Fənn · Elektronika, telekommunikasiya və radiotexnika mühəndisliyi

Simsiz rabitə texnologiyalarıSillabus

MS4 kreditPayız semestriSeçmə2026-2027

Sillabus

Fənnin rəsmi proqramı: ümumi məlumat, təlim nəticələri, mövzu planı, ədəbiyyat və qiymətləndirmə.

Ümumi məlumat

Fənn kodu
MS
Kredit
4
Tələbənin iş yükü
0
Semestr
Payız semestri
Akademik il
2026-2027
Fənnin tipi
Seçmə
Təhsil forması
Əyani
Tədris dili
Azərbaycan
Auditoriyadaxili saatlar
a) 30 saat - mühazirə b) 15saat- seminar
Auditoriyadan kənar saatlar
a) 75 saat – sərbəst iş

Fənn haqqında

“Simsiz rabitə texnologiyaları” fənni simsiz kommunikasiya sistemlərinin iş prinsiplərini, müasir simsiz rabitə texnologiyalarını və onların layihələndirilməsi, istismarı və optimallaşdırılması məsələlərini öyrənir. Fənn çərçivəsində radio siqnallarının yayılması, modulyasiya və kodlaşdırma üsulları, simsiz kanalların xüsusiyyətləri, anten sistemləri, çoxsaylı giriş-çıxış (MIMO) texnologiyaları və simsiz şəbəkələrin əsas parametrləri araşdırılır.

Tədris metodları

  • mühazirə
  • layihə əsaslı öyrənmə
  • interaktiv müzakirə
  • problem-based learning
  • komanda işi
  • seminar
  • case study
  • təqdimatlar

Fənn təlim nəticələri (CLO)

Təlim nəticəsi əlavə edilməyib.

Mövzu planı

  1. 1.
    Simsiz rabitə texnologiyalarına giriş və inkişaf mərhələləriMühazirə

    Simsiz rabitənin əsas anlayışları, iş prinsipləri, tətbiq sahələri və simsiz rabitə texnologiyalarının tarixi inkişaf mərhələləri araşdırılır.

  2. 2.
    Sönmə, çoxşüalı yayılma və Doppler effektiMühazirə

    Simsiz kanallarda siqnal sönməsi, çoxşüalı yayılma, zaman gecikməsi, Doppler sürüşməsi və bu hadisələrin rabitə keyfiyyətinə təsiri öyrənilir.

  3. 3.
    Simsiz rabitə sistemlərinin arxitekturası və əsas elementləriMühazirə

    Simsiz rabitə sistemlərinin ümumi arxitekturası, ötürücü və qəbuledici qurğular, baza stansiyaları, antenalar və digər əsas komponentlər öyrənilir.

  4. 4.
    Simsiz rabitədə modulyasiya və kodlaşdırma üsullarıMühazirə

    Simsiz rabitə sistemlərində istifadə olunan əsas analoq və rəqəmli modulyasiya üsulları, kanal kodlaşdırılması və səhvlərin aşkarlanması və düzəldilməsi prinsipləri araşdırılır.

  5. 5.
    Radioyayılma və simsiz rabitə kanallarının xüsusiyyətləriMühazirə

    Radio siqnallarının müxtəlif mühitlərdə yayılması, əksolunma, sınma, difraksiya, səpilmə və simsiz rabitə kanallarının əsas xüsusiyyətləri araşdırılır.

  6. 6.
    Çoxsaylı giriş texnologiyaları: FDMA, TDMA, CDMA, OFDMMühazirə

    Radioresursların istifadəçilər arasında bölüşdürülməsi prinsipləri, FDMA, TDMA, CDMA və OFDM texnologiyalarının iş prinsipləri və fərqləri öyrənilir.

  7. 7.
    OFDM texnologiyası və onun simsiz rabitədə tətbiqiMühazirə

    OFDM-in iş prinsipi, ortoqonal daşıyıcılar, altkanallar, qoruyucu interval və çoxşüalı yayılmanın təsirinin azaldılmasında OFDM-in rolu araşdırılır.

