Fiziki qurğuların layihələndirilməsiSillabus

Fənn kodu

İFS-2452y

Kredit

6

Tələbənin iş yükü

180

Semestr

Yaz semestri

Akademik il

2025-2026

Fənnin tipi

Seçmə

Təhsil forması

Əyani

Tədris dili

Azərbaycan

Auditoriyadaxili saatlar

a) 30 saat mühazirə b) 15 saat seminar c) 15 saat laboratoriya

Auditoriyadan kənar saatlar

a) 70 saat TSİ b) 50 saat MRTSİ

Fiziki qurğuların layihələndirilməsi fənni müxtəlif fiziki qurğuların layihələndirilməsi prinsiplərini, konstruktiv xüsusiyyətlərini və iş prosesini öyrədir. Fənn tələbələrdə qurğuların layihələndirilməsi, modelləşdirilməsi və praktik tətbiqi üzrə əsas bilik və bacarıqlar formalaşdırır.

• mühazirə
• laboratoriya işi
• seminar
• təqdimatlar

Təlim nəticəsi əlavə edilməyib.

1. 1.
   Giriş . Fiziki qurğularının inkişaf mərhə-lələri və təsnifatı. Analoq elektron qurğuları (AEQ). Mühazirə

   Bu fənn fiziki qurğuların inkişaf mərhələlərini, təsnifatını və analoq elektron qurğularının (AEQ) iş prinsiplərini öyrədir. Tələbələr elektron elementlərin quruluşu, tətbiq sahələri və əsas xüsusiyyətləri ilə tanış olurlar.

2. 2.
   Elektron qurğularının element bazası. Passiv elementlər, onların növləri, birləş-diricilər və dəyişdiricilər. Rezistorlar və kondensatorlar, növləri və parametrləri və şərti işarələnməsi. Sarğaclar və transformatorlar, növləri və şərti işarələnməsiMühazirə

   Bu mövzu elektron qurğuların element bazasını, passiv elementlərin növlərini, rezistor, kondensator, sarğac və transformatorların quruluşunu, parametrlərini və şərti işarələnməsini öyrədir.

3. 3.
   Fiziki qurğuların aktiv elementlərinin növləri, qrafiki işlənməsi və parametrləri Mühazirə

   Bu mövzu fiziki qurğuların aktiv elementlərinin növlərini, onların qrafik təsvirini, əsas parametrlərini və iş prinsiplərini öyrədir.

4. 4.
   Elektron qurğuların layihələndiril-məsində detalların, yığım vahidlərinin və elektrik sarğılı məmulatların qrafiki sənədlərinin yerinə yetirilməsi Mühazirə

   Bu mövzu elektron qurğuların layihələndirilməsində detalların, yığım vahidlərinin və elektrik sarğılı məmulatların qrafiki sənədlərinin hazırlanması qaydalarını öyrədir.

5. 5.
   Elektron qurğuların sxemlərinin növləri, tipləri və layihələndirilməsi Mühazirə

   Bu mövzu elektron qurğuların sxemlərinin növlərini, tiplərini, şərti işarələrini və layihələndirilməsinin əsas prinsiplərini öyrədir.

6. 6.
   Elektron qurğuların sxemlərinin yerinə yetirilməsində ümumi tələblər Mühazirə

   Bu mövzu elektron qurğuların sxemlərinin hazırlanmasına dair ümumi tələbləri, standartları və şərti qrafik işarələrin tətbiq qaydalarını öyrədir.

7. 7.
   Rəqəm elektron qurğuların layihələndirilməsi Mühazirə

   Bu mövzu rəqəm elektron qurğuların layihələndirilməsi prinsiplərini, məntiq elementlərini və rəqəmsal sxemlərin qurulma qaydalarını öyrədir.

8. 8.
   Elektron qurğuların kompüter mode-lləşdirilməsiMühazirə

   Bu mövzu elektron qurğuların kompüter vasitəsilə modelləşdirilməsi, simulyasiyası və layihələrin yoxlanılması üsullarını öyrədir.

9. 9.
   Elektron qurğuların layihələndiril-məsində çap lövhələrinin və çap qovşaq-larının çertyojlarının yerinə yetirilməsi Mühazirə

   Bu mövzu elektron qurğuların layihələndirilməsində çap lövhələrinin və çap qovşaqlarının çertyojlarının hazırlanması qaydalarını, tələblərini və standartlarını öyrədir.

