MaterialşünaslıqSillabus

Fənn kodu

İF-3681y-s

Kredit

5

Tələbənin iş yükü

150

Semestr

Yaz semestri

Akademik il

2025-2026

Fənnin tipi

Məcburi

Təhsil forması

Əyani

Tədris dili

Azərbaycan

Auditoriyadaxili saatlar

a) 45 saat – mühazirə; b) 15 saat – laboratoriya

Auditoriyadan kənar saatlar

a) sərbəst iş - 54 saat, b) hazırlıq - 36saat

" Materialşünaslıq" fənninin tədrisinin əsas məqsədi, bakalavr və magistrlərə xüsusi təyinatlı materialların- metalların, qeyri-metalların, plastik kütlələrin, təbiəti və xassələri, həmçinin onların texnikada daha səmərəli istifadəsi üçün kompleks xassələrinin artırılması üsulları barədə müəyyən bilik aşılamaq, gələcək mütəxəssisləri metal və metallik məmulatların təsnifatı, bu materialların alınma üsulları, tərkibləri,tərkib və xassələri arasında əlaqələrin yaradılması, tətbiq sahələri barədə ümumi biliyi aşılamaq, metal və metallik ərintilərin keyfiyətlənin, xassələrinin müxtəlif üsullarla artırılması üsulları barədə müəyyən təcrübəyə yiyələndirməkdir.

• mühazirə
• laboratoriya işi
• interaktiv müzakirə
• təqdimatlar

Təlim nəticəsi əlavə edilməyib.

1. 1.
   Giriş. Materialşünaslıq fənninin mahiyyəti, məqsəd və vəzifələriMühazirə

   Metalların kristallik quruluşu, qüsurlar, dislokasiya, diffuziya

2. 2.
   Metalların atom-kristal qəfəsləri, struktur və xassələriMühazirə

   Kristal qəfəs qüsurları, anizotropiya, real quruluş

3. 3.
   Maddənin üç aqreqat halı. Maye metalın kristallaşmasıMühazirə

   Kristallaşma mexanizmi, termiki soyuma əyriləri

4. 4.
   Metalların ümumi xassələriMühazirə

   Mexaniki, fiziki, kimyəvi, texnoloji xassələr, Gibbs qaydası

5. 5.
   İki komponentli ərinti sistemlərinin quruluşuMühazirə

   Mexaniki qarışıq, bərk məhlullar, kimyəvi birləşmələr

6. 6.
   Ərintilərin hal diaqramlarının qurulmasıMühazirə

   I-IV növ diaqramlar, fazalar qanunu

7. 7.
   Dəmir-karbon (dəmir-sementit) hal diaqramıMühazirə

   Fe-C diaqramı, faza və struktur çevrilmələri

8. 8.
   Poladlar və çuqunlarMühazirə

   Təsnifat, karbonlu poladlar, çuqunların növləri

9. 9.
   Termiki emal, növləri və texnologiyalarıMühazirə

   Emal üsulları, rejimlərin seçilməsi, faza çevrilmələri

10. 10.
    Poladın termiki emalı və çevrilmələrMühazirə

    Qızdırılma və soyutma zamanı çevrilmə mexanizmləri

11. 11.
    Konstruksiya poladlarıMühazirə

    Təsnifat, kimyəvi tərkib, xassələrə görə bölgü

12. 12.
    KTE və Termo-mexaniki emal (TME)Mühazirə

    KTE və TME növləri, texnologiyası

13. 13.
    Al, Cu və Titan ərintiləriMühazirə

    Markalar, xassələr, əlvan metalların emalı

14. 14.
    Xüsusi kimyəvi-fiziki xassəli polad və ərintilərMühazirə

    Təsnifat, strukturlar və xassələr

15. 15.
    Ovuntu və qeyri-metal materiallarMühazirə

    Plastik, rezin, şüşə və ağac materialları

16. 16.
    Kompozisiya materiallarıMühazirə

    Təsnifat, alınma, xassələr və tətbiq

17. 17.
    Xüsusi kimyəvi-fiziki xassəli poladlarMəşğələ

    Mövzu 14-ün praktiki məşğələsi

18. 18.
    Termiki emalda struktur çevrilmələriMəşğələ

    Mövzu 9 və 10-un praktikası

19. 19.
    Maye metalın kristallaşma prosesiMəşğələ

    Mövzu 3-ün praktik məşğələsi

20. 20.
    Konstruksiya poladlarına tələblərMəşğələ

    Mövzu 11-in praktik məşğələsi

21. 21.
    Termo-mexaniki emal (TME)Məşğələ

    Mövzu 12-nin praktik məşğələsi

22. 22.
    Konstruksiya poladları (Laboratoriya)Laboratoriya

    Mövzu 11-in laboratoriya işi

23. 23.
    Qeyri-metal materiallar Laboratoriya

    Mövzu 15-in laboratoriya işi

Ədəbiyyat əlavə edilməyib.