  8. 8.
    Bluetooth, Zigbee və WPAN texnologiyalarıMühazirə

    Şəxsi simsiz şəbəkə (WPAN) texnologiyaları, Bluetooth və Zigbee sistemlərinin arxitekturası, enerji sərfiyyatı, məlumat ötürmə xüsusiyyətləri və tətbiq sahələri öyrənilir.

  9. 9.
    MIMO texnologiyası və məkan müxtəlifliyiMühazirə

    MIMO sistemlərinin əsas prinsipləri, çoxsaylı ötürücü və qəbuledici antenalar, məkan müxtəlifliyi, məkan multipleksləmə və kanal tutumunun artırılması imkanları öyrənilir.

  10. 10.
    Mobil rabitə sistemlərinin inkişafı: 1G–4GMühazirə

    Mobil rabitə sistemlərinin nəsillər üzrə inkişafı, 1G-dən 4G-yə qədər əsas texnologiyalar, xidmətlər, sürət və şəbəkə arxitekturasındakı dəyişikliklər araşdırılır.

  11. 11.
    Simsiz lokal şəbəkələr: Wi-Fi və IEEE 802.11 ailəsiMühazirə

    Simsiz lokal şəbəkələrin quruluşu, Wi-Fi texnologiyasının iş prinsipi, IEEE 802.11 standartlarının inkişafı və əsas xüsusiyyətləri araşdırılır.

  12. 12.
    LTE/LTE-Advanced texnologiyasının arxitekturasıMühazirə

    LTE və LTE-Advanced sistemlərinin arxitekturası, əsas şəbəkə elementləri, radio interfeys, OFDMA, SC-FDMA, MIMO və şəbəkə xidmətləri öyrənilir.

  13. 13.
    5G texnologiyası və 5G şəbəkələrinin arxitekturasıMühazirə

    5G texnologiyasının əsas konsepsiyaları, şəbəkə arxitekturası, əsas xidmət ssenariləri, yüksək sürət, aşağı gecikmə və çoxsaylı cihazların qoşulması imkanları araşdırılır.

  14. 14.
    Simsiz şəbəkələrdə radioresursların idarə edilməsi və yekun layihəMühazirə

    Simsiz şəbəkələrdə tezlik, zaman, güc və digər radioresursların səmərəli bölüşdürülməsi, şəbəkə performansının optimallaşdırılması və öyrənilən biliklər əsasında yekun layihənin hazırlanması həyata keçirilir.

  15. 15.
    5G-də massive MIMO, beamforming və millimetr dalğalarMühazirə

    5G sistemlərində Massive MIMO, beamforming, şüanın istiqamətləndirilməsi və millimetr dalğa diapazonlarının tətbiqi, üstünlükləri və texniki məhdudiyyətləri öyrənilir.

Ədəbiyyat

Ədəbiyyat əlavə edilməyib.

Qiymətləndirmə

Qiymətləndirmə formasıAçıqlamaBalUyğun FTN
Cari qiymətləndirməCari qiymətləndirmə - fənn üzrə tələbənin semestr müddətində fəaliyyətinin qiymətləndirilməsi olmaqla, mühazirə və məşğələ (laboratoriya) dərs materiallarının mənimsənilmə səviyyəsini qiymətləndirilir.30 balFTN 1-5
DavamiyyətTələbə fənn üzrə dərslərin 25%-dən çoxunda iştirak etmədiyi halda imtahana buraxılmır.10 bal-
Tələbənin sərbəst işiTələbəyə fənn üzrə semestr ərzində 1 sərbəst işin (zəruri hallarda sərbəst işlərin sayı artırıla bilər) yerinə yetirilməsi tapşırığı verilir.10 balFTN--
İmtahanİmtahan şifahi, yazılı, yazılı-elektron, test üsulu ilə keçirilir50 balFTN 1-5