Azərbaycan tarixiSillabus

Fənn kodu

ÜF-1302y-Energetika

Kredit

5

Tələbənin iş yükü

150

Semestr

Payız semestri

Akademik il

2025/2026

Fənnin tipi

Məcburi

Təhsil forması

Əyani

Tədris dili

Azərbaycan

Auditoriyadaxili saatlar

a)30 saat; b)30 saat

Auditoriyadan kənar saatlar

a)55 saat ; b)35 saat

“Azərbaycan tarixi” fənni HF-B01-bütün fakültələr üzrə bakalavr pilləsində təhsil alan tələbələr üçün tədris olunur və məcburi fənlərə aid edilir. Azərbaycan tarixi tələbələrdə vətənpərvərlik hissini aşılayan, onları vətəndaş və şəxsiyyət kimi formalaşdırılmasında əsas rol oynayan fənlərdəndir. “Azərbaycan tarixi” fənni, Azərbaycanın ən qədim dövrlərindən başlayaraq, bügünkü günümüzə qədər xalqımızın keçdiyi ictimai, iqtisadi, sosial-siyasi və mədəni tarixini özündə ehtiva edir. Xalqımızın müxtəlif dövrlərdə üzləşdiyi problemləri, qədim dövlətçilik tarixinə malik olmasını, yadellilərə qarşı mübarizəsini, müstəqillik uğrunda apardığı mücadiləni, bu yolda göstərilən qəhrəmanlıqları, xalqımıza qarşı törədilmiş soyqırımları və nəhayət Azərbaycanın dövlət müstəqilliyinə nail olmasını, müstəqilliyimizin möhkəmləndirilməsi və ərazi bütövlüyümüzün bərpa edilməsi tarixini öyrənir. Bu baxımdan “Azərbaycan tarixi” fənnin tədrisi aktuallıq kəsb edir.

• mühazirə
• layihə əsaslı öyrənmə
• interaktiv müzakirə
• problem-based learning
• komanda işi
• seminar
• case study
• təqdimatlar

1. 1

   CLO 1: • FTN1: Azərbaycan tarixinin dövrlərinin əsas mahiyyəti izah edilir.

2. 2

   CLO 2: • FTN2: Azərbaycan tarixi üzrə bəzi mübahisəli məsələlərə aydınlıq gətirilir.

3. 3

   CLO 3: • FTN3: Tələbələrin bu və ya digər məsələlərlə bağlı obyektiv mövqeyini formalaşmasına nail olunur.

4. 4

   CLO 4: • FTN4: Tələbələrin ən azından minimum məlumat əldə etməsi, mövzular ətrafında öz fikrinin formalaşmasının səviyyəsi yoxlanılır.

5. 5

   CLO 5: • FTN5: Tələbələrə qədim tariximizin müasir dövrlə uzlaşdırılması vərdişləri aşılanır.

1. 1.
   Giriş. Dövlətəqədərki dövr və ibtidai insan münasibətlərinin formalaşması.Mühazirə

   Dövlətəqədərki dövrün əsas xüsusiyyətləri, ibtidai insan cəmiyyətinin yaranması və formalaşması, eyni zamanda qədim insanların həyat tərzi, əmək vərdişləri, ictimai münasibətlərin təşəkkülü, qəbilə və tayfa quruluşunun formalaşması, eləcə də dövlətin yaranmasına təsir edən sosial-iqtisadi proseslərdən bəhs edir.

   • • FTN1: Azərbaycan tarixinin dövrlərinin əsas mahiyyəti izah edilir.
   • • FTN3: Tələbələrin bu və ya digər məsələlərlə bağlı obyektiv mövqeyini formalaşmasına nail olunur.
   • • FTN5: Tələbələrə qədim tariximizin müasir dövrlə uzlaşdırılması vərdişləri aşılanır.
   • • FTN2: Azərbaycan tarixi üzrə bəzi mübahisəli məsələlərə aydınlıq gətirilir.
   • • FTN4: Tələbələrin ən azından minimum məlumat əldə etməsi, mövzular ətrafında öz fikrinin formalaşmasının səviyyəsi yoxlanılır.
2. 2.
   Giriş. Dövlətəqədərki dövr və ibtidai insan münasibətlərinin formalaşması.Məşğələ

   Dövlətəqədərki dövrün əsas xüsusiyyətləri, ibtidai insan cəmiyyətinin yaranması və formalaşması, eyni zamanda qədim insanların həyat tərzi, əmək vərdişləri, ictimai münasibətlərin təşəkkülü, qəbilə və tayfa quruluşunun formalaşması, eləcə də dövlətin yaranmasına təsir edən sosial-iqtisadi proseslərdən bəhs edir.

   • • FTN3: Tələbələrin bu və ya digər məsələlərlə bağlı obyektiv mövqeyini formalaşmasına nail olunur.
   • • FTN4: Tələbələrin ən azından minimum məlumat əldə etməsi, mövzular ətrafında öz fikrinin formalaşmasının səviyyəsi yoxlanılır.
   • • FTN1: Azərbaycan tarixinin dövrlərinin əsas mahiyyəti izah edilir.
   • • FTN5: Tələbələrə qədim tariximizin müasir dövrlə uzlaşdırılması vərdişləri aşılanır.
   • • FTN2: Azərbaycan tarixi üzrə bəzi mübahisəli məsələlərə aydınlıq gətirilir.
3. 3.
   Azərbaycan dövlətinin yaranması və inkişafı (e.ə. III-II minilliklər)Mühazirə

   Mövzu Azərbaycan ərazisində qədim dövrlərdən etibarən yaranmış ilk dövlət qurumlarının meydana gəlməsini və inkişaf mərhələlərini əhatə edir. Dövlətlərin idarəçilik sistemi, siyasi quruluşu, iqtisadi həyatı və mədəni xüsusiyyətləri geniş şəkildə araşdırılır. Eyni zamanda onların regionda tutduğu mövqe və digər dövlətlərlə münasibətləri təhlil olunur. Bu dövlətlərin Azərbaycan dövlətçilik tarixinin formalaşmasında oynadığı rol xüsusi vurğulanır.

