Yeni nəsil sənaye kommunikasiya sistemlərinin təhlükəsizliyiMövzu planı

Bu mövzuda Sənaye 4.0 və Sənaye 5.0 konsepsiyalarının əsas prinsipləri, IIoT, OT/ICS və SCADA sistemlərinin struktur və funksional komponentləri, müasir sənaye kommunikasiya arxitekturaları və IT/OT konvergensiyası öyrənilir. Sənaye sistemlərində formalaşan hücum səthlərinin müəyyənləşdirilməsi və onların təhlükəsizlik baxımından qiymətləndirilməsi məsələlərinə baxılır.

Mövzu çərçivəsində ICS/SCADA sistemlərinin əsas komponentləri olan PLC, RTU və HMI qurğularına qarşı potensial kibertəhdidlər araşdırılır. Hücum vektorlarının təsnifatı, təhdid modelləşdirilməsi, zəifliklərin müəyyənləşdirilməsi və sənaye idarəetmə sistemlərinə mümkün təsirlərin qiymətləndirilməsi üsulları öyrənilir.

Bu mövzuda Modbus TCP və Modbus RTU protokollarının iş prinsipləri və təhlükəsizlik xüsusiyyətləri araşdırılır. Protokolda autentifikasiya və məxfilik mexanizmlərinin məhdudiyyətləri, məlumatların manipulyasiyası, icazəsiz əmrlərin ötürülməsi və müvafiq hücum ssenarilərinin simulyasiyası nəzərdən keçirilir.

Mövzu PROFINET və PROFIBUS sənaye kommunikasiya protokollarının arxitekturasını, məlumat mübadiləsi mexanizmlərini və real-vaxt kommunikasiya xüsusiyyətlərini əhatə edir. Bu sistemlərdə mövcud təhlükəsizlik problemləri, potensial hücum vektorları və sənaye şəbəkələrinin qorunması üçün tətbiq olunan təhlükəsizlik yanaşmaları təhlil edilir.

Bu mövzuda OPC UA protokolunun arxitekturası və sənaye sistemləri arasında təhlükəsiz interoperabilliyin təmin edilməsində rolu öyrənilir. Autentifikasiya, avtorizasiya, şifrələmə, rəqəmsal imza və təhlükəsiz kanal mexanizmləri araşdırılır, həmçinin protokolun potensial zəifliklərinin qiymətləndirilməsi və mövcud tədqiqat nəticələri təhlil edilir.

Mövzu MQTT protokolunun iş prinsiplərini və IIoT sistemlərində tətbiq xüsusiyyətlərini əhatə edir. Resurs məhdudiyyətli qurğularda autentifikasiya, avtorizasiya, məlumatların məxfiliyi və bütövlüyü ilə bağlı təhlükəsizlik tələbləri, həmçinin MQTT əsaslı kommunikasiya sistemlərinin qorunması üsulları öyrənilir.

Bu mövzuda informasiya texnologiyaları və əməliyyat texnologiyalarının inteqrasiyası nəticəsində yaranan təhlükəsizlik riskləri araşdırılır. IT və OT mühitləri arasında təhlükəsizlik sərhədlərinin müəyyənləşdirilməsi, şəbəkə seqmentasiyası, zonalaşdırma və Purdue modeli əsasında sənaye şəbəkələrinin təhlükəsiz arxitekturasının qurulması prinsipləri öyrənilir.

Mövzu Zero Trust təhlükəsizlik modelinin əsas prinsiplərini və onun sənaye kommunikasiya sistemlərində tətbiqi imkanlarını əhatə edir. İstifadəçi və qurğuların davamlı autentifikasiyası, minimal imtiyaz prinsipi, girişə nəzarət, mikroseqmentasiya və ənənəvi perimetr əsaslı təhlükəsizlik modeli ilə müqayisəli yanaşmalar araşdırılır.

Bu mövzuda sənaye şəbəkələrinə uzaqdan təhlükəsiz girişin təşkili prinsipləri öyrənilir. VPN, jump server, çoxfaktorlu autentifikasiya və digər təhlükəsiz uzaqdan idarəetmə mexanizmləri araşdırılır, uzaqdan girişlə bağlı risklər və sənaye sistemlərində baş vermiş real insidentlər əsasında təhlükəsizlik tədbirləri təhlil edilir.

Mövzu ransomware hücumlarının sənaye və kritik infrastruktur sistemlərində yayılma mexanizmlərini və mümkün nəticələrini əhatə edir. Hücumların IT və OT mühitlərinə təsiri, əməliyyatların dayanması ilə bağlı risklər, insidentə cavab tədbirləri, ehtiyat nüsxələmə və sistemlərin bərpası strategiyaları öyrənilir

Bu mövzuda sənaye sistemlərinin proqram təminatı, avadanlıq, komponent və xidmət təchizatçıları ilə əlaqəsindən yaranan tədarük zənciri təhlükəsizlik riskləri araşdırılır. Təchizatçıların komprometasiyası, zərərli komponentlərin sistemə daxil edilməsi və üçüncü tərəf risklərinin idarə olunması, eləcə də qabaqlayıcı təhlükəsizlik tədbirləri öyrənilir.

Mövzu sənaye şəbəkələrində normal və qeyri-normal trafik davranışlarının müəyyənləşdirilməsi üçün maşın öyrənməsi üsullarının tətbiqini əhatə edir. Şəbəkə trafikinin toplanması və analizi, xüsusiyyətlərin seçilməsi, anomaliyaların aşkarlanması və müxtəlif alqoritmlərin sənaye mühitində tətbiq imkanları araşdırılır.

Bu mövzuda sənaye avtomatlaşdırma və idarəetmə sistemlərinin kibertəhlükəsizliyinə dair IEC 62443 standartlar seriyası və NIST SP 800-82 rəhbərliyi öyrənilir. Standartların məqsədləri, təhlükəsizlik prinsipləri, risklərin idarə edilməsi yanaşmaları və sənaye mühitində tətbiq xüsusiyyətləri müqayisəli şəkildə təhlil edilir.

Mövzu sənaye mühitində 5G və Private 5G şəbəkələrinin arxitekturasını, tətbiq sahələrini və kommunikasiya imkanlarını əhatə edir. Xüsusi 5G infrastrukturunda autentifikasiya, şəbəkə seqmentasiyası, məlumatların qorunması, cihaz təhlükəsizliyi və potensial kibertəhdidlər araşdırılır.

Bu mövzuda kritik infrastruktur və sənaye idarəetmə sistemlərinə qarşı sənədləşdirilmiş kiberhücum nümunələri, o cümlədən Stuxnet və Industroyer hadisələri araşdırılır. Hücumların istifadə etdiyi yanaşmalar, təsir mexanizmləri və sənaye sistemlərinə nəticələri post-faktum təhlil edilir, əldə edilmiş təcrübə əsasında qabaqlayıcı təhlükəsizlik tədbirləri müəyyənləşdirilir.