Yükqaldıran maşın və qurğularSillabus

Fənn kodu

İFS-3495y

Kredit

6

Tələbənin iş yükü

180

Semestr

Payız semestri

Akademik il

—

Fənnin tipi

Seçmə

Təhsil forması

Əyani

Tədris dili

Azərbaycan

Auditoriyadaxili saatlar

a) 45 saat - mühazirə b) 15 saat - seminar c) 15 saat - laboratoriya

Auditoriyadan kənar saatlar

a) 75 saat - TSİ b) 30 saat - MRTSİ

“Yükqaldıran maşın və qurğular” fənni sənayenin bütün sahələrində yükvurma-yükboşaltma, nəqliyyat və anbar işlərinin mexanikləşdirilməsini və avtomatlaşdırılmasını təmin etmək üçün yeni yüksək keyfiyyətli yükqaldıran maşın və qurğuların layihələndirilməsini, mövcud maşınların əsaslı sürətdə modernizə olunmasının, yeni kinematik sxemlərdən, daha mütərəqqi hesablama üsullarından, həmçinin maşınqayırmanın yeni proqressiv texnologiyasından istifadə etməklə yükqaldıran maşın və qurğuların metal tutumunu xeyli azaldıb eyni zamanda onun yükqaldırma qabiliyyətinin artırılmasının, avtomatik, yarımavtomatik və uzaqdan idarə olunan mexanizmlərin, xüsusi yüktutucu və digər qaldırıcı aqreqatların sürətlərinin geniş diapazonda nizamlanması hesabına müxtəlif növ avadanlıqların məhsuldarlığının artırılmasının əsaslarını öyrənir.

• mühazirə
• laboratoriya işi
• interaktiv müzakirə
• seminar
• təqdimatlar

1. 1

   CLO 1: FTN 1. Sənaye müəssisələrində istifadə olunan yükqaldıran maşın və qurğuların növlərini, təyinatını və iş prinsipini izah edir.

2. 2

   CLO 2: FTN 2. Yükqaldıran maşın və qurğuların əsas mexaniki elementlərinin, düyün və detallarının hesablanmasının nəzəri əsaslarını izah edir.

3. 3

   CLO 3: FTN 3. Yükqaldıran maşın və qurğuların yükqaldırma qabiliyyətini, möhkəmliyini və dayanıqlığını nəzərə alaraq əsas parametrlərini hesablamağı bacarır.

4. 4

   CLO 4: FTN 4. Yükqaldıran maşın və qurğuların layihələndirilməsi və konstruksiya edilməsi üçün müasir metodları tətbiq edir, onların səmərəliliyini və texniki göstəricilərini qiymətləndirir.

5. 5

   CLO 5: FTN 5. Yükqaldıran maşın və qurğuların layihələndirilməsində normativ-texniki sənədlərdən istifadə edir, müasir texnologiyaların tətbiqi imkanlarını təhlil edir.