   • • FTN2: Azərbaycan tarixi üzrə bəzi mübahisəli məsələlərə aydınlıq gətirilir.
   • • FTN5: Tələbələrə qədim tariximizin müasir dövrlə uzlaşdırılması vərdişləri aşılanır.
   • • FTN1: Azərbaycan tarixinin dövrlərinin əsas mahiyyəti izah edilir.
   • • FTN3: Tələbələrin bu və ya digər məsələlərlə bağlı obyektiv mövqeyini formalaşmasına nail olunur.
   • • FTN4: Tələbələrin ən azından minimum məlumat əldə etməsi, mövzular ətrafında öz fikrinin formalaşmasının səviyyəsi yoxlanılır.
4. 4.
   Azərbaycan dövlətinin yaranması və inkişafı (e.ə. III-II minilliklər)Məşğələ

   Mövzu Azərbaycan ərazisində qədim dövrlərdən etibarən yaranmış ilk dövlət qurumlarının meydana gəlməsini və inkişaf mərhələlərini əhatə edir. Dövlətlərin idarəçilik sistemi, siyasi quruluşu, iqtisadi həyatı və mədəni xüsusiyyətləri geniş şəkildə araşdırılır. Eyni zamanda onların regionda tutduğu mövqe və digər dövlətlərlə münasibətləri təhlil olunur. Bu dövlətlərin Azərbaycan dövlətçilik tarixinin formalaşmasında oynadığı rol xüsusi vurğulanır.

   • • FTN1: Azərbaycan tarixinin dövrlərinin əsas mahiyyəti izah edilir.
   • • FTN3: Tələbələrin bu və ya digər məsələlərlə bağlı obyektiv mövqeyini formalaşmasına nail olunur.
   • • FTN2: Azərbaycan tarixi üzrə bəzi mübahisəli məsələlərə aydınlıq gətirilir.
   • • FTN4: Tələbələrin ən azından minimum məlumat əldə etməsi, mövzular ətrafında öz fikrinin formalaşmasının səviyyəsi yoxlanılır.
   • • FTN5: Tələbələrə qədim tariximizin müasir dövrlə uzlaşdırılması vərdişləri aşılanır.
5. 5.
   Klassik dövlətçilik dövrünün başlanmasıMühazirə

   Klassik dövlətçilik dövrünün başlanması Azərbaycan tarixində mərkəzləşmiş idarəetmə sisteminin formalaşması ilə səciyyələnən mühüm mərhələdir. Bu dövrdə dövlət hakimiyyəti güclənmiş, inzibati idarəetmə və hüquqi institutlar inkişaf etmişdir. Eyni zamanda, vergi, hərbi və idarəetmə mexanizmləri daha təkmil şəkildə təşkil olunmuşdur. Mövzu klassik dövlətçilik ənənələrinin yaranma səbəblərini və onların inkişaf xüsusiyyətlərini öyrənməyə imkan verir. Bu mərhələnin tədqiqi Azərbaycan dövlətçilik tarixinin inkişaf prosesini və milli idarəçilik ənənələrinin əsaslarını anlamaq baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.

   • • FTN4: Tələbələrin ən azından minimum məlumat əldə etməsi, mövzular ətrafında öz fikrinin formalaşmasının səviyyəsi yoxlanılır.
   • • FTN2: Azərbaycan tarixi üzrə bəzi mübahisəli məsələlərə aydınlıq gətirilir.
   • • FTN5: Tələbələrə qədim tariximizin müasir dövrlə uzlaşdırılması vərdişləri aşılanır.
   • • FTN3: Tələbələrin bu və ya digər məsələlərlə bağlı obyektiv mövqeyini formalaşmasına nail olunur.
   • • FTN1: Azərbaycan tarixinin dövrlərinin əsas mahiyyəti izah edilir.
6. 6.
   Klassik dövlətçilik dövrünün başlanmasıMəşğələ

   Klassik dövlətçilik dövrünün başlanması Azərbaycan tarixində mərkəzləşmiş idarəetmə sisteminin formalaşması ilə səciyyələnən mühüm mərhələdir. Bu dövrdə dövlət hakimiyyəti güclənmiş, inzibati idarəetmə və hüquqi institutlar inkişaf etmişdir. Eyni zamanda, vergi, hərbi və idarəetmə mexanizmləri daha təkmil şəkildə təşkil olunmuşdur. Mövzu klassik dövlətçilik ənənələrinin yaranma səbəblərini və onların inkişaf xüsusiyyətlərini öyrənməyə imkan verir. Bu mərhələnin tədqiqi Azərbaycan dövlətçilik tarixinin inkişaf prosesini və milli idarəçilik ənənələrinin əsaslarını anlamaq baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.

