Avtomobil nəqliyyat vasitələrinin konstruksiyasıSillabus

Fənn kodu

İF-1554y

Kredit

6

Tələbənin iş yükü

180

Semestr

Yaz semestri

Akademik il

—

Fənnin tipi

Məcburi

Təhsil forması

Əyani

Tədris dili

Azərbaycan

Auditoriyadaxili saatlar

a) 30 saat mühazirə b) 15 saat seminar c) 15 saat laboratoriya

Auditoriyadan kənar saatlar

a) TSİ: 60 b) MRTSİ: 60

Fənnin tədrisi «050632 – «Nəqliyyat mühəndisliyi» ixtisası üzrə ixtisaslaşan tələbələrə:  avtomobillərin sistem və mexanizmlərinin konstruksiyaları, iş prinsipləri və onların əsas konstruktiv parametrlərinin təyini üzrə nəzəri bilikləri və praktiki vərdişləri formalaşdırmaq;  onlara bu sahədə sistemli bilik və bacarıqları aşılamaq;  avtomobillərin ayrı-ayrı aqreqatlarının konstruksiyası qarşısında qoyulan tələbləri, konstruksiyanın əsasını təşkil edən element və qovşaqların quruluşu və işini öyrənmək;  konstruksiyanın analizi və konstruktiv xüsusiyyətlərini, habelə əsas konstruktiv parametrlərin təyini metodikalarını mənimsətməkdir.

• mühazirə
• laboratoriya işi
• interaktiv müzakirə
• seminar
• təqdimatlar
• komanda işi
• layihə əsaslı öyrənmə

Təlim nəticəsi əlavə edilməyib.

1. 1.
   Avtomobil haqqında ümumi məlumat. Avtomobil nəqliyyatının inkişaf tarixi. Mühazirə

   Avtomobil hərəkət tərkibi. Avtomobil hərəkət tərkibinin təsnifatı. Avtomobilin ümumi quruluşu, nəqliyyat vasitələrinin tipləri. Avtomobil kuzovlarının tipləri.

2. 2.
   Avtomobil mühərrikləri. Avtomobilmühərriklərininkonstruksi yasıhaqqındaümumiməlumat. Mühazirə

   Daxili yanma mühərriklərinin təsnifatı. Porşenli benzin mühərrikləri. Mühərriklərin parametrləri. Dörd taktlı benzin və dizel mühərrikinin işçi sikli.

3. 3.
   Avtomobil mühərriklərinin mexanizmləri.Mühazirə

   Mühərriklərindirsək-sürgüqolumexanizmləri. Silindrlər bloku və başlığı. Dirsəkli val. Porşen qrupu.

4. 4.
   Qazpaylamamexanizmləri.Mühazirə

   Paylayıcı val. Qazpaylama mexanizmlərinin növləri. Qazpaylama fazası, qazpaylama diaqramı. Qazpaylama fazasının və klapanların qalxma hündürlüyünün avtomatik idarə olunma sistemləri.

5. 5.
   Mühərriklərin qidalanma sistemi. Mühərriklərin yağlama sistemi. Soyutma sistemi. Mühazirə

   Karbüratorlu mühərrikin qida sistemi. Yanıcı qarışıq. Karbürator. Karbüratorun dozalaşdırıcı sistemləri. Qidalanma sisteminin elementləri: yanacaq süzgəci, hava filtri, benzin nasosu. İnjektorlu (benzin püskürməli) mühərriklərin qidalanma sistemləri.

6. 6.
   Mühərriklərin alışdırma və işəsalma sistemləri.Mühazirə

   Akkumulyator batareyası. Akkumulyator batareyasının işi, qurulu-şu və növləri. Kontaktlı və kontaktsız alışdırma sistemi. Alışdırma şamı. Mühərriklərin işəsalma sistemləri.Starter. Starterin quruluşu və işi, qoşulma sxemi. Generator.

7. 7.
   Transmissiya. Transmissiyanın təyinatı və əsas tipləri, aqreqat və mexanizmləri. Mühazirə

   Qabaq və arxa intiqallı avtomobillərin transmissiyası. İlişmə muftası. İlişmə muftasının növləri. İlişmə mexanizmi və ayırıcı intiqalı. Ötürmələr qutusu. Pilləli və pilləsiz ötürmələr qutuları

8. 8.
   Tələbə avtomatik ötürmələr qutularının növlərini, hidromüftə, hidrotransformator və planetar mexanizmlərin quruluşunu və elektron-hidravlik idarəetmə prinsiplərini mənimsəyir. Bu biliklər sayəsində o, fərqli avtomatik transmissiya sistemlərinin iş rejimlərini və burulma momentinin avtomatik tənzimlənməsi xüsusiyyətlərini təhlil etmək, eləcə də bu aqreqatların texniki-istismar səmərəliliyini qiymətləndirmək bacarığına yiyələnir.Mühazirə

   Avtomatik ötürmələr qutuları. Hidrotransformator. Planetar ötürmə. Variator.

