FəlsəfəSillabus

Fənn kodu

ÜF-1303y-mexanika-mühəndisliyi

Kredit

3

Tələbənin iş yükü

90

Semestr

Payız semestri

Akademik il

2025/2026

Fənnin tipi

Seçmə

Təhsil forması

Əyani

Tədris dili

Azərbaycan

Auditoriyadaxili saatlar

30

Auditoriyadan kənar saatlar

a)45 b)15

Azərbaycanın gələcəyi xeyli dərəcədə burada fəaliyyət göstərən yüksək ixtisaslı kadrların, səriştəli mütəxəssislərin hazırlanmasından asılı olacaqdır. Hazırladığımız mütəxəssislər öz ixtisasına dərindən yiyələnməklə yanaşı, həm də görüş dairəsinə malik olmalı, xalqımızın mədəniyyətini dərindən mənimsəməli, onu yüksək səviyyədə təmsil etməyi bacarmalı, ümümbəşəri və milli-mənəvi dəyərlərə yiyələnərək öz əməli fəaliyyətində onları rəhbər tutmalıdır. Gələcək mütəxəssislərdə bu keyfiyyətləri formalaşdırmağın yollarından biri də onların görüş dairələrini genişləndirməkdir. Bunun üçün onları fəlsəfi biliklərə qovuşdurmaq lazımdır. Bu baxımdan tələbələrdə gerçəkliyin, dünya tarixi-mədəni prosesin, insan həyatının fəlsəfi dərkinə marağın inkişaf etdirilməsi “Fəlsəfə” fənninin hədəflərindəndir.

• mühazirə
• layihə əsaslı öyrənmə
• problem-based learning
• interaktiv müzakirə
• case study
• təqdimatlar

1. 1

   CLO 1: .FTN1: Fəlsəfənin əsas anlayışlarını , kateqoriyalarını və tarixi inkişaf mərhələlərini izah edir.

2. 2

   CLO 2: .FTN2: Əsas fəlsəfi cərəyan və konsepsiyaları müqayisə və təhlil edir.

3. 3

   CLO 3: .FTN3: Fəlsəfi problemlərin həllində tənqidi və analtik düşünmə bacarıqlarından istifadə edir.

4. 4

   CLO 4: .FTN4: Müxtəlif fəlsəfi mövqeləri arqumentlər əsasında qiymətləndirir.

5. 5

   CLO 5: .FTN5: Fəlsəfi və elmi mətnləri təhlil edir və əsas ideyaları ümumiləşdirir.

6. 6

   CLO 6: .FTN6: Müasir ictimai, etik, sosial və elmi texnoloji problemləri fəlsəfi baxımdan dəyərləndirir.

7. 7

   CLO 7: .FTN7: Öz mövqeyini məntiqi, əsaslandırılmış və ardıcıl şəkildə ifadə edir

8. 8

   CLO 8: .FTN8: Fəlsəfi bilikləri peşəkar fəaliyyətində və gündəlik həyatda tətbiq edir.

1. 1.
   Fəlsəfənin predmeti, cəmiyyətin mənəvi həyatında roluMühazirə

   Bu mövzunun məqsədi fəlsəfənin predmetini, əsas problemlərini və digər elmlərlə əlaqəsini öyrətməkdir. Fəlsəfənin insanın dünyagörüşünün formalaşmasında və cəmiyyətin mənəvi inkişafında oynadığı rol izah edilir. Tələbələr fəlsəfi düşüncənin mahiyyətini və funksiyalarını mənimsəyirlər.

2. 2.
   Antik dövr fəlsəfəsiMühazirə

   Mövzunun məqsədi Antik Yunan və Roma fəlsəfəsinin yaranmasını və inkişaf mərhələlərini öyrənməkdir. Sokrat, Platon, Aristotel və digər filosofların ideyaları təhlil edilir. Antik fəlsəfənin sonrakı fəlsəfi fikrə təsiri araşdırılır.

3. 3.
   Giriş. Dövlətəqədərki dövr və ibtidai insan münasibətlərinin formalaşması.Mühazirə

   Dövlətəqədərki dövrün əsas xüsusiyyətləri, ibtidai insan cəmiyyətinin yaranması və formalaşması, eyni zamanda qədim insanların həyat tərzi, əmək vərdişləri, ictimai münasibətlərin təşəkkülü, qəbilə və tayfa quruluşunun formalaşması, eləcə də dövlətin yaranmasına təsir edən sosial-iqtisadi proseslərdən bəhs edir.