   • • FTN1: Azərbaycan tarixinin dövrlərinin əsas mahiyyəti izah edilir.
   • • FTN5: Tələbələrə qədim tariximizin müasir dövrlə uzlaşdırılması vərdişləri aşılanır.
   • • FTN2: Azərbaycan tarixi üzrə bəzi mübahisəli məsələlərə aydınlıq gətirilir.
   • • FTN3: Tələbələrin bu və ya digər məsələlərlə bağlı obyektiv mövqeyini formalaşmasına nail olunur.
   • • FTN4: Tələbələrin ən azından minimum məlumat əldə etməsi, mövzular ətrafında öz fikrinin formalaşmasının səviyyəsi yoxlanılır.
7. 7.
   Adərbayqan və Arranda müstəqil dövlətçiliyin davam etdirilməsi ( e.ə. IV- e. III əsrləri)Mühazirə

   Adərbayqan və Arranda müstəqil dövlətçiliyin davam etdirilməsi mövzusu həmin ərazilərdə siyasi hakimiyyətin təşkili, yerli idarəçilik xüsusiyyətləri və dövlətçilik ənənələrinin qorunması məsələlərini əhatə edir. Mövzuda bölgədə mövcud olmuş dövlət qurumlarının fəaliyyəti, hakimiyyət münasibətləri və dövrün əsas siyasi prosesləri araşdırılır. Həmçinin, yerli idarəçilik sisteminin formalaşması, xarici qüvvələrin təsiri və müstəqilliyin qorunması istiqamətində aparılan mübarizə təhlil edilir. Bu dövrdə baş verən siyasi hadisələrin Azərbaycan dövlətçilik tarixinin inkişafına təsiri xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Mövzunun öyrənilməsi Adərbayqan və Arranda dövlətçilik ənənələrinin davamlılığını və tarixi inkişaf xüsusiyyətlərini anlamağa imkan verir.

   • • FTN1: Azərbaycan tarixinin dövrlərinin əsas mahiyyəti izah edilir.
8. 8.
   Adərbayqan və Arranda müstəqil dövlətçiliyin davam etdirilməsi ( e.ə. IV- e. III əsrləri)Məşğələ

   Adərbayqan və Arranda müstəqil dövlətçiliyin davam etdirilməsi mövzusu həmin ərazilərdə siyasi hakimiyyətin təşkili, yerli idarəçilik xüsusiyyətləri və dövlətçilik ənənələrinin qorunması məsələlərini əhatə edir. Mövzuda bölgədə mövcud olmuş dövlət qurumlarının fəaliyyəti, hakimiyyət münasibətləri və dövrün əsas siyasi prosesləri araşdırılır. Həmçinin, yerli idarəçilik sisteminin formalaşması, xarici qüvvələrin təsiri və müstəqilliyin qorunması istiqamətində aparılan mübarizə təhlil edilir. Bu dövrdə baş verən siyasi hadisələrin Azərbaycan dövlətçilik tarixinin inkişafına təsiri xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Mövzunun öyrənilməsi Adərbayqan və Arranda dövlətçilik ənənələrinin davamlılığını və tarixi inkişaf xüsusiyyətlərini anlamağa imkan verir.

   • • FTN1: Azərbaycan tarixinin dövrlərinin əsas mahiyyəti izah edilir.
9. 9.
   Azərbaycanın Sasanilər və Ərəb xilafəti ilə münasibətləriMühazirə

   Azərbaycanın Sasanilər və Ərəb xilafəti ilə münasibətləri mövzusu hər iki dövlətin Azərbaycana yürüşləri və onların bölgədə həyata keçirdiyi siyasi fəaliyyəti öyrənir. Mövzuda yadelli işğallarına qarşı yerli əhalinin müqaviməti və azadlıq uğrunda mübarizəsi geniş şəkildə araşdırılır. Həmçinin, işğalların ölkənin siyasi, iqtisadi və sosial həyatına təsiri təhlil edilir. Bu dövrdə baş verən hadisələrin Azərbaycan dövlətçilik ənənələrinin qorunması və inkişafına təsiri xüsusi diqqət mərkəzində saxlanılır. Mövzunun öyrənilməsi Azərbaycanın erkən orta əsrlər tarixini və dövlətçilik ənənələrinin davamlılığını daha dərindən anlamağa imkan verir. Nəticə: Sasanilər və Ərəb xilafəti ilə münasibətlər Azərbaycan tarixində mürəkkəb siyasi proseslərlə yadda qalmışdır. Xarici işğallar ölkənin siyasi və sosial həyatına ciddi təsir göstərmişdir. Azərbaycan xalqı yadelli qüvvələrə qarşı mübarizə apararaq öz milli kimliyini qorumuşdur. Bu dövrdə dövlətçilik ənənələrinin saxlanılması mühüm əhəmiyyət daşımışdır. Baş verən hadisələr Azərbaycanın sonrakı siyasi inkişafına təsir etmişdir

   • • FTN1: Azərbaycan tarixinin dövrlərinin əsas mahiyyəti izah edilir.
10. 10.
    Azərbaycanın Sasanilər və Ərəb xilafəti ilə münasibətləriMəşğələ

    Azərbaycanın Sasanilər və Ərəb xilafəti ilə münasibətləri mövzusu hər iki dövlətin Azərbaycana yürüşləri və onların bölgədə həyata keçirdiyi siyasi fəaliyyəti öyrənir. Mövzuda yadelli işğallarına qarşı yerli əhalinin müqaviməti və azadlıq uğrunda mübarizəsi geniş şəkildə araşdırılır. Həmçinin, işğalların ölkənin siyasi, iqtisadi və sosial həyatına təsiri təhlil edilir. Bu dövrdə baş verən hadisələrin Azərbaycan dövlətçilik ənənələrinin qorunması və inkişafına təsiri xüsusi diqqət mərkəzində saxlanılır. Mövzunun öyrənilməsi Azərbaycanın erkən orta əsrlər tarixini və dövlətçilik ənənələrinin davamlılığını daha dərindən anlamağa imkan verir. Nəticə: Sasanilər və Ərəb xilafəti ilə münasibətlər Azərbaycan tarixində mürəkkəb siyasi proseslərlə yadda qalmışdır. Xarici işğallar ölkənin siyasi və sosial həyatına ciddi təsir göstərmişdir. Azərbaycan xalqı yadelli qüvvələrə qarşı mübarizə apararaq öz milli kimliyini qorumuşdur. Bu dövrdə dövlətçilik ənənələrinin saxlanılması mühüm əhəmiyyət daşımışdır. Baş verən hadisələr Azərbaycanın sonrakı siyasi inkişafına təsir etmişdir

