Hidromexaniki sistemlərin möhkəmlik analizi və modelləşdirilməsiSillabus

Fənn kodu

İFS-3845m

Kredit

10

Tələbənin iş yükü

300

Semestr

Payız semestri

Akademik il

2025-2026

Fənnin tipi

Seçmə

Təhsil forması

Əyani

Tədris dili

Azərbaycan

Auditoriyadaxili saatlar

a)45 saat- mühazirə, b)30 saat-seminar, c) 30 saat laboratoriya

Auditoriyadan kənar saatlar

a)130 saat-TSİ, b) 65 saat-MRTSİ

“Hidromexaniki sistemlərin möhkəmlik analizi və modelləşdirilməsi” fənni 050628 - “Mexanika mühəndisliyi” ixtisası üzrə bakalavr pilləsində təhsil alan tələbələr üçün nəzərdə tutulmuş yüksək səviyyəli ixtisas fənlərindən biridir. Fənnin tədris olunmasında əsas məqsəd tələbələrə yüksək təzyiq və xarici yüklər altında işləyən hidromexaniki qurğuların, boru kəmərlərinin və maşın detallarının möhkəmlik, sərtlik və dayanıqlıq göstəricilərinin hesablama metodlarını öyrətməkdir. Kurs çərçivəsində gərginlik-deformasiya vəziyyətinin təhlili, materialların yorulma və yeyilmə qanunauyğunluqları, eləcə də sistemlərin dinamik analizi prinsipləri mənimsədilir. Eyni zamanda, müasir kompüter mühəndisliyi (CAE) proqramlarından istifadə etməklə mürəkkəb konstruksiyaların 3D modelləşdirilməsi və sonlu elementlər üsulu (FEA) ilə möhkəmlik simulyasiyalarının aparılması praktikası aşılanır. Bu fənn gələcək mexanika mühəndislərinə etibarlı, təhlükəsiz və rəqabətqabiliyyətli hidromexaniki avadanlıqların layihələndirilməsi üçün zəruri olan dərin mühəndislik biliklərini qazandırır.

• mühazirə
• komanda işi
• təqdimatlar
• interaktiv müzakirə
• seminar
• laboratoriya işi

Təlim nəticəsi əlavə edilməyib.

1. 1.
   Giriş, əsas anlayışlar. Mühazirə
2. 2.
   Hidromexaniki qurğuların dinamiki sistemləri haqqında ümumi məlumat.Mühazirə
3. 3.
   Dinamikanın ilkin tənlikləri və maşınların əsas iş rejimləri.Mühazirə
4. 4.
   Mexanizmlərin qüvvələr analizi.Mühazirə
5. 5.
   Mexaniki sistemlərdə sürtünmə.Mühazirə
6. 6.
   Mexaniki sistemlərdə tarazlaşdırma, balanslaşdırma, hərəkətin nizamlanması.Mühazirə
7. 7.
   Sürtünmə nəzərə alınmaqla mexanizmlərin qüvvə analizi.Mühazirə
8. 8.
   TəxəyyülMühazirə

   Təxəyyül insanın əvvəlki təcrübəsinə əsaslanaraq yeni obrazlar yaratmaq qabiliyyətidir. O, yaradıcı fəaliyyətin vacib tərkib hissəsidir.

9. 9.
   Dağılma nəzəriyyələri: Von Mises və Tresca meyarları, ehtiyat əmsalları.Mühazirə
10. 10.
    Yorğunluq (fatigue) hesablamaları və detalların ömür proqnozu.Mühazirə
11. 11.
    Sonlu elementlər metodunun (FEM) riyazi əsasları: şəbəkələmə və sərhəd şərtləri.Mühazirə
12. 12.
    FEM-də yaxınlaşma, xəta qiymətləndirilməsi və nəticələrin validasiyası.Mühazirə
13. 13.
    Hidravlik silindr və boru kəmərlərinin divar qalınlığının hesablanması (Lamé tənlikləri).Mühazirə
14. 14.
    Təzyiq qablarının möhkəmlik hesabatı və təhlükəsizlik standartları (ASME, ISO).Mühazirə
15. 15.
    Hidromexaniki sistemlərdə rəqs (vibrasiya) və dinamik yüklənmə analizi.Mühazirə
16. 16.
    Azərbaycan maarifçilik fəlsəfəsiMühazirə

    Bu mövzuda Azərbaycan maarifçiliyinin ideyaları və nümayəndələrinin fəlsəfi baxışları öyrənilir. Maarifçilik hərəkatının cəmiyyətin inkişafına təsiri təhlil edilir. Elm, təhsil və milli tərəqqə ideyalarının əhəmiyyəti izah olunur.

17. 17.
    ANSYS Mechanical proqramında statik möhkəmlik analizinin aparılması.Mühazirə
18. 18.
    ANSYS Fluent/CFX proqramında hidravlik axının modelləşdirilməsi.Mühazirə
19. 19.
    SolidWorks Simulation-da hidromexaniki qovşaqların analizi.Mühazirə
20. 20.
    Analitik hesablama nəticələrinin FEM nəticələri ilə müqayisəsi.Mühazirə
21. 21.
    Real hidromexaniki sistemlər üzrə case-study: nasazlıq təhlili.Mühazirə
22. 22.
    Hidromexaniki sistemlərin layihələndirilməsində müasir CAE texnologiyalarına tələblər və standartlar.Mühazirə

1. ANSYS Inc. ANSYS Mechanical User's Guide, 2023.
2. Nəzəri mexanika kursu - Niftulla Qədirov, Bakı 1997