1. 1.
   Yükqaldıran maşınlar və qurğular haqqında ümumi məlumat. Giriş. Yükqaldıran maşınlar və qurğular haqqında ümumi məlumat. Yükqaldıran maşınların əsas parametrləri. Mühazirə
2. 2.
   Yükqaldıran maşınların çevik element-ləri. Yükqaldıran maşınların yüktutucu tərtibatları. Yükqaldıran maşınların çevik elementləri. Kanatlar və zəncirlər. Yükqaldıran maşınların barabanları, blokları və ulduzcuqları.Mühazirə
3. 3.
   Baraban düyümü detallarının hesablanmasına aid məsələ həlli.Məşğələ
4. 4.
   Yükqaldıran maşınların baraban düyümlərinin öyrənilməsi. Barabanların əsas ölçülərinin təyiniLaboratoriya
5. 5.
   Polispastlar. Birqat və ikiqat polispastlar. Ümümi məlumat, konstruksiyaları və hesablanmasıMühazirə
6. 6.
   Verilmiş yükqaldırma qabiliyyətinə və polispastın məlum sxeminə əsasən kanatın hesabı və seçilməsinə aid məsələ həlliMəşğələ
7. 7.
   Yükqaldıran maşınların yüktutucu tərtibatları. Qarmaqlar və ilgəklər. Qarmaq asqıları. Qarmaq asqısının detalları. Mühazirə
8. 8.
   Qarmaq asqısının və onun detallarının hesablanmasına aid məsələ həlli.Məşğələ
9. 9.
   Yükqaldıran maşınların qarmaq asqılarının öyrənilməsiLaboratoriya
10. 10.
    Ədədi və səpmə yüklər üçün yüktutucu tərtibatlar. Stroplar və yük ilgəkləriMühazirə
11. 11.
    Yükqaldıran maşın və qurğularda istifadə olunan dayandırıcılar və tormozlar. Dayandırıcılar və tormozlar. Xırxıralı və diyircəkli dayandırıcıların konstruksiyaları və hesablanması.Mühazirə
12. 12.
    Qəlibli tormozlar. Qısa gedişli və uzun gedişli elektromaqniti olan qəlibli tormozlar. Lentli tormozlar. Sadə, diferensial və cəmləşdirici lentli tormozlar. Mühazirə
13. 13.
    Qısagedişli elektromaqniti olan qəlibli tormozların hesabına aid məsələ həlli.Məşğələ
14. 14.
    Yükqaldıran maşınların tormozlarının öyrənilməsi. Laboratoriya
15. 15.
    Sadə qaldırıcı qurğular. Domkratlar və tal-lar. Konstruksiyaları və hesablanması. Mühazirə
16. 16.
    Yükqaldıran maşınların hərəkətverici qurğuları. Yükqaldıran maşınların əsas mexanizmləri. Yükqaldıran maşınlarda yaranan dinamiki qüvvələr. Yükqaldıran maşınların hərəkətverici qurğuları. Yük-qaldırma mexanizmi. Əl və maşın intiqallı yükqaldırma mexanizmləri. Mühazirə
17. 17.
    Kranın yükqaldırma mexanizmi üçün mühərrikin seçilməsi və yoxlanılmasına aid məsələ həlli.Məşğələ
18. 18.
    Yükqaldıran maşınların yükqal-dırma mexanizmlərinin öyrənilməsiLaboratoriya
19. 19.
    Yükqaldıran maşınların hərəkət mexanizmləri. Əllə işləyən və maşın intiqallı hərəkət mexanizmləri.Mühazirə
20. 20.
    Yükqaldıran maşınların dönmə mexanizmləri. Konstruksiyaları, prinsipial sxemləri və hesablanmasıMühazirə
21. 21.
    Kranın dönmə mexanizmi üçün mühərrikin seçilməsi və yoxlanılmasına aid məsələ həlli.Məşğələ
22. 22.
    Qolun aşırımını dəyişən mexanizmlər. Konstruksiyaları və hesablanması. Mühazirə
23. 23.
    Qolun aşırımını dəyişən mexanizmlərin hesablanmasına aid aid məsələ həlli. Məşğələ
24. 24.
    Yükqaldıran maşınlarda yaranan dinamiki qüvvələrMühazirə
25. 25.
    Yükqaldıran maşınların təhlükəsizlik qurğuları. Mühazirə
26. 26.
    Yükqaldıran maşınların növləri. Yükqaldıran maşınların növləri. Dönən kranlar. Divara bərkidilmiş və sərbəst sütun üzərində duran kranlar. Mühazirə
27. 27.
    Körpülü kranlar. Konstruksiyaları və hesablanma xüsusiyyətləri.Mühazirə
28. 28.
    Çatılı kranlar. Konstruksiyaları və hesablanma xüsusiyyətləri. Mühazirə
29. 29.
    Qollu kranlar. Konstruksiyaları və hesablanma xüsusiyyətləri. Qollu özü hərəkət edən kranların işarələnməsi. Düz və əyrixətli qollu özü hərəkət edən kranların konstruksiyaları. Mühazirə
30. 30.
    Qülləli kranlar. Konstruksiyaları və hesablanma xüsusiyyətləri. Qülləli kranların işarələnməsi. Mühazirə
31. 31.
    Portal kranlar. Konstruksiyaları və hesab-lanma xüsusiyyətləri. Sərt və elastik dartqılı portal kranların konstruksiyaları, portal kranların qol qurğularının, mexanizmlərinin və portallarının konstruksiyaları. Mühazirə
32. 32.
    Stasionar xortumlu kranın öyrənilməsi.Laboratoriya
33. 33.
    Avtomobil kranları. Konstruksiyaları və hesablanma xüsusiyyətləri. Avtomobil kranlarının işarələnməsi, avtomobil kranlarının mexanizmlərinin və autrigerlərinin konstruksiyalarıMühazirə
34. 34.
    Liftlər və yükləyicilər. Liftlər, onların təyinatı, təsnifatı və konstruksiyaları. Mühazirə
35. 35.
    Liftlərin müxtəlif konstruksiyalarının təhlili. Məşğələ
36. 36.
    Yükləyicilərin konstruksiyaları. Təyinatına görə yükləyicilərin konstruksiyaları, avto-yükləyicilərin və elektrik yükləyicilərinin konstruksiyalarıMühazirə
37. 37.
    Körpülü kranın verilmiş yükqaldırma mexanizmini hesablamalı. Sərbəst iş
38. 38.
    Çatılı kranın verilmiş hərəkət mexanizmini hesablamalıSərbəst iş
39. 39.
    Divara bərkidilmiş dönən kranın arabacığının verilmiş hərəkət mexanizmini hesablamalı. Sərbəst iş
40. 40.
    Konsol kranın verilmiş yükqaldırma mexanizmini hesablamalı. Sərbəst iş
41. 41.
    Qülləli kranın yükqaldırma mexanizmini hesablamalı. Sərbəst iş
42. 42.
    Tırtıllı kranın dönmə mexanizmini hesablamalı.Sərbəst iş
43. 43.
    Avtomobil kranının yükqaldırma mexanizmini hesablamalı. Sərbəst iş
44. 44.
    Pnevmatik təkərli kranın dönmə mexanizmini hesablamalı.Sərbəst iş
45. 45.
    Portal kranın qolunun aşırımını dəyişən mexanizmi hesablamalı.Sərbəst iş
46. 46.
    Sərnişin liftinin verilmiş yükqaldırma mexanizmini hesablamalı.Sərbəst iş

1. Əhmədov B.B., Nəcəfov Ə.M. Yükqaldıran maşınlar.Bakı, 2014
2. Kərimov Ə.H. Yükqaldıran maşınlar və liftlər. Bakı, 2006.
3. Qəribov M.H., Əhmədov B.B. Xüsusi kranların layihələndirilməsi.Bakı, 2006.
4. Miriyev S.M., Çərkəsov Ş.B., Yusubov Ş.T. Yükqaldıran maşınlardan laboratoriya praktikumu.Bakı, 2005.