10. 10.
    Avtomatik layihələndirmə sistemləri. Əsas anlayışlar. Çap lövhəsinin avtomatlaşdırılmış layihələndirilməsi Mühazirə

    Bu mövzu avtomatik layihələndirmə sistemlərinin (ALS) əsas anlayışlarını, tətbiq sahələrini və çap lövhələrinin avtomatlaşdırılmış layihələndirilməsi üsullarını öyrədir.

11. 11.
    Elektron qurğuların mexaniki, elektrik, nəmlik, toz və temperatur təsirindən qorunmasıMühazirə

    Bu mövzu elektron qurğuların mexaniki təsirlərdən, elektrik təsirlərindən, nəmlikdən, tozdan və temperatur dəyişikliklərindən qorunma üsullarını öyrədir.

12. 12.
    Azərbaycan xanlıqlar dövründəMühazirə

    XVIII əsrin ortalarında Azərbaycanda mərkəzi hakimiyyətin zəifləməsi nəticəsində meydana gəlmiş xanlıqların ərazisi, sərhədləri, onların idarəetmə formasından bəhs edir.Eyni zamanda mövzuda xanlıqların xarici dövlətlərlə olan əlaqələri də işıqlandırır.

    • • FTN2: Azərbaycan tarixi üzrə bəzi mübahisəli məsələlərə aydınlıq gətirilir.
    • • FTN1: Azərbaycan tarixinin dövrlərinin əsas mahiyyəti izah edilir.
    • • FTN3: Tələbələrin bu və ya digər məsələlərlə bağlı obyektiv mövqeyini formalaşmasına nail olunur.
    • • FTN4: Tələbələrin ən azından minimum məlumat əldə etməsi, mövzular ətrafında öz fikrinin formalaşmasının səviyyəsi yoxlanılır.
    • • FTN5: Tələbələrə qədim tariximizin müasir dövrlə uzlaşdırılması vərdişləri aşılanır.
13. 13.
    Fiziki qurğuların modelləşdirilməsi üçün tətbiqi proqramlar paketiMühazirə

    Bu mövzu fiziki qurğuların modelləşdirilməsində istifadə olunan tətbiqi proqram paketlərini, onların imkanlarını və tətbiq üsullarını öyrədir.

14. 14.
    Fiziki qurğuların təsnifatı, parametrləri və onlara verilən texniki tələblərMəşğələ

    Bu mövzu fiziki qurğuların təsnifatını, əsas parametrlərini və onların layihələndirilməsi və istismarına verilən texniki tələbləri öyrədir.

15. 15.
    Elektron qurğuların təsnifatı, parametrləri və onlara verilən texniki tələblər Məşğələ

    Bu mövzu elektron qurğuların təsnifatını, əsas parametrlərini, iş xüsusiyyətlərini və onlara verilən texniki tələbləri öyrədir.

16. 16.
    Elektron məmulatların bloklarının qabarit ölçülərinin hesablanması Məşğələ

    Bu mövzu elektron məmulatların bloklarının qabarit ölçülərinin hesablanması, elementlərin yerləşdirilməsi və konstruktiv ölçülərin seçilməsi üsullarını öyrədir.

17. 17.
    Rəqəm elektron qurğuların layihələndirilməsiMəşğələ

    Bu mövzu rəqəm elektron qurğuların layihələndirilməsi prinsiplərini, məntiq elementlərinin tətbiqini və rəqəmsal sxemlərin qurulma üsullarını öyrədir.

18. 18.
    Elektron qurğuların mexaniki, elektrik, nəmlik, toz və temperatur təsirindən qorunmasıMühazirə

    Bu mövzu elektron qurğuların mexaniki, elektrik, nəmlik, toz və temperatur təsirlərindən qorunma üsullarını, mühafizə vasitələrini və istismar tələblərini öyrədir.

19. 19.
    Fiziki qurğuların sxemlərinin yerinə yetirilməsində şərti işarələrin, ölçülərin standartın tələblərinə uyğunluğu. Elektrik sxemin əlaqə xətlərinə və qrafiki işarələnməyə qoyulan tələblərMühazirə

    Bu mövzu fiziki qurğuların sxemlərinin hazırlanmasında şərti işarələrin, ölçülərin, əlaqə xətlərinin və qrafik işarələmələrin standartlara uyğun yerinə yetirilməsi tələblərini öyrədir.

20. 20.
    Fiziki qurğuların modelləşdirilməsi üçün tətbiqi proqramlar paketiMühazirə

    Bu mövzu fiziki qurğuların modelləşdirilməsi üçün istifadə olunan tətbiqi proqram paketlərini, onların imkanlarını və tətbiq üsullarını öyrədir.

