Optik Gücləndiricilər: EDFA, Raman və Yarımkeçirici GücləndiricilərSillabus

Fənn kodu

MS-1221

Kredit

6

Tələbənin iş yükü

0

Semestr

Payız semestri

Akademik il

2026-2027

Fənnin tipi

Seçmə

Təhsil forması

Əyani

Tədris dili

Azərbaycan

Auditoriyadaxili saatlar

a) 30 saat - mühazirə b) 15 saat- seminar

Auditoriyadan kənar saatlar

a) 90 saat – sərbəst iş b) 45 saat- layihə işi və ya məsləhət saatı və s.

Bu fənn optik rabitə sistemlərində siqnalın gücləndirilməsi üçün istifadə olunan əsas optik gücləndiricilərin iş prinsiplərini, quruluşunu, xarakteristikalarını və tətbiq sahələrini öyrənir. Fənn çərçivəsində Erbium qatqılı lifli gücləndiricilər (EDFA), Raman gücləndiriciləri və yarımkeçirici optik gücləndiricilər (SOA) ətraflı şəkildə nəzərdən keçirilir.

• mühazirə
• layihə əsaslı öyrənmə
• interaktiv müzakirə
• problem-based learning
• komanda işi
• seminar
• case study
• təqdimatlar

Təlim nəticəsi əlavə edilməyib.

1. 1.
   Giriş. Optik gücləndiricilərin optik rabitə sistemlərində rolu, təsnifatı və tətbiq sahələriMühazirə

   Optik gücləndiricilərin optik rabitə sistemlərində təyinatı, rolu, əsas növləri və tətbiq sahələri öyrənilir. Onların uzunməsafəli rabitə və optik şəbəkələrin fəaliyyətində əhəmiyyəti izah edilir.

2. 2.
   EDFA-nın quruluşu və iş prinsipi. Erbium ionlarının enerji səviyyələriMühazirə

   EDFA-nın quruluşu, erbiumla aşqarlanmış optik lifin xüsusiyyətləri və erbium ionlarının enerji səviyyələri əsasında optik gücləndirmə mexanizmi öyrənilir.

3. 3.
   Optik gücləndirmənin fiziki əsasları. Stimullaşdırılmış şüalanma, udulma və spontan şüalanmaMühazirə

   Optik gücləndirmənin fiziki əsasları, enerji səviyyələri, udulma, spontan və stimullaşdırılmış şüalanma prosesləri araşdırılır.

4. 4.
   EDFA-nın nasoslama sxemləri və konfiqurasiyaları: ön, arxa və ikitərəfli nasoslamaMühazirə

   EDFA sistemlərində ön, arxa və ikitərəfli nasoslama sxemlərinin quruluşu, iş prinsipi və əsas xüsusiyyətləri araşdırılır.

5. 5.
   Optik gücləndiricilərin əsas parametrləri: qazanc, zolaq genişliyi, doyma, səs-küy əmsalı və çıxış gücüMühazirə

   Optik gücləndiricilərin əsas texniki parametrləri və onların sistemin işinə təsiri öyrənilir. Qazanc, zolaq genişliyi, doyma, səs-küy əmsalı və çıxış gücünün mahiyyəti izah edilir.

6. 6.
   EDFA-da qazancın doyuması, ASE səs-küyü, səs-küy əmsalı və qazancın spektral hamarlanmasıMühazirə

   EDFA-da qazancın doyma mexanizmi, ASE səs-küyünün yaranması, səs-küy əmsalı və qazancın spektr üzrə hamarlanması üsulları öyrənilir.

7. 7.
   EDFA-nın WDM və DWDM sistemlərində tətbiqi. Güc balansı və kanal bərabərləşdirilməsiMühazirə

   EDFA-nın WDM və DWDM sistemlərində istifadəsi, optik kanallar arasında güc balansının təmin edilməsi və kanal səviyyələrinin bərabərləşdirilməsi prinsipləri araşdırılır.

8. 8.
   Raman və EDFA gücləndiricilərinin müqayisəsi. Səs-küy, qeyri-xətti təsirlər və sistem inteqrasiyasıMühazirə

   Raman və EDFA gücləndiricilərinin qazanc, səs-küy, qeyri-xətti təsirlər və sistemə inteqrasiya baxımından xüsusiyyətləri müqayisə edilir.

