Tərsimi həndəsə və mühəndis qrafikasıSillabus

Fənn kodu

İF-3929y

Kredit

6

Tələbənin iş yükü

179

Semestr

Yaz semestri

Akademik il

—

Fənnin tipi

Məcburi

Təhsil forması

Əyani

Tədris dili

Azərbaycan

Auditoriyadaxili saatlar

mühazirə-15 saat, seminar-30 saat, laboratoriya-15 saat

Auditoriyadan kənar saatlar

120 saat

«Tərsimi həndəsə və kompüter qrafikası» fənni – Tərsimi həndəsə və kompüter qrafikasının bütün bölmələrini özündə birləşdirir və bakalavr hazırlığının əsasını təşkil edən ümumitexniki fənlərdən biridir. «Tərsimi həndəsə və kompüter qrafikası»nın öyrənil-məsində əsas məqsəd: rəqəmli hesablama kompleksləri və ənənəvi üsullarda istifadə olunan vasitələrlə texniki sxemlərin və 2D cizgilərin çəkilməsi, oxunması, hesab¬lan¬ması, emalı, saxlanması, redaktəsi, 3D modelləməsi, dizaynı, çapı və s ilə məşğul olan sahədir. «Tərsimi həndəsə və kompüter qrafikası» mühəndis-texniki təhsilin formalaş¬ması və mənim¬sənilməsi işində əsas fənlərdən biri sayılır.

Təlim nəticəsi əlavə edilməyib.

