Kompüter qrafikasıSillabus

Fənn kodu

İF-3931y

Kredit

8

Tələbənin iş yükü

239

Semestr

Payız semestri

Akademik il

—

Fənnin tipi

Məcburi

Təhsil forması

Əyani

Tədris dili

Azərbaycan

Auditoriyadaxili saatlar

a) mühazirə- 15 saat, b) seminar-30 saat, c) laboratoriya -15 saat

Auditoriyadan kənar saatlar

a) TSİ- 150 saat, b) MRTSİ -30 saat

«Kompüter qrafikası» fənni – mühəndis qrafikasınının bütün bölmələrini və maşın qrafikasının əsaslarını özündə birləşdirir və bakalavr hazırlığının əsasını təşkil edən fənlərdən biridir. «Kompüter qrafikası»nın öyrənilməsində əsas məqsəd: tələbələrə cisim¬lərin ortogonal proyeksiyalanmaya əsaslanan və KSVS uyğyn təsvirləri əldə etmək yolla¬rını və əksinə cizgilərə əsasən onların fəza formaların müəyyən edilməsi ilə bağlı məsə¬lələri həll etmək bacarığını öyrədir. «Kompüter qrafikası» mühəndis-texniki təhsilin formalaşması və mənimsənilməsi işində əsas fənlərdən biri sayılır.

• mühazirə
• laboratoriya işi
• interaktiv müzakirə
• seminar
• təqdimatlar

Təlim nəticəsi əlavə edilməyib.

1. 1.
   Giriş. Qrafikanın növləri. Rastr, vektor və fraktal qrafika haqqında. Proyeksiyalama metodları. Nöqtənin iki və üç müstəviyə ortoqonal proeksiyaları. Nöqtənin xüsusi hallarıMühazirə

   Giriş. Qrafikanın növləri. Rastr, vektor və fraktal qrafika haqqında. Proyeksiyalama metodları. Nöqtənin iki və üç müstəviyə ortoqonal proeksiyaları. Nöqtənin xüsusi halları

2. 2.
   Düz xəttin ortoqonal proeksiyaları. Nöqtənin düz xəttə mənsubluğu. Düz xəttin xüsusi halları.Düz xəttin əsl boyunun düzbucaqlı üçbucaq və proyeksiya müstəvilərinin əvəz edilməsi üsulu ilə təyini. Düz xəttin izi. Iki düz xəttin fəzada qarşılıqlı vəziyyətiMühazirə

   Düz xəttin ortoqonal proeksiyaları. Nöqtənin düz xəttə mənsubluğu. Düz xəttin xüsusi halları.Düz xəttin əsl boyunun düzbucaqlı üçbucaq və proyeksiya müstəvilərinin əvəz edilməsi üsulu ilə təyini. Düz xəttin izi. Iki düz xəttin fəzada qarşılıqlı vəziyyəti

3. 3.
   Müstəvinin ortoqonal proeksiyaları. Müstəvinin xüsusi halları və nöqtənin xüsusi halda verilmiş müstəviyə mənsubluğu. Xüsusi vəziyyətli müstəvilə düz xəttin və müstəvinin kəsişməsiMühazirə

   Müstəvinin ortoqonal proeksiyaları. Müstəvinin xüsusi halları və nöqtənin xüsusi halda verilmiş müstəviyə mənsubluğu. Xüsusi vəziyyətli müstəvilə düz xəttin və müstəvinin kəsişməsi

4. 4.
   Səthlərin (prizma, piramida, silindr və konus) ortoqonal proek¬siyaları. Nöqtənin səthlərə mənsubluğu. Səthlərin xüsusil halda verilmiş müstəvilə və düz xətlə kəsişməsi.Mühazirə

   Səthlərin (prizma, piramida, silindr və konus) ortoqonal proek¬siyaları. Nöqtənin səthlərə mənsubluğu. Səthlərin xüsusil halda verilmiş müstəvilə və düz xətlə kəsişməsi.