   • • FTN1: Azərbaycan tarixinin dövrlərinin əsas mahiyyəti izah edilir.
   • • FTN3: Tələbələrin bu və ya digər məsələlərlə bağlı obyektiv mövqeyini formalaşmasına nail olunur.
   • • FTN2: Azərbaycan tarixi üzrə bəzi mübahisəli məsələlərə aydınlıq gətirilir.
   • • FTN5: Tələbələrə qədim tariximizin müasir dövrlə uzlaşdırılması vərdişləri aşılanır.
   • • FTN4: Tələbələrin ən azından minimum məlumat əldə etməsi, mövzular ətrafında öz fikrinin formalaşmasının səviyyəsi yoxlanılır.
4. 4.
   İslam fəlsəfəsiMühazirə

   Mövzunun məqsədi İslam fəlsəfəsinin yaranma səbəblərini, inkişaf mərhələlərini və əsas istiqamətlərini öyrənməkdir. Fərabi, İbn Sina, İbn Rüşd kimi filosofların baxışları təhlil edilir. Din və fəlsəfə münasibətləri izah olunur.

5. 5.
   Azərbaycan maarifçilik fəlsəfəsiMühazirə

   Bu mövzuda Azərbaycan maarifçiliyinin ideyaları və nümayəndələrinin fəlsəfi baxışları öyrənilir. Maarifçilik hərəkatının cəmiyyətin inkişafına təsiri təhlil edilir. Elm, təhsil və milli tərəqqə ideyalarının əhəmiyyəti izah olunur.

6. 6.
   Qərb fəlsəfəsiMühazirə

   Mövzunun məqsədi Qərb fəlsəfəsinin əsas inkişaf mərhələlərini və istiqamətlərini öyrənməkdir. Rasionalizm, empirizm, idealizm və digər cərəyanlar müqayisəli şəkildə təhlil edilir. Müasir Qərb fəlsəfi fikrinin xüsusiyyətləri izah olunur.

7. 7.
   Fəlsəfədə varlıq və materiya problemiMühazirə

   Bu mövzuda varlıq, materiya və onların qarşılıqlı əlaqəsi haqqında fəlsəfi baxışlar öyrənilir. Materializm və idealizm mövqeləri müqayisə edilir. Kainatın mahiyyəti haqqında müxtəlif nəzəri yanaşmalar təhlil olunur.

8. 8.
   Fəlsəfədə və müasir təbiətşünaslıqda şüur problemiMühazirə

   Mövzunun məqsədi şüurun mahiyyətini, mənşəyini və funksiyalarını fəlsəfi və elmi baxımdan izah etməkdir. Şüur və beyin münasibətləri, süni intellekt və idrak problemləri müzakirə edilir. Müasir elmi yanaşmalar təhlil olunur

9. 9.
   İdrak. Elmi idrakın forma və metodlarıMühazirə

   Bu mövzuda idrakın mahiyyəti, mərhələləri və elmi idrakın əsas metodları öyrənilir. Empirik və nəzəri idrak formaları izah edilir. Elmi tədqiqat metodlarının tətbiqi prinsipləri mənimsədilir.

10. 10.
    Dialektikanın qanunları və kateqoriyalarıMühazirə

    Mövzunun məqsədi dialektikanın əsas qanun və kateqoriyalarını öyrətməkdir. İnkişaf, dəyişmə və qarşılıqlı əlaqə prinsipləri izah edilir. Dialektik metodun elmi və praktik əhəmiyyəti göstərilir.

11. 11.
    Təbiət fəlsəfi düşüncələrin obyekti kimi Mühazirə

    Bu mövzuda təbiətin fəlsəfi baxımdan mahiyyəti və insanla qarşılıqlı əlaqəsi öyrənilir. Ekoloji problemlər və davamlı inkişaf prinsipləri müzakirə edilir. Təbiətə məsuliyyətli münasibətin fəlsəfi əsasları izah olunur.

12. 12.
    Sivilizasiya və mədəniyyətMühazirə

    Mövzunun məqsədi sivilizasiya və mədəniyyət anlayışlarının mahiyyətini və qarşılıqlı əlaqəsini öyrənməkdir. Dünya sivilizasiyalarının inkişaf xüsusiyyətləri və mədəni müxtəliflik təhlil edilir. Qloballaşmanın mədəniyyətə təsiri araşdırılır.

13. 13.
    Cəmiyyətin mənəvi həyatı. İctimai şüur, onun strukturu və formalarıMühazirə

    Bu mövzuda ictimai şüurun mahiyyəti, strukturu və əsas formaları öyrənilir. Əxlaq, din, elm, hüquq və incəsənətin cəmiyyət həyatındakı rolu təhlil edilir. Mənəvi dəyərlərin sosial inkişafda əhəmiyyəti izah olunur.

14. 14.
    Azərbaycançılıq məfkurəsi və onun elmi-nəzəri əsaslarıMühazirə

    Bu mövzuda Azərbaycançılıq məfkurəsinin formalaşması, prinsipləri və elmi-nəzəri əsasları öyrənilir. Milli birlik, dövlətçilik, vətənpərvərlik və multikulturalizm ideyaları təhlil edilir. Azərbaycançılığın müasir cəmiyyətin inkişafındakı rolu izah olunur.

Ədəbiyyat əlavə edilməyib.