Fənn · Elektronika, telekommunikasiya və radiotexnika mühəndisliyi

: "Telekommunikasiya infrastrukturunda kibertəhlükəsizlik"(Cybersecurity for Telecom InfrastructureSillabus

MS12246 kreditPayız semestriMəcburi2026-2027

Sillabus

Fənnin rəsmi proqramı: ümumi məlumat, təlim nəticələri, mövzu planı, ədəbiyyat və qiymətləndirmə.

Ümumi məlumat

Fənn kodu
MS1224
Kredit
6
Tələbənin iş yükü
1
Semestr
Payız semestri
Akademik il
2026-2027
Fənnin tipi
Məcburi
Təhsil forması
Əyani
Tədris dili
Azərbaycan
Auditoriyadaxili saatlar
a) 30 saat - mühazirə b) 15 saat- seminar
Auditoriyadan kənar saatlar
a) 45 saat - səlbəst iş b)90 saat – layihə işi

Fənn haqqında

Bu fənn telekommunikasiya infrastrukturlarının kibertəhlükəsizliyinin təmin edilməsi, rabitə şəbəkələrinin kiberhücumlardan və digər təhlükələrdən qorunması prinsiplərini öyrənir. Fənn çərçivəsində mobil rabitə şəbəkələri (2G, 3G, 4G, 5G), IP şəbəkələri, optik rabitə sistemləri, telekommunikasiya avadanlıqları və şəbəkə idarəetmə sistemlərinin təhlükəsizliyi araşdırılır.

Tədris metodları

  • mühazirə
  • layihə əsaslı öyrənmə
  • interaktiv müzakirə
  • problem-based learning
  • komanda işi
  • seminar
  • case study
  • təqdimatlar

Fənn təlim nəticələri (CLO)

Təlim nəticəsi əlavə edilməyib.

Mövzu planı

  1. 1.
    Introduction: Telecommunication Infrastructure and Security Architecture Mühazirə FTN 1 1Mühazirə

    Telekommunikasiya infrastrukturunun quruluşu, əsas komponentləri, şəbəkə arxitekturası və təhlükəsizlik prinsipləri öyrənilir.

  2. 2.
    Security of Signalling Protocols and Inter-Operator CommunicationsMühazirə

    Telekommunikasiya şəbəkələrində siqnallaşma protokollarının, operatorlararası əlaqələrin və idarəetmə məlumatlarının təhlükəsizliyi araşdırılır.

  3. 3.
    Threat Modelling and Cybersecurity Risk AssessmentMühazirə

    Telekommunikasiya şəbəkələrində təhlükə modelləşdirilməsi, zəifliklərin müəyyən edilməsi və kibertəhlükəsizlik risklərinin qiymətləndirilməsi araşdırılır.

  4. 4.
    Cryptographic Protocols and Key ManagementMühazirə

    Kriptoqrafik protokollar, şifrələmə alqoritmləri, rəqəmsal imza, açarların yaradılması, paylanması və idarə olunması prinsipləri öyrənilir.

  5. 5.
    Security of Routing and Data Exchange in IP NetworksMühazirə

    IP şəbəkələrində marşrutlaşdırmanın təhlükəsizliyi, məlumat mübadiləsinin qorunması və marşrutlaşdırma protokollarına yönələn hücumlar öyrənilir.

  6. 6.
    Authentication, Access Control and Zero Trust ArchitectureMühazirə

    İstifadəçilərin və qurğuların autentifikasiyası, girişə nəzarət mexanizmləri və Zero Trust təhlükəsizlik arxitekturasının tətbiqi araşdırılır.

  7. 7.
    Cyberattacks and Telecommunication Service ResilienceMühazirə

    Telekommunikasiya sistemlərinə yönələn kiberhücumlar, xidmətdən imtina hücumları, xidmətlərin davamlılığı və bərpa mexanizmləri öyrənilir.

  8. 8.
    Security of Open RAN (Open Radio Access Network) and Network Management ApplicationsMühazirə

    Open RAN arxitekturasının, açıq interfeyslərin, şəbəkə idarəetmə tətbiqlərinin və proqram komponentlərinin təhlükəsizliyi araşdırılır.

  9. 9.
    Security of SDN (Software-Defined Networking) / NFV (Network Functions Virtualisation), Cloud and Edge ComputingMühazirə

    Proqramla idarə olunan şəbəkələrin (SDN), virtuallaşdırılmış şəbəkə funksiyalarının (NFV), bulud və kənar hesablama mühitlərinin təhlükəsizlik məsələləri araşdırılır.