    • • FTN1: Azərbaycan tarixinin dövrlərinin əsas mahiyyəti izah edilir.
11. 11.
    Azərbaycanda müstəqil dövlətçilik ənənələrinin bərpa edilməsi (IX-XII əsrin əvvəli)Mühazirə

    Azərbaycanda müstəqil dövlətçilik ənənələrinin bərpa edilməsi mövzusu IX–XI əsrlərdə hakimiyyətə gələn yerli sülalələrin siyasi fəaliyyətini və dövlət quruculuğu prosesini əhatə edir. Bu dövrdə yerli hökmdarların xarici işğalçılara qarşı apardıqları mübarizə və ölkənin müstəqilliyinin qorunması istiqamətində gördükləri tədbirlər araşdırılır. Mövzuda dövlət idarəçiliyinin inkişafı, inzibati quruluşun möhkəmlənməsi və hakimiyyətin təşkili məsələləri təhlil edilir. Eyni zamanda, dövrün sosial, iqtisadi, siyasi və mədəni həyatı, eləcə də dövlətçiliyin inkişafına təsir göstərən amillər öyrənilir. Bu mövzunun mənimsənilməsi Azərbaycanın orta əsrlərdə müstəqil dövlətçilik ənənələrinin bərpası və inkişaf xüsusiyyətlərini anlamaq baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.

    • • FTN1: Azərbaycan tarixinin dövrlərinin əsas mahiyyəti izah edilir.
12. 12.
    Azərbaycanda müstəqil dövlətçilik ənənələrinin bərpa edilməsi (IX-XII əsrin əvvəli)Məşğələ

    Azərbaycanda müstəqil dövlətçilik ənənələrinin bərpa edilməsi mövzusu IX–XI əsrlərdə hakimiyyətə gələn yerli sülalələrin siyasi fəaliyyətini və dövlət quruculuğu prosesini əhatə edir. Bu dövrdə yerli hökmdarların xarici işğalçılara qarşı apardıqları mübarizə və ölkənin müstəqilliyinin qorunması istiqamətində gördükləri tədbirlər araşdırılır. Mövzuda dövlət idarəçiliyinin inkişafı, inzibati quruluşun möhkəmlənməsi və hakimiyyətin təşkili məsələləri təhlil edilir. Eyni zamanda, dövrün sosial, iqtisadi, siyasi və mədəni həyatı, eləcə də dövlətçiliyin inkişafına təsir göstərən amillər öyrənilir. Bu mövzunun mənimsənilməsi Azərbaycanın orta əsrlərdə müstəqil dövlətçilik ənənələrinin bərpası və inkişaf xüsusiyyətlərini anlamaq baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.

    • • FTN1: Azərbaycan tarixinin dövrlərinin əsas mahiyyəti izah edilir.
13. 13.
    Eldənizlər sülaləsi və böyük dövlətçilik ənənəsinin yaranması (XII-XIV əsrin birinci yarısı)Mühazirə

    Eldənizlər sülaləsi və böyük dövlətçilik ənənəsinin yaranması mövzusu Eldənizlər dövlətinin meydana gəlməsi, siyasi inkişafı və idarəçilik sisteminin formalaşması prosesini əhatə edir. Mövzuda dövlətin inzibati-idarəetmə quruluşu, hakimiyyətin təşkili və hökmdarların ölkənin möhkəmləndirilməsi istiqamətində həyata keçirdiyi tədbirlər araşdırılır. Eyni zamanda, Eldənizlər dövlətinin xarici siyasəti, xüsusilə gürcü yürüşlərinə qarşı apardığı mübarizə və bölgədəki siyasi mövqeyi təhlil edilir. Hökmdarların həyata keçirdiyi islahatlar, iqtisadi və hərbi sahədə görülən tədbirlər dövlətin güclənməsində mühüm rol oynamışdır. Mövzunun öyrənilməsi Azərbaycan tarixində böyük dövlətçilik ənənələrinin formalaşmasını və Eldənizlər dövlətinin bu prosesdəki əhəmiyyətini anlamağa imkan verir.

    • • FTN2: Azərbaycan tarixi üzrə bəzi mübahisəli məsələlərə aydınlıq gətirilir.
    • • FTN4: Tələbələrin ən azından minimum məlumat əldə etməsi, mövzular ətrafında öz fikrinin formalaşmasının səviyyəsi yoxlanılır.
    • • FTN3: Tələbələrin bu və ya digər məsələlərlə bağlı obyektiv mövqeyini formalaşmasına nail olunur.
    • • FTN5: Tələbələrə qədim tariximizin müasir dövrlə uzlaşdırılması vərdişləri aşılanır.
    • • FTN1: Azərbaycan tarixinin dövrlərinin əsas mahiyyəti izah edilir.
14. 14.
    Eldənizlər sülaləsi və böyük dövlətçilik ənənəsinin yaranması (XII-XIV əsrin birinci yarısı)Məşğələ

    Eldənizlər sülaləsi və böyük dövlətçilik ənənəsinin yaranması mövzusu Eldənizlər dövlətinin meydana gəlməsi, siyasi inkişafı və idarəçilik sisteminin formalaşması prosesini əhatə edir. Mövzuda dövlətin inzibati-idarəetmə quruluşu, hakimiyyətin təşkili və hökmdarların ölkənin möhkəmləndirilməsi istiqamətində həyata keçirdiyi tədbirlər araşdırılır. Eyni zamanda, Eldənizlər dövlətinin xarici siyasəti, xüsusilə gürcü yürüşlərinə qarşı apardığı mübarizə və bölgədəki siyasi mövqeyi təhlil edilir. Hökmdarların həyata keçirdiyi islahatlar, iqtisadi və hərbi sahədə görülən tədbirlər dövlətin güclənməsində mühüm rol oynamışdır. Mövzunun öyrənilməsi Azərbaycan tarixində böyük dövlətçilik ənənələrinin formalaşmasını və Eldənizlər dövlətinin bu prosesdəki əhəmiyyətini anlamağa imkan verir.