9. 9.
   Raman gücləndirməsinin fiziki əsasları. Raman səpilməsi və qazanc spektriMühazirə

   Raman gücləndirməsinin fiziki mahiyyəti, stimullaşdırılmış Raman səpilməsi və Raman qazancının yaranması prinsipləri öyrənilir.

10. 10.
    Yarımkeçirici optik gücləndiricinin quruluşu və iş prinsipi. Daşıyıcıların dinamikasıMühazirə

    SOA-nın quruluşu, yarımkeçirici materiallarda optik gücləndirmə prosesi və daşıyıcıların dinamikası öyrənilir.

11. 11.
    Paylanmış və konsentrasiyalı Raman gücləndiriciləri. Nasoslama sxemləri və təhlükəsizlikMühazirə

    Paylanmış və konsentrasiyalı Raman gücləndiricilərinin quruluşu, nasoslama üsulları, tətbiq xüsusiyyətləri və optik təhlükəsizlik məsələləri araşdırılır.

12. 12.
    SOA-nın əsas xarakteristikaları: qazanc, doyma, zolaq genişliyi, səs-küy və polyarizasiyaMühazirə

    SOA-nın əsas texniki parametrləri, qazanc və doyma xüsusiyyətləri, zolaq genişliyi, səs-küy və polyarizasiya asılılığı araşdırılır.

13. 13.
    SOA tətbiqləri: dalğa uzunluğunun çevrilməsi, optik kommutasiya və siqnal regenerasiyasıMühazirə

    SOA-nın dalğa uzunluğunun çevrilməsi, optik kommutasiya və optik siqnalların regenerasiyasında tətbiqi prinsipləri öyrənilir.

14. 14.
    Tədris olunan mövzuların təkrarı və EDFA, Raman və SOA üzrə nümunəvi layihələrin müzakirəsiMühazirə

    EDFA, Raman və SOA gücləndiriciləri üzrə öyrənilmiş nəzəri biliklər ümumiləşdirilir, nümunəvi layihələr və praktiki tətbiq məsələləri müzakirə edilir.

15. 15.
    Gücləndirici seçimi və xətt layihələndirilməsi. Link büdcəsi, OSNR və ölçmə nəticələrinin təhliliMühazirə

    Optik xətt üçün gücləndiricinin seçilməsi, link büdcəsinin hesablanması, OSNR göstəricisinin qiymətləndirilməsi və ölçmə nəticələrinin təhlili üsulları öyrənilir.

16. 16.
    EDFA-nın nasoslama sxemləri və konfiqurasiyaları: ön, arxa və ikitərəfli nasoslamaMəşğələ

    EDFA sistemlərində ön, arxa və ikitərəfli nasoslama sxemlərinin quruluşu, iş prinsipi və əsas xüsusiyyətləri araşdırılır.

17. 17.
    Optik gücləndirmənin fiziki əsasları. Stimullaşdırılmış şüalanma, udulma və spontan şüalanmaMəşğələ

    Optik gücləndirmənin fiziki əsasları, enerji səviyyələri, udulma, spontan və stimullaşdırılmış şüalanma prosesləri araşdırılır.

18. 18.
    Raman gücləndirməsinin fiziki əsasları. Raman səpilməsi və qazanc spektriMəşğələ

    Raman gücləndirməsinin fiziki mahiyyəti, stimullaşdırılmış Raman səpilməsi və Raman qazancının yaranması prinsipləri öyrənilir.

19. 19.
    Yarımkeçirici optik gücləndiricinin quruluşu və iş prinsipi. Daşıyıcıların dinamikasıMəşğələ

    SOA-nın quruluşu, yarımkeçirici materiallarda optik gücləndirmə prosesi və daşıyıcıların dinamikası öyrənilir.

20. 20.
    Gücləndirici seçimi və xətt layihələndirilməsi. Link büdcəsi, OSNR və ölçmə nəticələrinin təhliliMəşğələ

    Optik xətt üçün gücləndiricinin seçilməsi, link büdcəsinin hesablanması, OSNR göstəricisinin qiymətləndirilməsi və ölçmə nəticələrinin təhlili üsulları öyrənilir.

Ədəbiyyat əlavə edilməyib.