Optik Ötürmə Şəbəkələrinin (OTN) ArxitekturasıSillabus

Fənn kodu

MS1213

Kredit

6

Tələbənin iş yükü

0

Semestr

Payız semestri

Akademik il

2026-2027

Fənnin tipi

Seçmə

Təhsil forması

Əyani

Tədris dili

Azərbaycan

Auditoriyadaxili saatlar

a) 30 saat - mühazirə b) 15 saat- seminar

Auditoriyadan kənar saatlar

a) 90 saat – sərbəst iş b)45 saat- layihə işi və ya məsləhət saatı

“Optik Ötürmə Şəbəkələrinin (OTN) Arxitekturası” fənni yüksək sürətli məlumatların optik liflər üzərindən ötürülməsini təmin edən müasir optik nəqliyyat şəbəkələrinin quruluşunu, iş prinsiplərini və idarəetmə mexanizmlərini öyrənir. Fənn çərçivəsində OTN (Optical Transport Network) texnologiyasının əsasları, şəbəkə arxitekturası, optik ötürmə mühiti, məlumatların kapsullaşdırılması, multipleksləmə və kommutasiya prinsipləri araşdırılır.

• mühazirə
• layihə əsaslı öyrənmə
• interaktiv müzakirə
• komanda işi
• seminar
• case study
• təqdimatlar

Təlim nəticəsi əlavə edilməyib.

1. 1.
   OTN şəbəkələrinin arxitekturası, əsas komponentləri və SİMühazirə

   Optik Ötürmə Şəbəkələrinin (OTN) arxitekturası, əsas səviyyələri, funksional komponentləri və şəbəkənin idarə edilməsində Süni İntellektin (Sİ) tətbiq imkanları öyrənilir.

2. 2.
   Müasir OTN şəbəkələrinin quruluşu və Sİ tətbiqi ilə inkişaf perspektivləriMühazirə

   Müasir OTN arxitekturaları, yüksək tutumlu optik nəqliyyat sistemləri, avtomatlaşdırma və şəbəkənin inkişafında Sİ texnologiyalarının rolu araşdırılır.

3. 3.
   Optik Ötürmə Şəbəkələrində (OTN) məlumatların ötürülmə prinsipləri və Sİ tətbiqiMühazirə

   OTN şəbəkələrində məlumatların kapsullaşdırılması, ötürülməsi, çərçivələnməsi və trafik axınlarının idarə edilməsi prinsipləri, həmçinin Sİ əsaslı optimallaşdırma yanaşmaları araşdırılır.

4. 4.
   AI Tədqiqatı ilə OTN şəbəkələrində multipleksləşdirmə və kommutasiya texnologiyalarıMühazirə

   OTN-də məlumat axınlarının multipleksləşdirilməsi, kommutasiya mexanizmləri, optik-elektrik çevrilmələri və Sİ vasitəsilə resursların optimallaşdırılması məsələləri öyrənilir.

5. 5.
   AI Tədqiqatı ilə OTN şəbəkələrində ODU, OPU və OTU strukturunun təşkiliMühazirə

   OPU, ODU və OTU strukturlarının təyinatı, qarşılıqlı əlaqəsi, məlumatların xəritələndirilməsi və OTN çərçivəsinin formalaşdırılması prinsipləri öyrənilir.

6. 6.
   OTN və DWDM texnologiyalarının qarşılıqlı əlaqəsi və Sİ tətbiqiMühazirə

   OTN və DWDM texnologiyalarının funksional əlaqəsi, dalğa uzunluqlarının bölüşdürülməsi, yüksək tutumlu optik ötürmə və Sİ əsaslı resurs idarəetməsi araşdırılır.

7. 7.
   AI Tədqiqatı ilə OTN şəbəkələrində trafiklərin idarə olunması və marşrutlaşdırılması məsələləriMühazirə

   OTN trafikinin modelləşdirilməsi, marşrutlaşdırma, trafik mühəndisliyi, yük balanslaşdırılması və Sİ metodlarından istifadə etməklə optimal marşrutların seçilməsi məsələləri öyrənilir.