    • • FTN2: Azərbaycan tarixi üzrə bəzi mübahisəli məsələlərə aydınlıq gətirilir.
    • • FTN4: Tələbələrin ən azından minimum məlumat əldə etməsi, mövzular ətrafında öz fikrinin formalaşmasının səviyyəsi yoxlanılır.
    • • FTN3: Tələbələrin bu və ya digər məsələlərlə bağlı obyektiv mövqeyini formalaşmasına nail olunur.
    • • FTN5: Tələbələrə qədim tariximizin müasir dövrlə uzlaşdırılması vərdişləri aşılanır.
    • • FTN1: Azərbaycan tarixinin dövrlərinin əsas mahiyyəti izah edilir.
15. 15.
    Azərbaycanda Qaraqoyunlu və Ağqoyunlu sülalələrinin hakimiyyətiMühazirə

    Qaraqoyunlu və Ağqoyunlu dövlətlərinin yaranması, idarəçilik sistemi, xarici və daxili siyasəti nəzərdən keçirilir. Bu dövlətlərin Azərbaycan dövlətçilik ənənələrinin inkişafına təsiri və regional siyasi proseslərdə mövqeyi işıqlandırılır.

    • • FTN2: Azərbaycan tarixi üzrə bəzi mübahisəli məsələlərə aydınlıq gətirilir.
    • • FTN4: Tələbələrin ən azından minimum məlumat əldə etməsi, mövzular ətrafında öz fikrinin formalaşmasının səviyyəsi yoxlanılır.
    • • FTN3: Tələbələrin bu və ya digər məsələlərlə bağlı obyektiv mövqeyini formalaşmasına nail olunur.
    • • FTN5: Tələbələrə qədim tariximizin müasir dövrlə uzlaşdırılması vərdişləri aşılanır.
    • • FTN1: Azərbaycan tarixinin dövrlərinin əsas mahiyyəti izah edilir.
16. 16.
    Azərbaycanda Qaraqoyunlu və Ağqoyunlu sülalələrinin hakimiyyətiMəşğələ

    Qaraqoyunlu və Ağqoyunlu dövlətlərinin yaranması, idarəçilik sistemi, xarici və daxili siyasəti nəzərdən keçirilir. Bu dövlətlərin Azərbaycan dövlətçilik ənənələrinin inkişafına təsiri və regional siyasi proseslərdə mövqeyi işıqlandırılır.

    • • FTN2: Azərbaycan tarixi üzrə bəzi mübahisəli məsələlərə aydınlıq gətirilir.
    • • FTN4: Tələbələrin ən azından minimum məlumat əldə etməsi, mövzular ətrafında öz fikrinin formalaşmasının səviyyəsi yoxlanılır.
    • • FTN5: Tələbələrə qədim tariximizin müasir dövrlə uzlaşdırılması vərdişləri aşılanır.
    • • FTN3: Tələbələrin bu və ya digər məsələlərlə bağlı obyektiv mövqeyini formalaşmasına nail olunur.
    • • FTN1: Azərbaycan tarixinin dövrlərinin əsas mahiyyəti izah edilir.
17. 17.
    Azərbaycan imperiyası Səfəvi və Əfşar sülalələri dövründə (XVI-XVIII əsrin birinci yarısı)Mühazirə

    Azərbaycan imperiyası Səfəvi və Əfşar sülalələri dövründə mövzusu bu mərhələdə Azərbaycanın siyasi tarixini, dövlət quruculuğu proseslərini və idarəetmə xüsusiyyətlərini öyrənir. Mövzuda Səfəvilər və Əfşarlar dövründə mərkəzləşmiş hakimiyyətin formalaşması, hərbi-siyasi gücün artırılması və dövlət idarəçilik sisteminin əsas prinsipləri araşdırılır. Həmçinin, bu sülalələrin həyata keçirdiyi daxili və xarici siyasət, ərazi genişlənməsi və beynəlxalq münasibətləri təhlil edilir. Dövrün sosial, iqtisadi və mədəni inkişaf xüsusiyyətləri, eləcə də dövlətçilik ənənələrinin qorunması və davam etdirilməsi məsələləri diqqət mərkəzində saxlanılır. Mövzunun öyrənilməsi Azərbaycan dövlətçilik tarixində Səfəvi və Əfşar dövlətlərinin rolunu və onların imperiya idarəçilik ənənələrinə təsirini anlamağa imkan verir.

