Fənn · Nəqliyyat mühəndisliyi

Yol hərəkətinin avtomatlaşırılmış idarə edilməsi sistemləriSillabus

MS-01226 kreditPayız semestriSeçmə2025-2026

Sillabus

Fənnin rəsmi proqramı: ümumi məlumat, təlim nəticələri, mövzu planı, ədəbiyyat və qiymətləndirmə.

Ümumi məlumat

Fənn kodu
MS-0122
Kredit
6
Tələbənin iş yükü
180
Semestr
Payız semestri
Akademik il
2025-2026
Fənnin tipi
Seçmə
Təhsil forması
Əyani
Tədris dili
Azərbaycan
Auditoriyadaxili saatlar
a) 30 saat mühazirə b) 15 saat məşğələ
Auditoriyadan kənar saatlar
a) 135 saat sərbəst iş

Tədris metodları

  • mühazirə
  • interaktiv müzakirə
  • seminar
  • təqdimatlar

Fənn təlim nəticələri (CLO)

  1. CLO 1: Yol hərəkəti idarəetmə sistemlərinin əsas anlayışlarını, tarixi inkişafını və nəzəri əsaslarını izah edə bilir

  2. CLO 2: Nəqliyyat axınının idarə edilməsi üçün istifadə olunan ənənəvi və adaptiv idarəetmə strategiyalarını təhlil edə və müqayisə edə bilir;

  3. CLO 3: Nəqliyyat idarəetmə sistemlərində istifadə olunan sensor, SCADA və ITS infrastrukturunu layihələndirə bilir;

  4. CLO 4: Konkret şərait üçün müvafiq idarəetmə parametrlərini (tsikl vaxtı, faza bölgüsü və s.) hesablaya və qiymətləndirə bilir;

  5. CLO 5: Süni intellekt, maşın öyrənməsi və gücləndirici öyrənmə metodlarını nəqliyyat idarəetməsi məsələlərinə tətbiq edə bilir;

  6. CLO 6: Əlaqəli (V2X) və avtonom nəqliyyat vasitələri texnologiyalarının mövcud idarəetmə sistemləri ilə inteqrasiya imkanlarını qiymətləndirə bilir;

  7. CLO 7: Ağıllı şəhər konsepsiyası çərçivəsində nəqliyyat idarəetmə həllərini layihələndirə və əlaqədar risklər (kibertəhlükəsizlik, məxfilik) daxil olmaqla tənqidi qiymətləndirə bilir.

Mövzu planı

  1. 1.
    Yol hərəkətinin idarə edilməsinə giriş: tarixi inkişaf, müasir çağırışlar və tədqiqat istiqamətləriMühazirə
  2. 2.
    Nəqliyyat tələbinin idarə edilməsi (Traffic Demand Management) və sıxlıq haqqı (congestion pricing) mexanizmləriMühazirə
  3. 3.
    Hadisə aşkarlama və idarəetmə sistemləri (Incident Detection & Management)Mühazirə
  4. 4.
    Ənənəvi svetofor idarəetmə sistemləri: fiksə edilmiş dövrlər və faza planlaşdırmasıMühazirə
  5. 5.
    Adaptiv svetofor idarəetməsi: SCOOT, SCATS və digər sistemlərMühazirə
  6. 6.
    Sensor texnologiyaları: induktiv ilgəklər, kameralar, radar və LiDARMühazirə
  7. 7.
    SCADA sistemləri və nəqliyyat idarəetmə mərkəzlərinin arxitekturasıMühazirə
  8. 8.
    İntellektual Nəqliyyat Sistemləri (ITS): komponentlər və beynəlxalq standartlarMühazirə
  9. 9.
    Süni intellekt və maşın öyrənməsi əsaslı hərəkət idarəetməsiMühazirə
  10. 10.
    Möhkəm gücləndirici öyrənmə (Reinforcement Learning) ilə svetofor optimallaşdırmasıMühazirə
  11. 11.
    V2X (Vehicle-to-Everything) kommunikasiya texnologiyalarıMühazirə
  12. 12.
    Avtonom nəqliyyat vasitələri və hərəkət idarəetmə sistemləri ilə inteqrasiyaMühazirə
  13. 13.
    Rəqəmsal əkiz (Digital Twin) və Böyük Məlumat (Big Data) analitikası nəqliyyat idarəetməsindəMühazirə
  14. 14.
    Ağıllı şəhər (Smart City) konsepsiyası çərçivəsində multimodal nəqliyyat idarəetməsiMühazirə
  15. 15.
    Kibertəhlükəsizlik, məlumatların məxfiliyi və gələcək tendensiyalarMühazirə

Ədəbiyyat

Ədəbiyyat əlavə edilməyib.

Qiymətləndirmə

Qiymətləndirmə formasıAçıqlamaBalUyğun FTN
Cari qiymətləndirməCari qiymətləndirmə - fənn üzrə tələbənin semestr müddətində fəaliyyətinin qiymətləndirilməsi olmaqla, mühazirə və məşğələ (laboratoriya) dərs materiallarının mənimsənilmə səviyyəsini qiymətləndirilir.30 balFTN 1-5
DavamiyyətTələbə fənn üzrə dərslərin 25%-dən çoxunda iştirak etmədiyi halda imtahana buraxılmır.10 bal-
Tələbənin sərbəst işiTələbəyə fənn üzrə semestr ərzində 1 sərbəst işin (zəruri hallarda sərbəst işlərin sayı artırıla bilər) yerinə yetirilməsi tapşırığı verilir.10 balFTN--
İmtahanİmtahan şifahi, yazılı, yazılı-elektron, test üsulu ilə keçirilir50 balFTN 1-5