Peyk rabitə sistemləriSillabus

Fənn kodu

MS-1204

Kredit

6

Tələbənin iş yükü

1

Semestr

Payız semestri

Akademik il

2026-2027

Fənnin tipi

Seçmə

Təhsil forması

Əyani

Tədris dili

Azərbaycan

Auditoriyadaxili saatlar

a) 30 saat - mühazirə b) 15 saat- seminar

Peyk rabitə sistemləri fənni peyklər vasitəsilə məlumat, səs, video və digər siqnalların uzaq məsafələrə ötürülməsi və qəbulunu təmin edən rabitə sistemlərinin quruluşunu, iş prinsipini və texniki xüsusiyyətlərini öyrənir.

• mühazirə
• layihə əsaslı öyrənmə
• interaktiv müzakirə
• problem-based learning
• komanda işi
• seminar
• case study
• təqdimatlar

Təlim nəticəsi əlavə edilməyib.

1. 1.
   Peyk rabitə sistemlərinə giriş. Kosmik və yer seqmentləri, xidmət növləri və tətbiq sahələriMühazirə

   Peyk rabitə sistemlərinin təyinatı, əsas komponentləri və iş prinsipləri izah edilir. Kosmik və yer seqmentlərinin quruluşu, əsas xidmət növləri və müxtəlif tətbiq sahələri nəzərdən keçirilir.

2. 2.
   Orbital mexanikanın əsasları. Kepler qanunları; GEO, MEO, LEO və elliptik orbitlərMəşğələ

   Peyklərin orbitdə hərəkətinin fiziki əsasları, Kepler qanunları və orbital parametrlər öyrənilir. GEO, MEO, LEO və elliptik orbitlərin xüsusiyyətləri, üstünlükləri və məhdudiyyətləri müqayisə edilir.

3. 3.
   Orbital həndəsə. Əhatə zonası, yüksəklik və azimut bucaqları, məsafə və yayılma gecikməsiMühazirə

   Peyk ilə yer stansiyası arasındakı həndəsi əlaqələr, peykin görünmə zonası, yüksəklik və azimut bucaqları araşdırılır. Peyk–stansiya məsafəsinin və siqnalın yayılma gecikməsinin hesablanması izah edilir.

4. 4.
   Peyk rabitəsində tezlik diapazonları, polyarizasiya, tezliklərin təkrar istifadəsi və koordinasiyaMühazirə

   Peyk rabitəsində istifadə olunan əsas tezlik diapazonları, elektromaqnit dalğalarının polyarizasiyası və tezlik resurslarının səmərəli istifadəsi öyrənilir. Tezliklərin təkrar istifadəsi və koordinasiya prinsipləri izah edilir.

5. 5.
   Rabitə peykinin quruluşu. Platforma, faydalı yük, transponder və bort antenalarıMühazirə

   Rabitə peykinin əsas konstruktiv və funksional elementləri, platforma və faydalı yük anlayışları araşdırılır. Transponderlərin, bort antenalarının, enerji və idarəetmə sistemlərinin funksiyaları öyrənilir.

6. 6.
   Yer stansiyaları. Antena, izləmə, yüksək güclü gücləndirici və aşağı səs-küylü qəbulediciMühazirə

   Yer stansiyasının quruluşu və əsas avadanlıqları öyrənilir. Antena sistemləri, peykin izlənməsi, yüksək güclü gücləndiricilər və aşağı səs-küylü qəbuledicilərin iş prinsipləri nəzərdən keçirilir.

7. 7.
   Peyk rabitə xəttinin enerji büdcəsi. EIRP, sərbəst fəza itkisi, qəbuledici gücü və G/TMühazirə

   Peyk rabitə xəttinin enerji büdcəsinin formalaşdırılması, EIRP, sərbəst fəza itkisi, qəbuledici giriş gücü və G/T göstəricilərinin fiziki mənası və hesablanması öyrənilir.

