İxtisasa girişSillabus

Fənn kodu

İF-3288y

Kredit

4

Tələbənin iş yükü

120

Semestr

Payız semestri

Akademik il

2025-2026

Fənnin tipi

Məcburi

Təhsil forması

Əyani

Tədris dili

Azərbaycan

Auditoriyadaxili saatlar

a) 30 mühazirə

Auditoriyadan kənar saatlar

a) 54 saat sərbəst iş b) 36 saat - hazırlıq

“İxtisasa giriş” fənninin məqsədi 050623 - “Materiallar mühəndisliyi” ixtisası üzrə bakalavr pilləsində təhsilalanlara ixtisasın peşə hazırlığı və seçmə fənnlər üzrə geniş məlumat verməkdən ibarətdir. Tələbələrin ixtisas fənləri üzrə məlumatlandırılması, onlarda ixtisasları üzrə ümumi fikrin formalaşmasına şərait yaradır.

• mühazirə
• interaktiv müzakirə
• təqdimatlar
• komanda işi

1. 1

   CLO 1: Kursun məqsədi tələbələri metallurgiya və materialşünaslıq mühəndisliyinin tarixi, inkişaf perspektivləri və müasir sənayedəki rolu ilə yaxından tanış etməkdir. Tələbələr ixtisasın əhatə etdiyi əsas elmi tədqiqat istiqamətləri və gələcək karyera imkanları barədə sistemli biliklər əldə edəcəklər. Fənn həmçinin tədris planındakı digər ixtisas fənlərinin bir-biri ilə məntiqi əlaqəsini və zəruriliyini anlamağa kömək edir. Yekunda, tələbələr peşəkar mühəndis etikasını və iqtisadi dayanıqlı inkişaf prinsiplərini dərk edərək akademik fəaliyyətlərinə möhkəm baza yaradacaqlar.

1. 1.
   Materiallar haqqında məlumatMühazirə

   Materialların təbiəti, sənaye və texnikada tətbiq olunan konstruksiya və alət materiallarının ümumi icmalı, materialların seçilməsinin mühəndislik əsasları.

2. 2.
   Materialşünaslığın problemləri və məqsədiMühazirə

   Müasir materialşünaslığın qarşısında duran əsas çağırışlar, yüksək möhkəmlik və dayanıqlıq əldə etməyin yolları, elmi-tədqiqatın əsas hədəfləri.

3. 3.
   Tarixi dövrdən asılı olaraq materialların növləriMühazirə

   Daş, bürünc, dəmir dövrlərindən müasir dövrə qədər materialların təkamülü, materialların istehsal texnologiyasının cəmiyyətin inkişafına təsiri.

4. 4.
   Materialların təkrar emalıMühazirə

   İkinci dərəcəli xammalın (metal, polimer, şüşə) yenidən emal texnologiyaları, resurslara qənaət və ekoloji səmərəliliyin əsasları.

5. 5.
   Materialların fiziki-kimyəvi xassələriMühazirə

   Materialların strukturunu müəyyən edən fiziki xassələr (istilik, elektrik, maqnit) və kimyəvi aktivliyi, korroziyaya və oksidləşməyə qarşı dayanıqlığı.

6. 6.
   Kompozisiya materiallarıMühazirə

   İki və daha çox müxtəlif materialın birləşməsindən alınan kompozitlərin mahiyyəti, matris və armaturlayıcı faza anlayışları.

7. 7.
   Yeni nəsil materiallarıMühazirə

   Aerokosmik, nüvə və yüksək temperaturlu sənaye sahələrində istifadə olunan, xüsusi xassələrə malik yeni nəsil materialların xüsusiyyətləri.

8. 8.
   Metal və qeyri-metal materiallarMühazirə

   Metal, polimer, keramika və digər qeyri-metal materialların müqayisəli təhlili, onların atomar quruluşu və mexaniki xüsusiyyətlərinin fərqləri.

9. 9.
   Sintetik, təbii üzvi materiallarMühazirə

   Təbii polimerlər (sellüloz, kauçuk) və sintetik polimerlərin (plastik kütlələr, süni liflər) xassələri, istehsal prinsipləri və tətbiqi.

10. 10.
    Materialların quruluş nəzəriyyəsiMühazirə

    Metalların və qeyri-metalların kristal qəfəs tipləri, qəfəs qüsurları, faza diaqramlarının qurulması və strukturun materialın xassələrinə təsiri.

11. 11.
    Armaturlaşdırılmış kompozisiya materiallarıMühazirə

    Lifli və dispers armaturlanmış materialların möhkəmləndirilmə mexanizmləri, yükün matrisdən liflərə ötürülməsi prinsipləri.

12. 12.
    Ovuntu materiallarıMühazirə

    Toz metallurgiyasının əsasları, metal tozlarının alınması, preslənməsi və yüksək temperaturda bişirilməsi (sinterlənmə) prosesləri.

13. 13.
    Nanomateriallar və nanotexnologiyaların əsaslarıMühazirə

    Nanomiqyaslı (1-100 nm) strukturların kvant effektləri, nanomaterialların (nanoborular, nanohissəciklər) unikal fiziki-mexaniki xassələri.

14. 14.
    Polimer və kompozision materiallarMühazirə

    Polimer matrisli kompozitlərin (şüşəplastik, karbonplastik) hazırlanması, polimerlərin kimyəvi davamlılığı və kompozitlərdəki funksional rolu.

15. 15.
    Keramik kompozision materiallarMühazirə

    Yüksək temperatura davamlılıq, bərklik və kimyəvi inertlik xassələrinə malik olan keramik matrisli kompozitlərin istehsalı və tətbiqi sahələri.

1. R.i.Şükürov., Metalşünaslıq və termiki emal., Bakı Sabah, 2020