8. 8.
   AI Tədqiqatı ilə OTN şəbəkələrində səhvlərin aşkarlanması və korreksiyasıMühazirə

   Optik nəqliyyat sistemlərində ötürmə xətalarının yaranma səbəbləri, səhvlərin aşkarlanması və korreksiyası, FEC mexanizmləri və Sİ/ML əsaslı səhv proqnozlaşdırılması üsulları araşdırılır.

9. 9.
   : AI Tədqiqatı ilə OTN şəbəkələrində etibarlılıq və şəbəkənin mühafizəsi .Mühazirə

   OTN şəbəkələrində etibarlılıq göstəriciləri, ehtiyatlandırma, mühafizə mexanizmləri, nasazlıqların aşkarlanması və Sİ vasitəsilə şəbəkə təhlükəsizliyinin və dayanıqlılığının artırılması araşdırılır.

10. 10.
    Sİ tətbiqi 5G -6G və yeni nəsil telekommunikasiya şəbəkələrində OTN texnologiyalarıMühazirə

    OTN-in 5G, 6G və yeni nəsil telekommunikasiya infrastrukturlarında tətbiqi, yüksək tutum, aşağı gecikmə və şəbəkə dilimlənməsi tələbləri, Sİ əsaslı idarəetmə imkanları öyrənilir.

11. 11.
    Optik Ötürmə Şəbəkələrində AI və ML Texnologiyalarının RoluMühazirə

    Süni İntellekt və Maşın Öyrənməsi texnologiyalarının OTN şəbəkələrində monitorinq, optimallaşdırma, proqnozlaşdırma, nasazlıqların aşkarlanması və avtomatlaşdırmada tətbiqi öyrənilir.

12. 12.
    AI Tədqiqatı ilə OTN şəbəkələrinin Ethernet texnologiyası ilə inteqrasiyası Gücləndirilmiş Öyrənmə (Reinforcement Learning / DRL) ilə Dinamik Resurs və Spektr Ayrılışı (RCSA)Mühazirə

    OTN və Ethernet texnologiyalarının inteqrasiyası, müxtəlif trafik növlərinin daşınması, Gücləndirilmiş Öyrənmə (RL/DRL) vasitəsilə dinamik resurs və spektr ayrılması məsələləri araşdırılır.

13. 13.
    Optik şəbəkələrdə OTN texnologiyasının üstünlükləri və çatışmazlıqları Şəbəkə qəzalarının və xətalarının AI/ML vasitəsilə Əvvəlcədən Təyini (Predictive Maintenance)Mühazirə

    OTN texnologiyasının üstünlükləri və məhdudiyyətləri, şəbəkə qəzalarının və avadanlıq xətalarının əvvəlcədən müəyyənləşdirilməsi, proqnozlaşdırıcı texniki xidmət və AI/ML metodları öyrənilir.

14. 14.
    Yeni nəsil OTN şəbəkələrinin perspektivləri və inkişaf istiqamətiAvtonom və Özünü İdarə Edən Optik Şəbəkələr (Zero-Touch / Autonomous OTN) və Generativ AI/LLM TətbiqləriMühazirə

    Yeni nəsil OTN şəbəkələrinin inkişaf istiqamətləri, avtonom və özünüidarə edən optik şəbəkələr (Zero-Touch/Autonomous OTN), generativ Sİ, böyük dil modelləri (LLM) və intellektual şəbəkə idarəetməsi araşdırılır.

15. 15.
    AI Tədqiqatı ilə OTN şəbəkələrinin idarə edilməsi və monitorinq sistemləri OTN şəbəkələrində sinxronizasiya və vaxtın idarə olunmasıMühazirə

    OTN şəbəkələrinin idarəetmə və monitorinq sistemləri, performans göstəricilərinin izlənməsi, sinxronizasiya, vaxtın idarə olunması və Sİ əsaslı avtomatlaşdırılmış monitorinq mexanizmləri araşdırılır.

Ədəbiyyat əlavə edilməyib.