8. 8.
   Yuxarı və aşağı xəttin səs-küy təhlili. C/N, C/N0, Eb/N0 və enerji ehtiyatıMühazirə
9. 9.
   Atmosfer və yağış sönməsi, ionosfer təsirləri və rabitənin əlçatanlığının qiymətləndirilməsiMühazirə

   Atmosfer, yağış, qaz udulması, ionosfer və digər yayılma təsirlərinin peyk siqnalına təsiri öyrənilir. Sönmələrin hesablanması və rabitənin əlçatanlığının qiymətləndirilməsi üsulları nəzərdən keçirilir.

10. 10.
    Peyk rabitəsində rəqəmsal modulyasiya, kanal kodlaşdırması və adaptiv ötürməMühazirə

    Peyk rabitəsində istifadə olunan rəqəmsal modulyasiya üsulları, kanal kodlaşdırması və səhvlərin aşkarlanması/düzəldilməsi prinsipləri öyrənilir. Adaptiv modulyasiya və kodlaşdırmanın tətbiqi araşdırılır.

11. 11.
    Çoxsaylı giriş üsulları: FDMA, TDMA, CDMA və OFDMA. Resursların bölüşdürülməsiMühazirə

    Peyk sistemlərində kanal və resursların çoxsaylı istifadəçilər arasında bölüşdürülməsi prinsipləri öyrənilir. FDMA, TDMA, CDMA və OFDMA texnologiyalarının iş prinsipləri, üstünlükləri və məhdudiyyətləri müqayisə edilir.

12. 12.
    VSAT şəbəkələri. Ulduz və tor arxitekturaları, trafik və xidmət keyfiyyətiMühazirə
13. 13.
    Qeyri-geostasionar peyk şəbəkələri. Dopler sürüşməsi, izləmə və əlaqənin ötürülməsiMühazirə

    LEO və digər qeyri-geostasionar peyk sistemlərinin iş xüsusiyyətləri öyrənilir. Dopler tezlik sürüşməsi, dinamik izləmə, peyklər arasında və ya yer stansiyaları arasında əlaqənin ötürülməsi prosesləri araşdırılır.

14. 14.
    Peyk teleyayımı, genişzolaqlı və mobil xidmətlər. Yerüstü şəbəkələrlə inteqrasiya və təhlükəsizlikMühazirə

    Peyk teleyayımı, genişzolaqlı internet və mobil rabitə xidmətlərinin texniki əsasları və tətbiqləri araşdırılır. Peyk və yerüstü rabitə şəbəkələrinin inteqrasiyası, məlumatların mühafizəsi və təhlükəsizlik məsələləri nəzərdən keçirilir.

15. 15.
    Peyk rabitə sisteminin layihələndirilməsi. Texniki həllərin müqayisəsi və yekun layihə müzakirəsiMühazirə

    Peyk rabitə sisteminin layihələndirilməsinin əsas mərhələləri ümumiləşdirilir. Orbit, tezlik, antena, enerji büdcəsi, modulyasiya, kanal tutumu və digər texniki parametrlər əsasında müxtəlif həllərin müqayisəsi aparılır.

16. 16.
    1 Peyk sisteminin funksional sxeminin qurulması və seqmentlərin müəyyənləşdirilməsi 1 1Məşğələ
17. 17.
    2 Orbital hündürlük və dövrün Kepler qanunu ilə hesablanması 1 2Məşğələ
18. 18.
    3 Yer stansiyası üçün yüksəklik və azimut bucaqlarının hesablanması 1 3Məşğələ
19. 19.
    4 Peyk–yer məsafəsinin və siqnalın yayılma gecikməsinin hesablanması 1 4Məşğələ
20. 20.
    Peyk–yer məsafəsinin və siqnalın yayılma gecikməsinin hesablanması 1 4Məşğələ
21. 21.
    5 Tezlik diapazonu, polyarizasiya və əhatə zonasının seçilməsi 1 5Məşğələ

Ədəbiyyat əlavə edilməyib.