9. 9.
   Kardan ötürməsi. Mühazirə

   Bərabər və qeyri-bərabər bucaq sürəli kardan oynaqları. Kardan oynaqlarının konstruksiyası. Baş ötürmə. Bir və iki pilləli baş ötürmələr.

10. 10.
    Diferensial mexanizmi, vəzifəsi və işi. Mühazirə

    Diferensialın bloklanması. Təkərlər-arası və oxlararası diferensial. Aparan təkərlərin intiqalı. Yarımoxlar və intiqal valları. Paylayıcı qutu. Paylayıcı qutuların konstruksiyası.

11. 11.
    Elektromobillər və hibrid avtomobillər. Mühazirə

    Elektromobillər. Elektromobillərin əsas xüsusiyyətləri. Elektromobillərin əsas komponentləri və sistemləri.

12. 12.
    Genetik alqoritmlərMühazirə

    Mövzuda təbiətdəki təbii seçmə və təkamül proseslərindən ilhamlanaraq yaradılmış, süni intellekt mühitində mürəkkəb axtarış və optimallaşdırma problemlərinin həlli üçün tətbiq edilən genetik alqoritmlər öyrənilir. Tələbələr populyasiyanın formalaşdırılması, fərdlərin xromosom şəklində kodlaşdırılması və namizəd həllərin keyfiyyətini ölçən uyğunluq funksiyası kimi təməl anlayışları təhlil edirlər. Dərsin əsas hissəsində ən yaxşı fərdlərin növbəti nəsil üçün seçilməsi mexanizmləri, yeni həllərin yaradılması üçün çarpazlaşma, genetik müxtəlifliyi qorumaq və lokal minimumlardan qaçmaq üçün mutasiya operatorlarının iş prinsipləri, eləcə də elitizm strategiyası praktiki olaraq araşdırılır.

13. 13.
    Avtomobillərin idarəetmə sistemləri. Mühazirə

    Tormoz sistemləri. Tormoz mexanizm-ləri. Barabanlı və diskli tormoz mexanizmləri. Bir və iki konturlu tormoz sistemləri. Hidravlik və pnevmatik tormoz intiqalları.

14. 14.
    Tormoz sisteminin vakuum gücləndi-riciləri və vakuum nasosu. Mühazirə

    Tormoz sistemlərinin antibloklama mexaniz-mi. Duracaq tormozu. Sükan idarəsi. Sükan mexanizmləri və intiqalı.

15. 15.
    Təkərlər, körpülər, asqılarMühazirə

    Təkərin konstruksiyası. Avtomobil şinləri. Kameralı və kamerasız şinlər. Şinin konstruksiyası. Xüsusi şinlər. Şinin ölçüləri. Asqı və körpülər. Asqının əsas tipləri. Asqının elastik, söndürücü və istiqamətləndirici elementləri. Aparan, aparılan, saxlayan, idarəolu-nan və kombinə edilmiş körpülər. Sökülən və sökülməyən körpülər. Təkərlərin görüşməsi və razval bucaqları.

16. 16.
    Transmissiya. Transmissiyanın təyinatı və əsas tipləri, aqreqat və mexanizmləri. Mühazirə

    Qabaq və arxa intiqallı avtomobillərin transmissiyası. İlişmə muftası. İlişmə muftasının növləri. İlişmə mexanizmi və ayırıcı intiqalı. Ötürmələr qutusu. Pilləli və pilləsiz ötürmələr qutuları.

17. 17.
    Avtomatik ötürmələr qutularıMühazirə

    Hidrotransformator. Planetar ötürmə. Variator.

18. 18.
    Kardan ötürməsi. Mühazirə

    Bərabər və qeyri-bərabər bucaq sürəli kardan oynaqları. Kardan oynaqlarının konstruksiyası. Baş ötürmə. Bir və iki pilləli baş ötürmələr

19. 19.
    Diferensial mexanizmi, vəzifəsi və işi. Mühazirə

    Diferensialın bloklanması. Təkərlər-arası və oxlararası diferensial. Aparan təkərlərin intiqalı. Yarımoxlar və intiqal valları. Paylayıcı qutu. Paylayıcı qutuların konstruksiyası

20. 20.
    Elektromobillər və hibrid avtomobillər. Mühazirə

    Elektromobillər. Elektromobillərin əsas xüsusiyyətləri. Elektromobillərin əsas komponentləri və sistemləri

1. GFDHBGFJNGHJGH
2. FGBFHGFDJHMKHG