Material istehsalı avadanlıqlarıSillabus

Fənn kodu

İF-3290y

Kredit

5

Tələbənin iş yükü

150

Semestr

Payız semestri

Akademik il

—

Fənnin tipi

Məcburi

Təhsil forması

Əyani

Tədris dili

Azərbaycan

Auditoriyadaxili saatlar

a) 45 mühazirə b) 15- məşğələ

Auditoriyadan kənar saatlar

a) 54 saat - sərbəst iş b) 36 saat - hazırlıq

“Material istehsalı avadanlıqları” fənninin tədris olunmasında əsas məqsəd materiallar istehsalında istifadə olunan avadanlıqlar haqqında məlumatlarla bakalavrları tanış etməkdir. Bu məqsədlə metallurgiya, ovuntu metallurgiyası, təzyiqlə emal, tökmə və qaynaq istehsalı, qeyri – metal materialların istehsalı və materialların sınaq avadanlıqlarının konstruksiyalarını və iş prinsipini tələbələrə öyrətmək, müvafiq struktur və analiz metodlarından, proqram-texniki vasitələrdən istifadə bacarığını aşılamaqdır. Bu isə müasir avadanlıqların materiallar istehsalının bütün sahələrinə geniş surətdə nüfuz etdiyi bir şəraitdə gələcək mütəxəssislərin səmərəli fəaliyyətinə kömək edəcəkdir.

• mühazirə
• interaktiv müzakirə
• seminar
• təqdimatlar
• komanda işi

1. 1

   CLO 1: Tələbələr müasir metallurgiya və material istehsalı müəssisələrində istifadə olunan əsas texnoloji avadanlıqların iş prinsiplərini mənimsəyəcəklər. Onlar əritmə, tökmə və təzyiqlə emal proseslərini həyata keçirən aqreqatların konstruktiv xüsusiyyətlərini təhlil etməyi bacaracaqlar. Fənnin sonunda tələbələr istehsalat prosesinə uyğun avadanlıq seçimini və onların istismar qaydalarını elmi şəkildə əsaslandıra biləcəklər. Həmçinin, mühəndis kimi avadanlıqların məhsuldarlığının hesablanması və proses zamanı texniki təhlükəsizlik qaydalarına riayət edilməsi bacarıqları formalaşacaq.

1. 1.
   Azərbaycanın Sasanilər və Ərəb xilafəti ilə münasibətləriMühazirə

   Azərbaycanın Sasanilər və Ərəb xilafəti ilə münasibətləri mövzusu hər iki dövlətin Azərbaycana yürüşləri və onların bölgədə həyata keçirdiyi siyasi fəaliyyəti öyrənir. Mövzuda yadelli işğallarına qarşı yerli əhalinin müqaviməti və azadlıq uğrunda mübarizəsi geniş şəkildə araşdırılır. Həmçinin, işğalların ölkənin siyasi, iqtisadi və sosial həyatına təsiri təhlil edilir. Bu dövrdə baş verən hadisələrin Azərbaycan dövlətçilik ənənələrinin qorunması və inkişafına təsiri xüsusi diqqət mərkəzində saxlanılır. Mövzunun öyrənilməsi Azərbaycanın erkən orta əsrlər tarixini və dövlətçilik ənənələrinin davamlılığını daha dərindən anlamağa imkan verir.

2. 2.
   Materialşünaslığın problemləri və məqsədiMühazirə

   Materialşünaslıq elminin qarşısında duran əsas texnoloji məsələlər, tədqiqat obyektləri və ekstremal şəraitlər üçün yeni materialların yaradılması ehtiyacları.

3. 3.
   Tarixi perioddan asılı olaraq materialların növləriMühazirə

   Daş, tunc, dəmir dövrlərindən başlayaraq müasir polimer və nano-eraya qədər materialların inkişaf tarixi və təkamülü.

4. 4.
   Materialların təkrar emalıMühazirə

   Texnogen tullantıların və istifadə müddəti bitmiş materialların (metallar, polimerlər) ekoloji və iqtisadi cəhətdən səmərəli təkrar emalı prosesləri.

5. 5.
   Kompozisiya materiallarıMühazirə

   Matris və möhkəmləndirici (armatur) fazadan ibarət mürəkkəb materialların alınma prinsipləri, daxili strukturu və işləmə mexanizmləri.

6. 6.
   Yeni nəsil materiallarıMühazirə

   Ağıllı (smart) materiallar, formanı yadda saxlayan ərintilər və qabaqcıl texnologiyalar üçün sintez edilmiş innovativ materiallar.

7. 7.
   Metal və qeyri-metal materiallarMühazirə

   Qara və əlvan metalların, eləcə də keramika, şüşə, plastik kimi qeyri-metallik materialların fiziki-mexaniki xassələrinin müqayisəli analizi.

8. 8.
   Sintetik, təbii üzvü materiallarMühazirə

   Təbiətdə mövcud olan (oduncaq, dəri, kətan, təbii kauçuk) və kimyəvi yolla sintez edilən (plastmassalar, sintetik liflər) üzvi materiallar.

9. 9.
   Materialların quruluş nəzəriyyəsiMühazirə

   Materialların quruluş nəzəriyyəsi

10. 10.
    Armaturlaşdırılmış kompozisiya materiallarıMühazirə

    İstiqamətlənmiş liflərlə (şüşə, karbon, bor, metal tellər) gücləndirilmiş kompozitlərin anizotrop xassələri və yükü paylama mexanizmləri.

11. 11.
    Ovuntu materiallarıMühazirə

    Toz metallurgiyası vasitəsilə alınan materialların (preslənmiş və bişirilmiş detalların) istehsal texnologiyası və spesifik məsaməlilik xassələri.

12. 12.
    Nanomateriallar və nanotexnologiyaların əsaslarıMühazirə

    Nanoölçülü (1-100 nm) struktur elementlərindən ibarət materialların unikal kvant-mexaniki və səth xassələri, nanotexnologiyanın istehsalat perspektivləri.

13. 13.
    Polimer və kompozision materiallarMühazirə

    Makromolekulyar zəncirvari quruluşlu polimerlərin (termoplastlar, reaktivlər) və matrisi polimer olan kompozitlərin xarakteristikası.

14. 14.
    Keramik kompozision materiallarMühazirə

    Yüksək temperatura və sərt aşınmaya davamlı keramik matrisli kompozit materialların strukturu, onların kövrəkliyinin azaldılması yolları.

1. Məmmədov A.T., Rəsulov F.R., Əritmə avadanlığı və texnologiyası., Bakı 1988. Mikell P. Groover, Fundamentals of Modern Manufacturing: Materials, Processes, and Systems, 7th Edition, John Wiley & Sons, Inc.,2019