Proseslərin avtomatlaşdırılması mühəndisliyi (magistratura)Səriştə matrisi

Mətn görünüşü

1. Səriştə 1

   1) peşəkar fəaliyyəti çərçivəsində gözlənilməz və mürəkkəb məsələləri müstəqil şəkildə həll edə bilmək; 2) müvafiq fəaliyyət və metodları təklif etmək, planlaşdırmaq, onların cari və perspektiv nəticələrini təhlil etmək; 3) fəaliyyət və ya təhsil sahəsi ilə bağlı problemlərin səbəblərini araşdırmaq, konkret vaxt çərçivəsində və məhdud informasiya şəraitində onları həll edə bilmək; 4) fəaliyyət və ya təhsil sahəsi ilə bağlı problemlərin həlli zamanı müvafiq texnologiya və metodları seçmək və onlardan istifadə edə bilmək, həmçinin gözlənilən nəticələri müəyyənləşdirmək, dəyərləndirmək və qiymətləndirmək; 5) fəaliyyət və ya təhsil sahəsi ilə bağlı problemlərin həlli zamanı öz fəaliyyətini tənqidi şəkildə dəyərləndirmək; 6) fəaliyyət və ya təhsil sahəsi ilə bağlı problemləri Azərbaycan dilində və bir xarici dildə şifahi və yazılı olaraq təqdim etmək, əsaslandırmaq, həmçinin mütəxəssis və qeyri 7) mütəxəssislərlə birgə müvafiq müzakirələrdə iştirak etmək; 8) müxtəlif üsullarla öz bilik və səriştələrini başqalarına ötürə bilmək; 9) istənilən şəraitdə etik davranış qaydalarına uyğun şəkildə fəaliyyət göstərmək, şəxsi davranışlarının etik aspekt və imkanlarını, məhdudiyyətlərini və sosial rolunu anlamaq; 10) davamlı öyrənmə və peşəkar inkişafla bağlı özünün və digərlərinin ehtiyaclarını qiymətləndirə bilmək, həmçinin müstəqil öyrənmə üçün zəruri olan səmərəli metodlardan istifadə edə bilmək.

   Uyğun fənn qeyd olunmayıb.

2. Səriştə 2

   Dəmir yolu nəqliyyatında avtomatika, telemexanika və rabitə ixtisaslaşması üzrə: Rabitə sistemlərini (optik, radio, GSM-R və s.) layihələndirmək, sazlamaq və istismar etmək; Qatarların hərəkətinin təhlükəsizliyini təmin edən siqnalizasiya və bloklama sistemlərini tətbiq etmək və texniki nasazlıqları diaqnostika etmək; Mikroprosessor əsaslı idarəetmə qurğularını proqramlaşdırmaq və real vaxt rejimində işləyən sistemlərdə tətbiq etmək; SCADA, teleidarə, teleölçmə və telenəzarət sistemlərini qurmaq və monitorinq aparmaq; Sənaye rabitə protokolları (Modbus, CAN, Ethernet və s.) ilə işləmək və sahə cihazlarını inteqrasiya etmək; Dəmir yolu nəqliyyatında istifadə olunan avtomatlaşdırılmış idarəetmə sistemlərinin texniki auditini və texniki xidmətini həyata keçirmək; İşarəvermə və xəbərdarlıq sistemlərini layihələndirmək və onların təhlükəsizlik tələblərinə uyğunluğunu təmin etmək; Avtomatik keçid sistemləri, lokomotiv işarəvermə və dispetçer mərkəzləşməsi kimi alt sistemləri təhlil etmək və sazlama aparmaq; Dəmir yolu infrastrukturunun təhlükəsizlik və istismar tələblərinə uyğun texniki həllər təklif etmək və tətbiq etmək.

   Uyğun fənn qeyd olunmayıb.

3. Səriştə 3

   Energetika sistemlərinin avtomatik idarə edilməsi ixtisaslaşması üzrə: Elektrik enerjisinin keyfiyyət göstəricilərinin ölçülməsi, hesablanması və elektrik enerjisinin keyfiyyətinin idarə olunması üzrə praktik vərdişlərə yiyələnmək; Energetika sistemlərinin avtomatlaşdırılması sahəsində informasiya texnologiyalarının müasir tələblərinə bələd olmaq, onun əsasında mövcud nəzəriyyəni təkmilləşdirmək və inkişaf etdirmək; Qəza zonalarını lokallaşdırmaq, gərginlik, tezlik və güc sabitliyini bərpa etmək, enerji təchizatının davamlığını təmin etmək, sistem resurslarını optimallaşdırmaq və zərərləri azaltmaq; İntellektual elektrik şəbəkələrində aktiv-adaptiv elementlərin istifadəsində qabaqcıl təcrübəni öyrənərək onların Azərbaycanda tətbiq olunma imkanlarını qiymətləndirmək; Dispetçer idarəetməsinin müasir yanaşmalarını, SCADA və EMS sistemlərinin quruluşunu, ağıllı idarəetmə texnologiyalarını, idarəetmənin modelləşdirilməsini (MATLAB və ya Power-Factory simulyasiyası) bilmək; Enerji balansları hesablamaları aparmaq, enerji sistemlərini modelləşdirmək, Simulink tətbiqləri qurmaq, gərginlik və tezlik sabitliyini qiymətləndirmək; Elektrik enerjisinin ötürülməsi və onun paylanmasının ümumi xarakteristikasını, aktiv və reaktiv gücün optimal paylanması zamanı əldə edilən səmərəni təyin etmək; Reaktiv gücün kompensasiya qurğularının optimal idarəolunması məsələlərini bilmək; - Energetika qurğularının sistem analizini aparmaq, qərar qəbul etmə üsulları və prosedurlarını təhlil etmək, texnoloji prosesləri modelləşdirmək.

