Fənn · İnformasiya təhlükəsizliyi (master)
Sənaye IoT (IIoT) təhlükəsizliyiMövzu planı
MS-14146 kreditPayız semestriSeçmə2
Mövzu planı
Fənn üzrə mövzular və hər mövzunun təlim nəticələri.
15 mövzu
1. IIoT-yə giriş və sənaye təhlükəsizliyinin xüsusiyyətləri Mühazirə: IoT, IIoT və IT/OT fərqləri; əlçatanlıq, bütövlük və fiziki proseslərin təhlükəsizliyi. Seminar: Ağıllı zavod nümunəsində IT və OT tələblərinin müqayisəsi.
Mühazirə2. IIoT arxitekturası və əsas komponentlər Mühazirə: Sensor, aktuator, PLC, HMI, SCADA və şlüzün rolu; məlumat axını. Seminar: Verilmiş sxemdə komponentlərin və etibar sərhədlərinin müəyyənləşdirilməsi.
Mühazirə3. Aktivlərin inventarlaşdırılması və məlumatların təsnifatı Mühazirə: Cihazlar, proqram təminatı, istehsal məlumatları və aktiv sahibliyi. Seminar: Kiçik istehsal xətti üçün aktiv siyahısının hazırlanması.
Mühazirə4. IIoT-də təhdidlər və zəifliklər Mühazirə: Zəif parollar, köhnə proqram təminatı, yanlış sazlamalar, icazəsiz giriş və xidmətin dayanması. Seminar: Verilmiş hadisədə təhdid, zəiflik və nəticənin fərqləndirilməsi.
Mühazirə5. Sənaye mühitində risklərin qiymətləndirilməsi Mühazirə: Ehtimal və təsir; istehsal, insan və avadanlıq üçün nəticələr; risk prioritetləri. Seminar: 3×3 keyfiyyət risk matrisi ilə beş riskin qiymətləndirilməsi.
Mühazirə6. Sənaye rabitəsi və protokol təhlükəsizliyi Mühazirə: Modbus/TCP və OPC UA; autentifikasiya, bütövlük və şifrələmənin rolu. Seminar: Protokolların mühafizə imkanlarının konseptual müqayisəsi.
Mühazirə7. MQTT və IIoT məlumat mübadiləsinin mühafizəsi Mühazirə: Broker, mövzu və abunə; TLS, giriş icazələri və məlumatın etibarlılığı. Seminar: Sensor–şlüz–broker sxemi üçün təhlükəsizlik tələblərinin seçilməsi.
Mühazirə8. IIoT şəbəkələrinin seqmentləşdirilməsi Mühazirə: IT/OT ayrılması, təhlükəsizlik zonaları, DMZ və çoxqatlı müdafiə. Seminar: Hazır zavod şəbəkə sxemində zonaların və icazəli əlaqələrin göstərilməsi.
Mühazirə9. İdentifikasiya və uzaqdan girişin idarə olunması Mühazirə: Cihaz identifikasiyası, minimum səlahiyyət, MFA və təchizatçı girişləri. Seminar: Operator, inzibatçı və servis əməkdaşı üçün giriş matrisinin hazırlanması.
Mühazirə10. Cihaz və firmware təhlükəsizliyi Mühazirə: Təhlükəsiz sazlama, yeniləmələrin doğrulanması, secure boot anlayışı və fiziki giriş. Seminar: IIoT cihazının seçilməsi üçün təhlükəsizlik yoxlama siyahısı
Mühazirə11. Simsiz IIoT əlaqələrinin təhlükəsizliyi Mühazirə: Simsiz sensor şəbəkələri; dinləmə, saxtalaşdırma və müdaxilə riskləri; yerləşdirmə amilləri. Seminar: Simli və simsiz həllərin risk, xərc və etibarlılıq baxımından müqayisəsi.
Mühazirə12. Kənar hesablama və bulud inteqrasiyası Mühazirə: Şlüzdən buluda məlumat ötürülməsi, saxlanma, giriş və məsuliyyət bölgüsü. Seminar: Lokal və bulud əsaslı monitorinqin üstünlük və risklərinin təhlili.
Mühazirə13. Təhlükəsizlik monitorinqi və hadisələrin aşkarlanması Mühazirə: Jurnallar, passiv monitorinq, xəbərdarlıqlar və yanlış pozitivlər; SOC-un rolu. Seminar: Müəllimin verdiyi qısa jurnal nümunəsində şübhəli hadisələrin şərhi.
Mühazirə14. İnsidentə cavab, ehtiyat nüsxə və bərpa Mühazirə: Xəbərvermə, koordinasiya, məhdudlaşdırma, bərpa və istehsalın davamlılığı. Seminar: Şlüzün sıradan çıxması ssenarisi üçün qısa cavab və bərpa ardıcıllığı.
Mühazirə15. Standartlar və IIoT təhlükəsizlik tədbirlərinin əsaslandırılması Mühazirə: ISA/IEC 62443 və NIST yanaşmaları; prioritetlər, təchizatçı seçimi və yekun mühafizə konsepsiyası. Seminar: Verilmiş müəssisə üçün beş prioritet tədbirin əsaslandırılması və yekun müzakirə.
Mühazirə