21. 21.
    Elektron qurğuların təsnifatı, parametrləri və onlara verilən texniki tələblər Məşğələ

    Bu mövzu elektron qurğuların təsnifatını, əsas parametrlərini, iş xüsusiyyətlərini və onlara verilən texniki tələbləri öyrədir.

22. 22.
    Elektron məmulatların bloklarının qabarit ölçülərinin hesablanması Məşğələ

    Bu mövzu elektron məmulatların bloklarının qabarit ölçülərinin hesablanması, konstruktiv parametrlərin seçilməsi və elementlərin yerləşdirilməsi üsullarını öyrədir.

23. 23.
    Rəqəm elektron qurğuların layihələndirilməsiMəşğələ

    Bu mövzu rəqəm elektron qurğuların layihələndirilməsi prinsiplərini, məntiq elementlərini, rəqəmsal sxemlərin qurulması və tətbiqi üsullarını öyrədir.

24. 24.
    Cap lövhələrinin qabarit ölçülərinin hesablanması Məşğələ

    Bu mövzu çap lövhələrinin qabarit ölçülərinin hesablanması, elementlərin yerləşdirilməsi və konstruktiv parametrlərin müəyyənləşdirilməsi üsullarını öyrədir.

25. 25.
    Çap lövhəsinin qalınlığının hesablanmasıMəşğələ

    Bu mövzu çap lövhəsinin qalınlığının hesablanması, material seçimi və mexaniki möhkəmlik tələblərinin müəyyənləşdirilməsi üsullarını öyrədir.

26. 26.
    Elektron məmulatların bloklarının qabarit ölçülərinin hesablanması Məşğələ

    Bu mövzu elektron məmulatların bloklarının qabarit ölçülərinin hesablanması, elementlərin yerləşdirilməsi və konstruktiv ölçülərin seçilməsi üsullarını öyrədir.

27. 27.
    Laboratoriya işləri və təhlükəsizlik qaydaları ilə tanışlıq Laboratoriya

    Bu mövzu laboratoriya işlərinin təşkili, avadanlıqlardan istifadə qaydaları və laboratoriyada təhlükəsizlik tələblərini öyrədir.

28. 28.
    Fiziki qurğuların elektrik prinsipial sxemlərinin yerinə yetirilməsiLaboratoriya

    Bu mövzu fiziki qurğuların elektrik prinsipial sxemlərinin hazırlanması, elementlərin şərti işarələrlə göstərilməsi və sxemlərin tərtib olunması qaydalarını öyrədir.

29. 29.
    Fiziki qurğuların detal və yığım vahidlərinin çertyojlarının yerinə yetirilməsiLaboratoriya

    Bu mövzu fiziki qurğuların detal və yığım vahidlərinin çertyojlarının hazırlanması, ölçüləndirilməsi və konstruktor sənədlərinin tərtib olunması qaydalarını öyrədir.

30. 30.
    Simulyasiya proqramlar paketi ilə R-S triggerin layihələndirilməsi Laboratoriya

    Bu mövzu simulyasiya proqramlarından istifadə etməklə R-S triggerin layihələndirilməsi, sxeminin qurulması və iş prinsipinin modelləşdirilməsini öyrədir.

31. 31.
    . Elektron cihazın - çap dövrə lövhəsinin və montaj çertyojunun layihəsinin hazırlanmasıLaboratoriya

    Bu mövzu elektron cihazların çap dövrə lövhəsinin və montaj çertyojunun layihələndirilməsi, elementlərin yerləşdirilməsi və konstruktor sənədlərinin hazırlanması qaydalarını öyrədir.

32. 32.
    Electronics Workbench – proqramlar paketi ilə əməliyyat gücləndiricisinin layihələndirilməsi və simulyasiyasıLaboratoriya

    Bu mövzu Electronics Workbench proqram paketindən istifadə etməklə əməliyyat gücləndiricisinin sxeminin qurulması, layihələndirilməsi və simulyasiya proseslərini öyrədir.

33. 33.
    Elektron qurğuların standartlaşdırılmasının əsas metodlarıLaboratoriya

    Bu mövzu elektron qurğuların standartlaşdırılmasının əsas metodlarını, standartların tətbiq prinsiplərini və texniki tələblərin müəyyənləşdirilməsini öyrədir.

34. 34.
    Layihələndirmənin prosesinin təşkili prinsipləriSərbəst iş

    Bu mövzu layihələndirmə prosesinin təşkili prinsiplərini, mərhələlərini, planlaşdırma və idarəetmə üsullarını öyrədir.