5. 5.
   Cizgilərdə təsvirlər: görünüşlər, kəsiklər və en kəsiklər. Akso¬no-met¬rik proyeksiyalar haqqında. Naturadan verilmiş detalın görünüşlə¬rinin, kəsiklərinin verilməsi və ölçülərinin qoyulmasıMühazirə

   Cizgilərdə təsvirlər: görünüşlər, kəsiklər və en kəsiklər. Akso¬no-met¬rik proyeksiyalar haqqında. Naturadan verilmiş detalın görünüşlə¬rinin, kəsiklərinin verilməsi və ölçülərinin qoyulması

6. 6.
   Söküləbilən birləşmələr. Yivlər, onların təsniftı və şərti qrafiki işarəsi. Standart birləşdirici detalların cizgisi. Yivli birləşmələrin cizgisi. Bolt birləşməsi və onda istifadə edilən emprik düsturlarMühazirə

   Söküləbilən birləşmələr. Yivlər, onların təsniftı və şərti qrafiki işarəsi. Standart birləşdirici detalların cizgisi. Yivli birləşmələrin cizgisi. Bolt birləşməsi və onda istifadə edilən emprik düsturlar

7. 7.
   Söküləbilməyən detal birləşmələri. Qaynaq, lehim, yapışqan, digər növ birləşmələr və ötürmələrin şərti qrafiki işarəsiMühazirə

   Söküləbilməyən detal birləşmələri. Qaynaq, lehim, yapışqan, digər növ birləşmələr və ötürmələrin şərti qrafiki işarəsi

8. 8.
   Eskizlər və işçi çertyojlar. Yığım vahidinin tərtibi ardıcıllığı. Yığımın ümumi görünüş çertyoju. Yığımın kinematik sxemi, yiğımda şərtiliklər və təsnifat cəd¬vəli. Yığım vahidinin oxunması və hissələrə ayrılması ardıcıllığı.Mühazirə

   Eskizlər və işçi çertyojlar. Yığım vahidinin tərtibi ardıcıllığı. Yığımın ümumi görünüş çertyoju. Yığımın kinematik sxemi, yiğımda şərtiliklər və təsnifat cəd¬vəli. Yığım vahidinin oxunması və hissələrə ayrılması ardıcıllığı.

9. 9.
   AutoCAD proqramının interfeysi. AutoCAD proqramında yeni faylın açılması. Hal sətrinin komandaları. Iki ölçülü koordinat sistemləri. Sadə konturların çəkilməsinə aid məşğələMəşğələ

   AutoCAD proqramının interfeysi. AutoCAD proqramında yeni faylın açılması. Hal sətrinin komandaları. Iki ölçülü koordinat sistemləri. Sadə konturların çəkilməsinə aid məşğələ

10. 10.
    Çertyojların tərtibi üçün bəzi stan¬dartlar: formatlar, miqyaslar, xətlərin növləri, şriftlər, materialların şərti qrafiki işarəsi, ölçülərin qoyulmasıMəşğələ

    Çertyojların tərtibi üçün bəzi stan¬dartlar: formatlar, miqyaslar, xətlərin növləri, şriftlər, materialların şərti qrafiki işarəsi, ölçülərin qoyulması

11. 11.
    AutoCAD proqramında bəzi çəkmə və redaktəetmə əmrləri. Obyektlərin seçilməsi üsulları. Əsas yazıların yerinə yetirilməsinə aid məşğələ. AutoCAD proqramında bəzi çəkmə və readaktəetmə əmrləri. Ənənəvi və AutoCAD proqramından istifadə etməklə həndəsi qurmalar: parçanın və bucağın yarıya bölünməsi, çevrənin bərabər sayda hissələrə bölünməsi. Qovuşmalar. Məşğələ

    AutoCAD proqramında bəzi çəkmə və redaktəetmə əmrləri. Obyektlərin seçilməsi üsulları. Əsas yazıların yerinə yetirilməsinə aid məşğələ. AutoCAD proqramında bəzi çəkmə və readaktəetmə əmrləri. Ənənəvi və AutoCAD proqramından istifadə etməklə həndəsi qurmalar: parçanın və bucağın yarıya bölünməsi, çevrənin bərabər sayda hissələrə bölünməsi. Qovuşmalar.