1. 1.
   Giriş. Proyeksalama üsulları haqqında. Nöqtənin ortoqonal proyeksiyaları. Monj epürü. Nöqtənin iki və üç müstəviyə ortoqonal proyeksiyalanması. Nöqtənin xüsusi vəziyyətləri. Nöqtənin rüblərdə və oktandlarda təsviri haqqında.(M)Mühazirə
2. 2.
   Düz xəttin epürdə təsviri. Düz xəttin proyeksiya müstəvilərinə nəzərən xüsusi vəziyyətləri. Nöqtənin düz xəttə mənsub olması şərti. Düz xəttin izi. Düz xətt parçasının həqiqi boyunun (düzbucaqlı üçbucaq və proyeksiya müstəvilərinin əvəz olunması üsulu ilə) təyini. Fəzada iki düz xəttin qarşılıqlı vəziyyəti.(M)Mühazirə
3. 3.
   Müstəvilərin verilməsi üsulları və epürdə təsviri. Düz xəttin və nöqtənin müstəviyə mənsub olması şərti. Müstəvinin baş xətləri. Müstəvinin proyeksiya müstəvilərinə nəzərən xüsusi vəziyyətləri. (M)Mühazirə
4. 4.
   İki müstəvinin, düz xətlə müstəvinin kəsişməsi. Düz xətlə müstəvinin və iki müstəvinin paralelliyi və perpendikulyarlığı.(M)Mühazirə
5. 5.
   Çoxüzlülər. Çoxüzlülərin ortoqonal proyeksiyaları (piramida və prizma). Nöqtənin çoxüzlülüyə mənsubluğu. Çoxüzlünün müstəvi və düz xətlə kəsişməsi.(M)Mühazirə
6. 6.
   Əyri xətlər. Texnikada istifadə edilən əyri xətlər və onların ortoqonal proyeksiyalarının qurulması. Yiv xətti. Səthlərin növləri. Fırlanma səthləri: silindr, konus, sfera və tor səthlərinin ortoqonal proyeksiyalarının qurulması. Nöqtənin fırlanma səthlərinə mənsubluğu. Fırlanma sətlərinin müstəvi və düz xətlə kəsişməsi.(M)Mühazirə
7. 7.
   Çoxüzlü və fırlanma sətlərinin açılışı. Prizma, piramida, silindr və konus səthlərinin tam açılışı.(M)Mühazirə
8. 8.
   Kəsən müstəvilər və konsentrik sferalar üsulu. İki səthin kəsişməsində xüsusi hallar.(M)Mühazirə
9. 9.
   Çertyojların tərtibi üçün bəzi standartlar (formatlar, miqyaslar, çertyoj xətləri, şriftlər). Əsas yazının (künc ştampının) yerinə yetirilməsi qaydaları. (S)Məşğələ
10. 10.
    Tərsimi həndəsnin predmeti haqqında. Nöqtə bəhsinə aid məsələ həlli. Nöqtənin iki və üç müstəviyə ortoqonal proyeksiyalanması. sərbət işin tapşırıqlarının verilməsi və izahı.(S)Məşğələ
11. 11.
    Düz xəttin epürdə təsviri. Nöqtənin düz xəttə mənsubluğu. Parçanın verilmiş nisbətdə bölünməsi. Düz xəttin əsl boyunun tapılmasına aid məsələ həlli. Sərbət işin tapşırıqlarının verilməsi və izahı (1- ci məsələ).(S)Məşğələ
12. 12.
    Düz xəttin xüsusi vəziyyətləri. Düz xəttin izi və iki düz xəttin qarşılıqlı vəziyyəti mövzusunda məsələ həlli.(S)Məşğələ
13. 13.
    Müstəvilərin verilməsi üsulları. Düz xəttin və nöqtənin müstəviyə mənsub olmasına və müstəvinin baş xətləri bəhsinə aid məsələ həlli. Sərbət işin tapşırıqlarının verilməsi və izahı (2-ci məsələ).(S)Məşğələ
14. 14.
    Düz xətlə müstəvinin və iki müstəvinin kəsişməsi bəhsinə aid məsələ həlli. Sərbət işin tapşırıqlarının verilməsi və izahı (3- ci məsələ).(S)Məşğələ
15. 15.
    Düz xətlə müstəvinin və iki müstəvinin paralelliyi və perpendikul yarlığı. Mövqe və metrik məsələlərə aid məşğələ(S)Məşğələ
16. 16.
    Çoxüzlülərin ortoqonal proyeksiyaları. Nöqtənin çoxüzlülüyə mənsubluğu bəhsinə aid məsələ həlli.(S)Məşğələ
17. 17.
    Çoxüzlünün müstəvi və düz xətlə kəsişməsi mövzusuna aid məsələ həlli. Sərbət işin tapşırıqlarının verilməsi və izahı (6-ci məsələ).(S)Məşğələ
18. 18.
    Çoxüzlü səthlərdən ibarət fiqurların ortoqonal proyeksiyaları mövzusuna aid məsələ həlli. Sərbət işin tapşırıqlarının verilməsi və izahı (7-ci məsələ).(S)Məşğələ
19. 19.
    Fırlanma səthləri. Silindr, konus, sfera və tor - fırlanma səthlərinin ortoqonal proyeksiyalarının qurulması. Nöqtənin fırlanma səthlərinə mənsubluğuna aid məsələ həlli.(S)Məşğələ
20. 20.
    Fırlanma səthlərin müstəvi və düz xətlə kəsişməsi, fiqurların ortoqonal proyeksiyaları mövzusuna aid məsələ həlli. Sərbət işin tapşırıqlarının verilməsi və izahı (8- ci məsələ).(S)Məşğələ
21. 21.
    Çoxüzlülərin açılışı mövzusuna aid məsələ həlli. Sərbət işin tapşırıqlarının verilməsi və izahı (9- cu məsələ).(S)Məşğələ
22. 22.
    Fırlanma səthlərin açılışı mövzusuna aid məsələ həlli. Sərbət işin tapşırıqlarının verilməsi və izahı (10-cu məsələ).(S)Məşğələ
23. 23.
    İki səthlərin kəsişməsi mövzusuna aid məsələ həlli.(S)Məşğələ
24. 24.
    LAB. №1. Təhkükəsizlik texnikası ilə tanışlıq. AutoCAD proqramı ilə tanışlıq. Line və Mtext əmrlərindən istifadə etməklə əsas yazıların yerinə yetirilməsi və şablon kimi yadda saxlanmasıLaboratoriya
25. 25.
    LAB. №2. AutoCAD proqramında 2D-də çəkmə, redaktəetmə, ölçülərin qoyulması və həndəsi qurmalardan istifadə etməklə KSVS-uyğun sadə konturların çəkilməsi ölçülərinin qoyulması.Laboratoriya
26. 26.
    LAB. №3. AutoCAD proqramında həndəsi qurmalar əsasında sadə konturların çəkilməsi və stillərdən istifadə etməklə ölçülərinin qoyulması.Laboratoriya
27. 27.
    LAB. №4. AutoCAD proqramında verilmiş xüsusi vəziyyətli müstəvilə kəsilmiş fəza fiqurunun hər üç proyeksiyasının qurulması və çapı .Laboratoriya

Ədəbiyyat əlavə edilməyib.