    • • FTN2: Azərbaycan tarixi üzrə bəzi mübahisəli məsələlərə aydınlıq gətirilir.
    • • FTN4: Tələbələrin ən azından minimum məlumat əldə etməsi, mövzular ətrafında öz fikrinin formalaşmasının səviyyəsi yoxlanılır.
    • • FTN3: Tələbələrin bu və ya digər məsələlərlə bağlı obyektiv mövqeyini formalaşmasına nail olunur.
    • • FTN5: Tələbələrə qədim tariximizin müasir dövrlə uzlaşdırılması vərdişləri aşılanır.
    • • FTN1: Azərbaycan tarixinin dövrlərinin əsas mahiyyəti izah edilir.
18. 18.
    Azərbaycan imperiyası Səfəvi və Əfşar sülalələri dövründə (XVI-XVIII əsrin birinci yarısı)Məşğələ

    Azərbaycan imperiyası Səfəvi və Əfşar sülalələri dövründə mövzusu bu mərhələdə Azərbaycanın siyasi tarixini, dövlət quruculuğu proseslərini və idarəetmə xüsusiyyətlərini öyrənir. Mövzuda Səfəvilər və Əfşarlar dövründə mərkəzləşmiş hakimiyyətin formalaşması, hərbi-siyasi gücün artırılması və dövlət idarəçilik sisteminin əsas prinsipləri araşdırılır. Həmçinin, bu sülalələrin həyata keçirdiyi daxili və xarici siyasət, ərazi genişlənməsi və beynəlxalq münasibətləri təhlil edilir. Dövrün sosial, iqtisadi və mədəni inkişaf xüsusiyyətləri, eləcə də dövlətçilik ənənələrinin qorunması və davam etdirilməsi məsələləri diqqət mərkəzində saxlanılır. Mövzunun öyrənilməsi Azərbaycan dövlətçilik tarixində Səfəvi və Əfşar dövlətlərinin rolunu və onların imperiya idarəçilik ənənələrinə təsirini anlamağa imkan verir.

    • • FTN2: Azərbaycan tarixi üzrə bəzi mübahisəli məsələlərə aydınlıq gətirilir.
    • • FTN4: Tələbələrin ən azından minimum məlumat əldə etməsi, mövzular ətrafında öz fikrinin formalaşmasının səviyyəsi yoxlanılır.
    • • FTN3: Tələbələrin bu və ya digər məsələlərlə bağlı obyektiv mövqeyini formalaşmasına nail olunur.
    • • FTN1: Azərbaycan tarixinin dövrlərinin əsas mahiyyəti izah edilir.
    • • FTN5: Tələbələrə qədim tariximizin müasir dövrlə uzlaşdırılması vərdişləri aşılanır.
19. 19.
    Azərbaycan xanlıqlar dövründəMühazirə

    XVIII əsrin ortalarında Azərbaycanda mərkəzi hakimiyyətin zəifləməsi nəticəsində meydana gəlmiş xanlıqların ərazisi, sərhədləri, onların idarəetmə formasından bəhs edir.Eyni zamanda mövzuda xanlıqların xarici dövlətlərlə olan əlaqələri də işıqlandırır.

    • • FTN2: Azərbaycan tarixi üzrə bəzi mübahisəli məsələlərə aydınlıq gətirilir.
    • • FTN4: Tələbələrin ən azından minimum məlumat əldə etməsi, mövzular ətrafında öz fikrinin formalaşmasının səviyyəsi yoxlanılır.
    • • FTN3: Tələbələrin bu və ya digər məsələlərlə bağlı obyektiv mövqeyini formalaşmasına nail olunur.
    • • FTN1: Azərbaycan tarixinin dövrlərinin əsas mahiyyəti izah edilir.
    • • FTN5: Tələbələrə qədim tariximizin müasir dövrlə uzlaşdırılması vərdişləri aşılanır.
20. 20.
    Azərbaycan xanlıqlar dövründəMəşğələ

    XVIII əsrin ortalarında Azərbaycanda mərkəzi hakimiyyətin zəifləməsi nəticəsində meydana gəlmiş xanlıqların ərazisi, sərhədləri, onların idarəetmə formasından bəhs edir.Eyni zamanda mövzuda xanlıqların xarici dövlətlərlə olan əlaqələri də işıqlandırır.

    • • FTN2: Azərbaycan tarixi üzrə bəzi mübahisəli məsələlərə aydınlıq gətirilir.
    • • FTN4: Tələbələrin ən azından minimum məlumat əldə etməsi, mövzular ətrafında öz fikrinin formalaşmasının səviyyəsi yoxlanılır.
    • • FTN3: Tələbələrin bu və ya digər məsələlərlə bağlı obyektiv mövqeyini formalaşmasına nail olunur.
    • • FTN1: Azərbaycan tarixinin dövrlərinin əsas mahiyyəti izah edilir.
21. 21.
    Azərbaycan torpaqlarının bölünməsi Rusiya işğalı və işğala qarşı mübarizə (XIX-XX əsrin əvvəlləri)Mühazirə

    Azərbaycan torpaqlarının siyasi parçalanması prosesini, Rusiya və Qacarlar dövləti arasında gedən müharibələr və bu müharibələrin sonunda imzalanmış Gülüstan və Türkmənçay müqavilələrinin Azərbaycan tarixi üçün acı nəticələrindən bəhs edir.

    • • FTN2: Azərbaycan tarixi üzrə bəzi mübahisəli məsələlərə aydınlıq gətirilir.
    • • FTN4: Tələbələrin ən azından minimum məlumat əldə etməsi, mövzular ətrafında öz fikrinin formalaşmasının səviyyəsi yoxlanılır.
    • • FTN3: Tələbələrin bu və ya digər məsələlərlə bağlı obyektiv mövqeyini formalaşmasına nail olunur.
    • • FTN1: Azərbaycan tarixinin dövrlərinin əsas mahiyyəti izah edilir.
    • • FTN5: Tələbələrə qədim tariximizin müasir dövrlə uzlaşdırılması vərdişləri aşılanır.
22. 22.
    Azərbaycan torpaqlarının bölünməsi Rusiya işğalı və işğala qarşı mübarizə (XIX-XX əsrin əvvəlləri)Məşğələ

    Azərbaycan torpaqlarının siyasi parçalanması prosesini, Rusiya və Qacarlar dövləti arasında gedən müharibələr və bu müharibələrin sonunda imzalanmış Gülüstan və Türkmənçay müqavilələrinin Azərbaycan tarixi üçün acı nəticələrindən bəhs edir.