12. 12.
    Ölçülərin qoyulası üçün əmrlər. Ənənəvi və AutoCAD proq-ramından istifadə etməklə həndəsi qurmalardan istifadə etməklə yastı konturların çəkilməsi (qovuşmalara aid). (Sİ* № 1-in tap¬şırığının verilməsi və izahı 1-ci məsələ).(S)Məşğələ
13. 13.
    Ənənəvi və AutoCAD proqramından istifadə etməklə həndəsi qurmalar: maillik və konusluq. Həndəsi qurmalardan istifadə etməklə yastı konturların çəkilməsi (qovuşmalara aid). (Sİ* № 1-in tapşırığının verilməsi və izahı 2-ci məsələ). Ənənəvi və AutoCAD proqramından istifadə etməklə nöqtənin epürdə hər üç proyeksiyasının qurulmasına aid məşələ. (Sİ* № 2-in tapşırığının verilməsi və izahı 1-ci məsələ).Məşğələ
14. 14.
    Ənənəvi və AutoCAD proqramından istifadə etməklə düz xətt mövzusuna aid məsələ həlliMəşğələ
15. 15.
    Ənənəvi və AutoCAD proqramından istifadə etməklə müstəvinin (xüsusi hal) proyeksiyalarının qurulmasına, düz xəttin və nöqtənin müstəviyə mənsubluğuna, müstəvi və düz xəttin xüsusi halda verilmiş müstəvilə qarşılıqılı vəziyyətinə aid məşğələMəşğələ
16. 16.
    Səthlər (prizma, piramida, silindr və konus). Ənənəvi və AutoCAD proqramından istifadə etməklə nöqtənin səthlərə mənsubluğuna aid məşğələ. Prizma, piramida, silindr və konus səthlərinin ənənəvi və AutoCAD proqramından istifadə etməklə müstəvi (xüsusi hal) və düz xətlə kəsişməsinə aid məşğələ. (Sİ* № 2-in tapşırığının verilməsi və izahı 2-ci məsələ).(S)Məşğələ
17. 17.
    AutoCAD proqramında ölçü və mətn stillərinin yaradılması. Görünüşlər. Ənənəvi və AutoCAD proqramından istifadə etməklə əsas, əlavə və yerli görünüşlərin qurulmasına aid məşğələ.(S)Məşğələ
18. 18.
    Kəsiklər və en kəsiklər. Ənənəvi və AutoCAD proqramından istifadə etməklə modelin verilmiş iki görünüşünə görə üçüncü görünüşünün və lazımı kəsiklərinin qurulmasına aid məşğələ. (Sİ* № 3-ün tapşırığının verilməsi və izahı 1-ci məsələMəşğələ
19. 19.
    Ənənəvi və AutoCAD proqramından istifadə etməklə naturadan və ya əyani təsvirdən verilmiş detalın görünüşlərinin, kəsiklərinin qurulmasına aid məşğələ. (Sİ* № 3-ün tapşırığının verilməsi və izahı 2-ci məsələ. Düzbucaqlı izometrik və çəpbucaqlı frontal dimetrik aksonometrik proyeksiyar haqqında. Ənənəvi və AutoCAD proqramından istifa¬də etməklə kvadratın, çevrənin və sadə detalın aksonometrik proyeksiyasının qurlmasına aid məşğələ. AutoCAD proqramında istifadəçi koordinat sistemi (UCS). 3D mo¬del¬ləmə və redaktəetmə üçün əmrlər. Sadə 3D modellərin və aksonometrk proyeksiyaların (Flatshot əmri) qurulmasına aid məşğələ. Məşğələ
20. 20.
    AutoCAD proqramından istifadə etməklə standart yirli detalların (bolt, qayka və vint) cizgisinin tərtibinə aid məşğələ. (Sİ* № 4-ün tapşırığının verilməsi və izahı 1-ci məsələ). Detal birləşmələri. Emprik düsturlardan istifadə etməklə ənənəvi və ya AutoCAD proqramında bolt, sancaq, vint və sökülməyən birləşmərin yerinə yetirilməsinə aid məşğələ. (Sİ* № 4-ün tapşı¬rığının verilməsi və izahı 2-ci məsələ)Məşğələ
21. 21.
    Sökülməyən birləşmələr. Ənənəvi və ya AutoCAD proqramından istifadə etməklə qaynaq, lehim və yapışqan birləşməsinə aid məşğələ. Digər növ birləşmələr və ötürmələr haqqında məlumat.(S)Məşğələ
22. 22.