  10. 10.
    Security of IoT (Internet of Things) Devices and Network Connections Mühazirə FTN1,2,3 11Mühazirə

    Əşyaların interneti (IoT) qurğularının, sensorların, simsiz bağlantıların və məlumat ötürmə kanallarının qorunması üsulları öyrənilir.

  11. 11.
    Security of 5G, 5G-Advanced and Network SlicingMühazirə

    5G və 5G-Advanced şəbəkələrinin təhlükəsizlik mexanizmləri, şəbəkə dilimlənməsi və virtual şəbəkə resurslarının qorunması öyrənilir.

  12. 12.
    Security Challenges in NTN (Non-Terrestrial Networks) and Satellite CommunicationsMühazirə

    Yerüstü olmayan şəbəkələrdə (NTN), peyk rabitəsində, peyk kanallarında və yerüstü şəbəkələrlə inteqrasiya zamanı yaranan təhlükəsizlik problemləri araşdırılır.

  13. 13.
    Network Monitoring and Cyber Incident ResponseMühazirə

    Şəbəkə trafikinin monitorinqi, təhlükəsizlik hadisələrinin aşkarlanması, jurnalların təhlili və kibertəhlükəsizlik insidentlərinə cavab tədbirləri öyrənilir.

  14. 14.
    Post-Quantum Cryptography and Secure Migration in TelecommunicationsMühazirə

    Kvant kompüterlərinin mövcud kriptoqrafik sistemlərə təsiri, post-kvant kriptoqrafiya alqoritmləri və telekommunikasiya infrastrukturunun yeni təhlükəsizlik standartlarına keçirilməsi öyrənilir.

  15. 15.
    Cyber Defence Using AI and Security of AI ModelsMühazirə

    Süni intellektin kiberhücumların aşkarlanması və qarşısının alınmasında tətbiqi, həmçinin AI modellərinə yönələn hücumlar və onların qorunması üsulları araşdırılır.

  16. 16.
    Security of Signalling Protocols and Inter-Operator CommunicationsMəşğələ

    Telekommunikasiya şəbəkələrində siqnallaşma protokollarının, operatorlararası əlaqələrin və idarəetmə məlumatlarının təhlükəsizliyi araşdırılır.

  17. 17.
    Threat Modelling and Cybersecurity Risk AssessmentMəşğələ

    Telekommunikasiya şəbəkələrində təhlükə modelləşdirilməsi, zəifliklərin müəyyən edilməsi və kibertəhlükəsizlik risklərinin qiymətləndirilməsi araşdırılır.

  18. 18.
    Authentication, Access Control and Zero Trust ArchitectureMəşğələ

    İstifadəçilərin və qurğuların autentifikasiyası, girişə nəzarət mexanizmləri və Zero Trust təhlükəsizlik arxitekturasının tətbiqi araşdırılır.

  19. 19.
    Security of SDN (Software-Defined Networking) / NFV (Network Functions Virtualisation), Cloud and Edge ComputingMəşğələ

    Proqramla idarə olunan şəbəkələrin (SDN), virtuallaşdırılmış şəbəkə funksiyalarının (NFV), bulud və kənar hesablama mühitlərinin təhlükəsizlik məsələləri araşdırılır.

  20. 20.
    Security of Open RAN (Open Radio Access Network) and Network Management ApplicationsMəşğələ

    Open RAN arxitekturasının, açıq interfeyslərin, şəbəkə idarəetmə tətbiqlərinin və proqram komponentlərinin təhlükəsizliyi araşdırılır.

Ədəbiyyat

Ədəbiyyat əlavə edilməyib.

Qiymətləndirmə

Qiymətləndirmə formasıAçıqlamaBalUyğun FTN
Cari qiymətləndirməCari qiymətləndirmə - fənn üzrə tələbənin semestr müddətində fəaliyyətinin qiymətləndirilməsi olmaqla, mühazirə və məşğələ (laboratoriya) dərs materiallarının mənimsənilmə səviyyəsini qiymətləndirilir.30 balFTN 1-5
DavamiyyətTələbə fənn üzrə dərslərin 25%-dən çoxunda iştirak etmədiyi halda imtahana buraxılmır.10 bal-
Tələbənin sərbəst işiTələbəyə fənn üzrə semestr ərzində 1 sərbəst işin (zəruri hallarda sərbəst işlərin sayı artırıla bilər) yerinə yetirilməsi tapşırığı verilir.10 balFTN--
İmtahanİmtahan şifahi, yazılı, yazılı-elektron, test üsulu ilə keçirilir50 balFTN 1-5