    • • FTN2: Azərbaycan tarixi üzrə bəzi mübahisəli məsələlərə aydınlıq gətirilir.
    • • FTN4: Tələbələrin ən azından minimum məlumat əldə etməsi, mövzular ətrafında öz fikrinin formalaşmasının səviyyəsi yoxlanılır.
    • • FTN3: Tələbələrin bu və ya digər məsələlərlə bağlı obyektiv mövqeyini formalaşmasına nail olunur.
    • • FTN1: Azərbaycan tarixinin dövrlərinin əsas mahiyyəti izah edilir.
23. 23.
    Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti (1918-1920-ci illəri)Mühazirə

    Bu mövzu 1918-ci ildə yaradılmış Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaranma səbəblərini və fəaliyyətini əhatə edir. Dövlətin 23 aylıq fəaliyyəti dövründə həyata keçirilən siyasi, iqtisadi, hüquqi və təhsil sahəsində islahatlar araşdırılır. Xarici siyasətdə əldə olunan diplomatik uğurlar və beynəlxalq münasibətlərdə atılan addımlar təhlil edilir. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin dövlətçilik tariximizdəki əhəmiyyəti xüsusi vurğulanır.

    • • FTN2: Azərbaycan tarixi üzrə bəzi mübahisəli məsələlərə aydınlıq gətirilir.
    • • FTN4: Tələbələrin ən azından minimum məlumat əldə etməsi, mövzular ətrafında öz fikrinin formalaşmasının səviyyəsi yoxlanılır.
    • • FTN3: Tələbələrin bu və ya digər məsələlərlə bağlı obyektiv mövqeyini formalaşmasına nail olunur.
    • • FTN1: Azərbaycan tarixinin dövrlərinin əsas mahiyyəti izah edilir.
24. 24.
    Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti (1918-1920-ci illəri)Məşğələ

    Bu mövzu 1918-ci ildə yaradılmış Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaranma səbəblərini və fəaliyyətini əhatə edir. Dövlətin 23 aylıq fəaliyyəti dövründə həyata keçirilən siyasi, iqtisadi, hüquqi və təhsil sahəsində islahatlar araşdırılır. Xarici siyasətdə əldə olunan diplomatik uğurlar və beynəlxalq münasibətlərdə atılan addımlar təhlil edilir. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin dövlətçilik tariximizdəki əhəmiyyəti xüsusi vurğulanır.

    • • FTN2: Azərbaycan tarixi üzrə bəzi mübahisəli məsələlərə aydınlıq gətirilir.
    • • FTN4: Tələbələrin ən azından minimum məlumat əldə etməsi, mövzular ətrafında öz fikrinin formalaşmasının səviyyəsi yoxlanılır.
    • • FTN3: Tələbələrin bu və ya digər məsələlərlə bağlı obyektiv mövqeyini formalaşmasına nail olunur.
    • • FTN5: Tələbələrə qədim tariximizin müasir dövrlə uzlaşdırılması vərdişləri aşılanır.
    • • FTN1: Azərbaycan tarixinin dövrlərinin əsas mahiyyəti izah edilir.
25. 25.
    Azərbaycan və Sovet imperiyasıMühazirə

    Azərbaycanda sovet hakimiyyətinin qurulması və bu mərhələdə ölkədə baş verən siyasi, iqtisadi və ictimai dəyişiklikləri əhatə edir. Həmçinin sovet idarəçiliyi modelinin tətbiqi nəticəsində milli dövlətçilik ənənələrinin məhdudlaşdırılması, sənayeləşmə, kollektivləşmə və cəmiyyətdə baş verən digər proseslər öyrənilir.

    • • FTN2: Azərbaycan tarixi üzrə bəzi mübahisəli məsələlərə aydınlıq gətirilir.
    • • FTN4: Tələbələrin ən azından minimum məlumat əldə etməsi, mövzular ətrafında öz fikrinin formalaşmasının səviyyəsi yoxlanılır.
    • • FTN1: Azərbaycan tarixinin dövrlərinin əsas mahiyyəti izah edilir.
    • • FTN3: Tələbələrin bu və ya digər məsələlərlə bağlı obyektiv mövqeyini formalaşmasına nail olunur.
    • • FTN5: Tələbələrə qədim tariximizin müasir dövrlə uzlaşdırılması vərdişləri aşılanır.
26. 26.
    Azərbaycan və Sovet imperiyasıMəşğələ

    Azərbaycanda sovet hakimiyyətinin qurulması və bu mərhələdə ölkədə baş verən siyasi, iqtisadi və ictimai dəyişiklikləri əhatə edir. Həmçinin sovet idarəçiliyi modelinin tətbiqi nəticəsində milli dövlətçilik ənənələrinin məhdudlaşdırılması, sənayeləşmə, kollektivləşmə və cəmiyyətdə baş verən digər proseslər öyrənilir.

