislik ixtisasına marağını artırmaqla yanaşı, onların gələcəkdə rəqabətədavamlı və peşəkar mütəxəssis kimi formalaşması üçün möhkəm zəmin yaradır.

• lecture
• interactive discussion
• teamwork
• case study
• presentations

1. 1

   CLO 1: Ftn 1 (i̇xtisas və təhsil proqramının mənimsənilməsi): "maşın mühəndisliyi" ixtisasının tədris proqramının strukturunu, fənlərin tədris ardıcıllığını, təhsil müddətini və yekun dövlət attestasiyasının tələblərini izah etmək.

2. 2

   CLO 2: Ftn 2 (maşınqayırma və kəsmə proseslərinin nəzəri əsasları): maşınqayırma texnologiyasının baza prinsiplərini, kəsmə prosesinin əsas anlayışlarını və texnoloji proseslərin layihələndirilməsi/avtomatlaşdırılması məsələlərini təhlil etmək.

3. 3

   CLO 3: Ftn 3 (dəqiqlik, keyfiyyət və ölçmə vasitələrinin qiymətləndirilməsi): maşın hissələrinin səthlərinin dəqiqliyi və keyfiyyəti, eləcə də səthlərin nəzarət üsulları və ölçmə vasitələri haqqında ilkin mühəndislik biliklərini tətbiq etmək.

4. 4

   CLO 4: Ftn 4 (maşın istehsalı avadanlıqlarının mənimsənilməsi): maşın istehsalında istifadə olunan əsas avadanlıqların, texnoloji vasitələrin təyinatını və peşə fəaliyyətindəki rolunu müəyyənləşdirmək.

5. 5

   CLO 5: Ftn 5 (peşəkar adaptasiya və baza biliklərin inteqrasiyası): qazanılmış baza mühəndislik biliklərini seçilmiş ixtisas çərçivəsində tətbiq edərək akademik mühitə adaptasiya olunmaq və peşəkar mütəxəssis kimi inkişaf istiqamətini müəyyən etmək.