    Eskizlər. Naturadan verilmiş detalın eskizinin yerinə yetirilməsinə aid məşğələ. (Sİ* № 5-in tapşırığının verilməsi və izahı 1-ci məsələ). Yığımın ümumi görünüş çertyojundan, ənənəvi və ya AutoCAD proq-ramından istifadə etməklə, yığımın detallarının hissələn-məsinə aid məşğələ. (Sİ* № 5-in tapşırığının verilməsi və izahı 2-ci məsələ).Məşğələ
23. 23.
    Material, tekstura, işıq effekti, kameranın tətbiqilə yığım vahidinin detallarının realistik 3D modelinin qurulması və ondan rastr şəkilin alınmasına aid məşğələ.(S).Məşğələ
24. 24.
    LAB. №1. Təhkükəsizlik texnikası ilə tanışlıq. AutoCAD proqramı ilə tanışlıq. Line və Mtext əmrlərindən istifadə etməklə əsas yazıların yerinə yetirilməsi və şablon kimi yadda saxlanması.(L)Laboratoriya
25. 25.
    LAB. №2. AutoCAD proqramında 2D-də çəkmə, redaktəetmə, ölçülərin qoyulması və həndəsi qurmalardan istifadə etməklə KSVS-uyğun konturların çəkilməsi və ölçülərinin qoyulması(L)Laboratoriya
26. 26.
    LAB. №2. AutoCAD proqramında 2D-də çəkmə, redaktəetmə, ölçülərin qoyulması və həndəsi qurmalardan istifadə etməklə KSVS-uyğun konturların çəkilməsi və ölçülərinin qoyulması.()Laboratoriya
27. 27.
    LAB. №3. AutoCAD proqramında verilmiş modelin iki görünüşünə görə üçüncü görünüşünün, lazımı kəsiklərinin verilməsi və stillərdən istifadə etməklə ölçülərin qoyulması.Laboratoriya
28. 28.
    LAB. №3. AutoCAD proqramında verilmiş modelin iki görünüşünə görə üçüncü görünüşünün, lazımı kəsiklərinin verilməsi və stillərdən istifadə etməklə ölçülərin qoyulması.Laboratoriya
29. 29.
    LAB. №4. AutoCAD proqramında 3D modellərin yaradılması, redaktəsi və realistik görünüş üçün vasitələrdən istifadə etməklə verilmiş 3D modelin qurulması, dizaynı, avtomatik 2D cizgilərinin alınması, çapı.Laboratoriya
30. 30.
    LAB. №4. AutoCAD proqramında 3D modellərin yaradılması, redaktəsi və realistik görünüş üçün vasitələrdən istifadə etməklə verilmiş 3D modelin qurulması, dizaynı, avtomatik 2D cizgilərinin alınması, çapı. AutoCAD proqramında 3D modeldən İnventor əlavəsinin tətbiqilə avtomatik 2D cizgilərin alınması və çapı.(L)Laboratoriya
31. 31.
    1-ci tapşırıq: Həndəsi qurmalardan istifadə etməklə yastı konturların cizgisinin çəkilməsi.Sərbəst iş
32. 32.
    2-ci tapşırıq: Maillikdən istifadə etməklə yastı konturların cizgisinin çəkilməsiSərbəst iş
33. 33.
    3-cü tapşırıq: Verilmiş koordinatlarla nöqtənin hər üç proyeksiyasının epürdə və fəzada qurulması.Sərbəst iş
34. 34.
    4-cü tapşırıq: Xüsusi vəziyyətdə verilmiş müstəvilə kəsilmiş fəza fiqu¬runun hər üç proyeksiyasının qurulması.Sərbəst iş
35. 35.
    5-ci tapşırıq: İki görünüşə görə üçüncü görünüşün qurulması və kəsik¬lərin verilməsi.Sərbəst iş
36. 36.
    6-ci tapşırıq: Əyani təsvirlə verilmiş modelin lazımı kəsik verməklə hər üç görünüşünün çəkilməsi.Sərbəst iş
37. 37.
    7-ci tapşırıq: Sökülə bilən birləşmələrdə istifadə edilən standart bir¬ləş¬dirici detalların ölçülərini standartdan seçməklə çəkilməsi.Sərbəst iş
38. 38.
    8-ci tapşırıq: Bolt birləşməsiSərbəst iş
39. 39.
    9-cu tapşırıq: Naturadan verilmiş detalın eskizinin çəkilməsi.Sərbəst iş
40. 40.
    10-cu tapşırıq: Verilmiş yığım vahidinin ümumi görünüş çertyojundan bir ədəd detalın eskizinin çəkilməsi.Sərbəst iş

Ədəbiyyat əlavə edilməyib.