   Uyğun fənn qeyd olunmayıb.

4. Səriştə 4

   Gəmilərin avtomatik idarəetmə sistemləri ixtisaslaşması üzrə: Avtomatik tənzimləmə və idarəetmə sistemlərini (PID, fuzzy, adaptiv və s.) gəmi sistemlərinə tətbiq etmək və sazlama aparmaq; Gəmi üzərində istifadə olunan sensorlar, aktuatorlar və sahə cihazları ilə işləmək və niiden kalibrlənməsini həyata keçirmək; Mikroprosessor əsaslı idarəetmə qurğularını proqramlaşdırmaq və real vaxt rejimində işləyən sistemlərdə tətbiq etmək; Gəmi sistemlərində istifadə olunan SCADA, PLC və HMI interfeyslərini layihələndirmək və istismar etmək; Gəmi rabitə sistemlərini (VHF, AIS, radar, GPS və s.) quraşdırmaq, sazlamaq və texniki xidmət göstərmək; Avtomatik yanacaq, soyutma, havalandırma və enerji sistemlərinin idarəetmə sxemlərini təhlil etmək və optimallaşdırmaq; Gəmi sistemlərinin simulyasiyası və testini aparmaq üçün proqram təminatlarından istifadə etmək (məsələn, MATLAB/Simulink, LabVIEW, ECDIS simulyatorları); Texniki nasazlıqları diaqnostika etmək və təmir proseslərini planlaşdırmaq; Gəmi sistemlərinin təhlükəsizlik və etibarlılıq tələblərinə uyğunluğunu təmin etmək və beynəlxalq normativlərə əsasən texniki sənədlər hazırlamaq.

   Uyğun fənn qeyd olunmayıb.

5. Səriştə 5

   Texniki sistemlərdə idarəetmə ixtisaslaşması üzrə: Müxtəlif təyinatlı sistemlərin və qurğuların elektrotexniki və elektron-sxemotexniki bazalarını, onların fiziki prinsiplərini, funksional, struktur və prinsipial sxemlərini işləmək; İntellektual ölçmə və idarəetmə sistemlərində süni intellekt və qeyri-səlis məntiqə əsaslanan modelləri layihələndirmək və tətbiq etmək; Sensor və aktuator əsaslı idarəetmə sistemlərində siqnal emalı və qərarvermə alqoritmlərini müqayisəli şəkildə təhlil etmək; Real vaxt rejimində çalışan sistemlər üçün çoxsensorlu inteqrasiya üsullarını işləyib hazırlamaq və onların performansını qiymətləndirmək; İdarəetmə sistemlərinin simulyasiyası üçün diferensial tənliklərə əsaslanan modellər qurmaq və onları optimallaşdırmaq; Müasir kontrollerlərin və idarəetmə arxitekturalarının funksional imkanlarını müxtəlif tətbiqlər üzrə təhlil və tətbiq edə bilmək; Smart texnologiyaları tətbiq etməklə dinamik proseslərin intellektual monitorinqini həyata keçirmək və nəticələri analiz edə bilmək; İdarəetmə sistemlərində təlim və identifikasiya metodlarını qarşılaşdıraraq uyğun model seçmək və təkmilləşdirmək; Ağıllı sistemlərdə tətbiq olunan informasiya mübadilə protokollarını tətbiq etmək və texnoloji uyğunluğunu qiymətləndirmək.

   Uyğun fənn qeyd olunmayıb.

6. Səriştə 6

   Texnoloji proseslərin avtomatlaşdırılması və idarə edilməsi (sahələr üzrə) ixtisaslaşması üzrə: İstehsal müəssisələrində insan həyatının təhlükəsizliyi və ekoloji təmizliyi, məmulun tələb olunan keyfiyyəti və icra müddəti tələblərinin ödənilməsi ilə işlərin yerinə yetirilməsi üzrə optimal qərarları müəyyənləşdirmək; - Həm klassik protokolların strukturunu və tətbiqlərini, həm də müasir sənaye texnologiyalarını öyrənərək texniki sistemlərin daha ağıllı, çevik və etibarlı idarə olunmasına yönəlik praktiki biliklər əldə etmək; - Sənaye 4.0 və IoT inteqrasiyası sayəsində şəbəkə və şin texnologiyalarını, bulud əsaslı idarəetmə, maşın öyrənməsi ilə təkmilləşdirilmiş analitika və prediktiv texniki xidmət kimi qabaqcıl texnologiyaları tətbiq etmək; - Edge computing və fog computing yanaşmaları ilə hesablama gücünü şəbəkənin mərkəzindən kənara – avadanlıqlara yaxın nöqtələrə gətirərək gecikməni minimuma endirmək və lokal sürətli qərarverməni təmin etmək; - Kiber-fiziki sistemlərdə şəbəkələrin kiber təhlükəsizliyi, Time-Sensitive Networking texnologiyalarının tətbiqi ilə real vaxt sinxronizasiyasının təmin edilməsi və rəqəmsal əkiz modelləri vasitəsilə proseslərin simulyasiya və optimallaşdırılmasını həyata keçirmək; - Sistem stabilliyini qiymətləndirərək idarəetmənin optimallaşdırılması üçün qərar vermək; - Sensor məlumatları əsasında anomaliyanı müəyyənləşdirmək, süni intellekt modelləri ilə nasazlıq proqnozu vermək, texniki xidmət planlarını optimallaşdırmaq; - SCADA sistemində HMI interfeysi yaratmaq və prosesə uyğun vizual dizayn hazırlamaq; - MATLAB, Python kimi proqram mühitlərində praktiki tətbiqləri həyata keçirmək, intellektual və çevik idarəetmə sistemləri qurmaq.

   Uyğun fənn qeyd olunmayıb.