1. 1.
   Giriş. fənnin məzmunu və predmeti. fən-nin məqsədi və vəzifələri. bakalavrların hazırlanmasında fən­nin yeri. bakalavrın hazırlanmasının normativ-hüququ bazası. azər­baycan respublikasında ali təhsilin müasir vəziyyəti. 050622 – maşın mühən-disliyi ixtisasının təhsil proqramı və tədris planı. təd­ris planlarında bölümlərin səciy-yəsi. tədris dərslərinin növləri. bi­liyin qiy-mətləndirilməsi üsulları. tədris qrafiki və dərs cədvəli. sər­bəst işin təşkili üçün töv-siyələr. “maşın mühəndisliyi” təhsil proq-ramı üzrə bakalavr və magistr hazırlığıLecture
2. 2.
   Peşə növləri və xüsusiyyətləri. 050622 – maşın mühəndisliyi ix­ti­sası üzrə bakalavr-ların peşə fəaliyyətinin sahələri, obyekt-ləri, növləri və vəzifələri. bakalavrın ümu-mi və peşə kom­petensiyaları. 050622 - maşın mühəndisliyi ix­ti­sası üzrə ba­kalvr­ların peşə fəaliyyəti sahələri. peşəkar inki-şafın əsas mərhə­lə­ləri. bakalavr ixtisası-nın qiymətləndirmə meyarları.Lecture
3. 3.
   Maşın istehsalı texnologiyası – maşınların hazırlanması haqqında elm kimi. maşın-qayırma texnologiyasının əsas in­kişaf isti-qamətləri. maşın istehsalının inkişaf pers-pektivləri. maşın istehsalında istifadə olu-nan əsas ter­min­lər və anlayışlar.Lecture
4. 4.
   Maşın, onun təyinatı və onun həyat tsik-linin mərhələlərində keyfiyyət göstəriciləri. maşının istehsal obyekti ki­mi strukturu və tərkibi. hissə düyümlərin hazırlanma key-fiyyətinə tə­ləblər. maşın istehsalının indiki inkişaf mərhələsində mühəndisin rolu. keyfiyyətin təminində bakalavrların rolu.Lecture
5. 5.
   Maşınqayırma müəssisələrinin təs­ni­fa­tı və xarakteristikası. maşınqayırma müəssisə-lərinin strukturu. sənaye müəssisələrinin növləri.Lecture
6. 6.
   Müasir sənaye müəssisələri üçün maşın istehsalının yeri və rolu. sex­lərin ümumi xarakteristikası. onların işinin keyfiyyətinə tə­ləb­lər. maşınqayırma müəssisələrinin fəaliyyətinin idarəedilməsində texnoloqun rolu.Lecture
7. 7.
   Ali təhsilli mütəxəssis üçün ixtisas tə­ləb­ləri. i̇stehsalın hazırlama mərhələsində peşə fəaliyyətinin növləri. i̇stehsal-texno-loji sahədə mühəndis fəaliyyətinin vəzifə-ləri. elmi-tədqiqat fəaliyyəti. maşın isteh-salının tarixi. müxtəlif sənaye sahələri üçün maşın istehsalına azərbaycan alim-lərinin töhfəsi.Lecture
8. 8.
   İstehsal və tex­noloji proses haqqında ümumi məlumat. müəssisədə texnoloji prosesin növləri. tipik texnoloji proseslə-rin növləri. əsas və kö­mək­çi əməliy-yatların növləri. texnoloji proseslərin av-tomat­laş­dı­rıl­ma­sı.Lecture
9. 9.
   Rəqəmli proq­ramla idarə edilən (rpi̇) dəz-gahlar. dəzgaharın quruluşu haq­qında ümumi məlumat. dəzgahların xüsusi növ-lərinin xü­su­siy­yət­ləri. dəzgahqayırma və onun inkişaf yolları.Lecture
10. 10.
    Pəstah səthlərinin emal üsulları. ko­bud, təmiz emal payları və onların təyini üsul-ları. kəsmə ilə emal za­manı texnoloji ke-çidlər.Lecture
11. 11.
    Maşın istehsalında istifadə olunan alət­lə­rin ümumi xarakteristikası. torna, burğu, pardaq və frez dəz­gahlarının alət tipləri.Lecture
12. 12.
    Ölçmə haqqında. ölçmə vasitələrinin növ­ləri. nəzarət vasitələri haqqında qısa mə-lumat. kalibrlərin növ­lə­ri və onlardan isti-fadə.Lecture
13. 13.
    Hissələrin ayrı-ayrı səthlərinin nəzarət üsul­ları və ölçmə vasitələri. texnoloji pro-seslərin effektivliyinin tə­mi­ni zamanı baka-lavr-texnoloqun rolu.Lecture
14. 14.
    Maşın hissələrinin pəstahlarına ümumi tə­ləblər, pəstahalma növləri. pəstahların növləri. maşın isteh­sa­lın­da istifadə olu-nan alət və konstruksiya materialları.Lecture
15. 15.
    Maşın istehsalında istifadə olunan tex­no­loji avadanlıqların növləri. metalkəsən dəzgahların təsnifat xü­susiyyətləri. torna, frez, burğu, aqreqat dəzgah qruplarıLecture