    • • FTN2: Azərbaycan tarixi üzrə bəzi mübahisəli məsələlərə aydınlıq gətirilir.
    • • FTN4: Tələbələrin ən azından minimum məlumat əldə etməsi, mövzular ətrafında öz fikrinin formalaşmasının səviyyəsi yoxlanılır.
    • • FTN3: Tələbələrin bu və ya digər məsələlərlə bağlı obyektiv mövqeyini formalaşmasına nail olunur.
    • • FTN5: Tələbələrə qədim tariximizin müasir dövrlə uzlaşdırılması vərdişləri aşılanır.
    • • FTN1: Azərbaycan tarixinin dövrlərinin əsas mahiyyəti izah edilir.
27. 27.
    Dövlət müstəqilliyinin bərpa edilməsi. Azərbaycan-Ermənistan müharibəsinin ilkin dövrü.Mühazirə

    XX əsrin 90-cı illərində Azərbaycanın yenidən öz müstəqilliyini bərpa etməsi prosesini, müstəqil dövlət quruculuğunun əsas mərhələlərini öyrənir. Bununla bərabər Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsi gedişində baş verən hərbi-siyasi hadisələr və onların ölkənin sonrakı inkişafına təsiri nəzərdən keçirilir.

    • • FTN2: Azərbaycan tarixi üzrə bəzi mübahisəli məsələlərə aydınlıq gətirilir.
    • • FTN4: Tələbələrin ən azından minimum məlumat əldə etməsi, mövzular ətrafında öz fikrinin formalaşmasının səviyyəsi yoxlanılır.
    • • FTN1: Azərbaycan tarixinin dövrlərinin əsas mahiyyəti izah edilir.
    • • FTN3: Tələbələrin bu və ya digər məsələlərlə bağlı obyektiv mövqeyini formalaşmasına nail olunur.
    • • FTN5: Tələbələrə qədim tariximizin müasir dövrlə uzlaşdırılması vərdişləri aşılanır.
28. 28.
    Dövlət müstəqilliyinin bərpa edilməsi. Azərbaycan-Ermənistan müharibəsinin ilkin dövrü.Məşğələ

    XX əsrin 90-cı illərində Azərbaycanın yenidən öz müstəqilliyini bərpa etməsi prosesini, müstəqil dövlət quruculuğunun əsas mərhələlərini öyrənir. Bununla bərabər Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsi gedişində baş verən hərbi-siyasi hadisələr və onların ölkənin sonrakı inkişafına təsiri nəzərdən keçirilir.

    • • FTN2: Azərbaycan tarixi üzrə bəzi mübahisəli məsələlərə aydınlıq gətirilir.
    • • FTN4: Tələbələrin ən azından minimum məlumat əldə etməsi, mövzular ətrafında öz fikrinin formalaşmasının səviyyəsi yoxlanılır.
    • • FTN3: Tələbələrin bu və ya digər məsələlərlə bağlı obyektiv mövqeyini formalaşmasına nail olunur.
    • • FTN5: Tələbələrə qədim tariximizin müasir dövrlə uzlaşdırılması vərdişləri aşılanır.
    • • FTN1: Azərbaycan tarixinin dövrlərinin əsas mahiyyəti izah edilir.
29. 29.
    Azərbaycan müasir dövrdə (2000- hazırkı il)Mühazirə

    Bu mövzu müstəqillik dövründə Azərbaycanın siyasi, iqtisadi və sosial inkişafını əhatə edir. Dövlət idarəçiliyində həyata keçirilən islahatlar, iqtisadi inkişaf strategiyası və beynəlxalq əməkdaşlıq istiqamətləri araşdırılır. Xarici siyasət prioritetləri, regional və beynəlxalq təşkilatlarla münasibətlər, eləcə də Azərbaycanın dünya siyasətində artan rolu təhlil edilir. Müasir dövrdə ölkənin əldə etdiyi nailiyyətlər və gələcək inkişaf perspektivləri geniş şəkildə şərh olunur.

    • • FTN2: Azərbaycan tarixi üzrə bəzi mübahisəli məsələlərə aydınlıq gətirilir.
    • • FTN4: Tələbələrin ən azından minimum məlumat əldə etməsi, mövzular ətrafında öz fikrinin formalaşmasının səviyyəsi yoxlanılır.
    • • FTN3: Tələbələrin bu və ya digər məsələlərlə bağlı obyektiv mövqeyini formalaşmasına nail olunur.
    • • FTN5: Tələbələrə qədim tariximizin müasir dövrlə uzlaşdırılması vərdişləri aşılanır.
    • • FTN1: Azərbaycan tarixinin dövrlərinin əsas mahiyyəti izah edilir.
30. 30.
    Azərbaycan müasir dövrdə (2000- hazırkı il)Məşğələ

    Bu mövzu müstəqillik dövründə Azərbaycanın siyasi, iqtisadi və sosial inkişafını əhatə edir. Dövlət idarəçiliyində həyata keçirilən islahatlar, iqtisadi inkişaf strategiyası və beynəlxalq əməkdaşlıq istiqamətləri araşdırılır. Xarici siyasət prioritetləri, regional və beynəlxalq təşkilatlarla münasibətlər, eləcə də Azərbaycanın dünya siyasətində artan rolu təhlil edilir. Müasir dövrdə ölkənin əldə etdiyi nailiyyətlər və gələcək inkişaf perspektivləri geniş şəkildə şərh olunur.

    • • FTN2: Azərbaycan tarixi üzrə bəzi mübahisəli məsələlərə aydınlıq gətirilir.
    • • FTN4: Tələbələrin ən azından minimum məlumat əldə etməsi, mövzular ətrafında öz fikrinin formalaşmasının səviyyəsi yoxlanılır.
    • • FTN5: Tələbələrə qədim tariximizin müasir dövrlə uzlaşdırılması vərdişləri aşılanır.
    • • FTN1: Azərbaycan tarixinin dövrlərinin əsas mahiyyəti izah edilir.
    • • FTN3: Tələbələrin bu və ya digər məsələlərlə bağlı obyektiv mövqeyini formalaşmasına nail olunur.

Ədəbiyyat əlavə edilməyib.