35. 35.
    Fiziki qurğularının element bazası.Sərbəst iş

    Bu mövzu fiziki qurğuların element bazasını, elektron elementlərin növlərini, quruluşunu və əsas iş prinsiplərini öyrədir.

36. 36.
    Fiziki qurğuların layihələndirilmə proseslərinin əsas anlayışlarıSərbəst iş

    Bu mövzu fiziki qurğuların layihələndirilməsi proseslərinin əsas anlayışlarını, mərhələlərini, prinsiplərini və layihə sənədlərinin hazırlanma qaydalarını öyrədir.

37. 37.
    Fiziki qurğuların işlənməsinə qoyulan texniki tələblərSərbəst iş

    Bu mövzu fiziki qurğuların işlənməsinə qoyulan texniki tələbləri, etibarlılıq, təhlükəsizlik, keyfiyyət və istismar göstəricilərini öyrədir.

38. 38.
    Fiziki qurğuların işlənməsinə qoyulan texniki tələblərSərbəst iş

    Bu mövzu fiziki qurğuların işlənməsinə qoyulan texniki tələbləri, etibarlılıq, təhlükəsizlik, keyfiyyət və istismar göstəricilərini öyrədir.

39. 39.
    Standartlara görə sxemlərin növləri, tipləriSərbəst iş

    Bu mövzu standartlara uyğun sxem növlərini, tiplərini, onların təyinatını və hazırlanma qaydalarını öyrədir.

40. 40.
    Fiziki qurğuların modelləşdirilməsi üçün tətbiqi proqramlar paketiSərbəst iş

    Bu mövzu fiziki qurğuların modelləşdirilməsi üçün istifadə olunan tətbiqi proqram paketlərini, onların imkanlarını və modelləşdirmə üsullarını öyrədir.

41. 41.
    Çap lövhələri, onlara verilən texniki tələblər. Çap lövhələrinin materiallarının əsas xarakteristikalarSərbəst iş

    Bu mövzu çap lövhələrinin quruluşunu, onlara verilən texniki tələbləri və istifadə olunan materialların əsas xüsusiyyətlərini öyrədir.

42. 42.
    Elektron qurğuların standartlaşdırılmasının əsas metodları.Sərbəst iş

    Bu mövzu elektron qurğuların standartlaşdırılmasının əsas metodlarını, standartların tətbiqi prinsiplərini və texniki normaların müəyyən edilməsini öyrədir.

43. 43.
    Azərbaycan müasir dövrdə mövzusu (2000- hazırkı il)Məşğələ

    Bu mövzu müstəqillik dövründə Azərbaycanın siyasi, iqtisadi və sosial inkişafını əhatə edir. Dövlət idarəçiliyində həyata keçirilən islahatlar, iqtisadi inkişaf strategiyası və beynəlxalq əməkdaşlıq istiqamətləri araşdırılır. Xarici siyasət prioritetləri, regional və beynəlxalq təşkilatlarla münasibətlər, eləcə də Azərbaycanın dünya siyasətində artan rolu təhlil edilir. Müasir dövrdə ölkənin əldə etdiyi nailiyyətlər və gələcək inkişaf perspektivləri geniş şəkildə şərh olunur.

    • • FTN3: Tələbələrin bu və ya digər məsələlərlə bağlı obyektiv mövqeyini formalaşmasına nail olunur.
    • • FTN2: Azərbaycan tarixi üzrə bəzi mübahisəli məsələlərə aydınlıq gətirilir.
    • • FTN4: Tələbələrin ən azından minimum məlumat əldə etməsi, mövzular ətrafında öz fikrinin formalaşmasının səviyyəsi yoxlanılır.
    • • FTN5: Tələbələrə qədim tariximizin müasir dövrlə uzlaşdırılması vərdişləri aşılanır.
    • • FTN1: Azərbaycan tarixinin dövrlərinin əsas mahiyyəti izah edilir.

1. 1. A.M. Paşayev, A.R Həsənov., İ.Ə.İsgəndərov, F.A. Abdurəhimov. Elektron qurğularının əsasları. Dərslik, Cild I,II, III. Bakı: MAA, 2014.- 356s.,378s.,393s.
2. 2. Binnətov M.F., Məmmədov E.S., İsmayılov Z.Ə. Radioelektron qurğularınınının layihələndirilməsi. Bakı, AzTU, 2017-248s.
3. —