1. 1. korchak s.n., koshin a.a. и др. sistemy av¬to¬ma¬ti¬¬¬zi¬¬rovannogo proek¬tirovaniya tekhnolo¬gi¬ches¬kih pro¬tses¬¬¬sov, prisoposbleniy i rezhuschich ins¬tru¬¬men¬tov: учеб¬ник для узов.- m.: маши¬но¬стро¬ение, 1988.- 352 с. 2. v.s. korsakov basics of machine building technologies. textbook, 1974, 335 p. 3. a.a. matalin technology of machine building. textbook, 1985, 496 p. 4. a.g. suslov technology of machine building. textbook, 2007, 429 p. 5. b.m. bazrov fundamentals of mechanical engineering technology. textbook, 2007, 736 p. 6. технология машиностроения: в 2 т. t.1., basic technologies of machine construction.; 2. production machines. учебник для узов / в.м. burtsev and others; under the editorship. a, m. дальского, m.: изд-во мгту им. n.e. bauman, 2001. - 564 pages; - 640 с. 7. tuktanov a.g. technology of production of shooting-gun weapons. m. машиностроение, 2007. 376 с. 8. kreknin l. t. production of automatic weapons. part 1, izhevsk 1998 str.-237; часть 2, izhevsk 2001 str.-195; part 3. izhevsk 2001 str.-123. 9. i.m. baranchukova, a.a. gusev and others. projection technology. textbook, 1990, 416 p. 10. kondakov a.i. CAPR technological processes. учебник, m.: изд. "akademiya" 2008, 272 p. 11. yusubov n. d. generalization of the theory of accuracy of multi-instrument turning processing. baku, elm, -2007. 362 p. 12. lathe. operator's manual. haasautomationinc. usa, 2008, 204 p. 13. milling machine. operating instructions. haasautomationinc. usa, 2008, 220 p. 14. справочник технолога-машиностроителя: в 2 т. т.2/ под ред. a.m. dalskogo, a.g. suslova, a.g. ko¬si¬lo¬voy, r.k. meshcheryakova.-m.: машиностроение-1, 2001. - 944 с. 15. обработка на токарных мастанках: adjustment, modes of cutting: reference / coll. avt. и yusubov n.d.; under general editor. dr. technical science, prof. a.a. koshina. - chelyabinsk: city-print, 2012. - 744 с.:ил. agency CIP chelyabinsk оунб. 16. guzeev v.i., batuev v.a., surkov i.v. modes of cutting for lathes and drilling-milling machines with numerical software control: reference. 2-е изд./ под ред. v.i. guzeeva. m.: машиностроение, 2007. 368 с. 17. mazein p.g., shalamov a.v. through-the-line engineering in cad/cam systems: teaching manual. - chelyabinsk: изд-во юургу, 2002. - 83 с. 18. shchurov i.a. cross-cutting design in metalworking machinery based on cad/cam/cae: учеᬬное по¬собие - chelyabinsk: издательский центр юургу, 2010. 138 с. 19. yusubov n.d., mamedov a.m. проектирование мବши¬но¬стрительных технологических процессов (про¬ек¬ти¬ро¬вବние технологических оперативных для стан-ков с чпу): учебное собие. - baku: aztu, 2005, 164 p. 20. yusubov n. d. методическое указание к вы¬пол¬не¬нию лабораторных работ по диспилине "pro¬ек¬ти¬ро¬вание машиностроительных технологических процессов" - baku: aztu, 2006, 53 p. 21. suslov a.g. technology of machine building. учеб¬ник moscow: машиностроение, 2007. -430 с.
2. 1. m.i. ilyasov. choice of profession, specialty. baku: adpu, 2015, 100 p.
3. 2. 050622 – bachelor's degree program in mechanical engineering. -baku: AR ministry of education, -2020.-30 p
4. 3. movla-zade v.z., rasulov n.m., huseynova n.r. and b. engineering technology. part i. fundamentals of mechanical engineering technology. textbook. baku, çaşıoğlu. education – 1995,386 p.
5. 4. v.z. movla-zadeh. engineering technology. part ii. "designing of machine-building technological processes. textbook for higher technical schools. - baku, "aztu", 2008. - 421 p.
6. 5. movlazade v.z, gasimov a.s. designing mechanical - assembly shops. teaching materials, baku, "education" npm, 2002 - 136p.
7. 6. gasimov as, yusubov n.d. design and renovation of machine-building facilities. textbook, baku. "education" eim, 2007, 390 p
8. 7. yusubov, n.d. "engineering technology". teaching aids. / n.d. yusubov, i.a. khankishiyev, r.c. jabbarov; ‒ baku: adda, ‒ 2020. – 211 p.
9. 8. yusubov n.d., mammadov a.m. designing technological processes of mechanical engineering (designing technological operations on machines controlled by a digital program). textbook-baku: aztu, 2005, 156 p
10. 9. yusubov n.d., mammadov a.m. a collection of laboratory works on the subject "computer design of technological processes in machine building". teaching aids. - baku, aztu, 2012, 288 pages.
11. 10. yusubov n.d. "computer design of technological processes in machine building (automated selection of cutting tools from electronic catalogs)". - baku: aztu, 2012 - 53p.
12. 10. yusubov n.d. "computer design of technological processes in machine building (automated selection of cutting tools from electronic catalogs)". - baku: aztu, 2012 - 53p.