Texniki xarici dil (Cyber security fundamentals)Mövzu planı

Kompüter şəbəkələrinin əsas anlayışları, şəbəkə növləri, topologiyalar, OSI və TCP/IP modelləri, şəbəkə komponentləri və məlumatların şəbəkə üzərindən ötürülməsi prinsipləri izah edilir.

Şəbəkə infrastrukturunun əsas komponentləri, serverlər, marşrutlaşdırıcılar, kommutatorlar, təhlükəsizlik qurğuları və simsiz şəbəkə elementləri araşdırılır. Şəbəkə arxitekturaları və onların qurulması prinsipləri öyrənilir.

TCP/IP protokol dəsti, Ethernet, IP, TCP, UDP, ICMP, DNS, DHCP və digər əsas şəbəkə protokollarının iş prinsipləri araşdırılır. Simli və simsiz kommunikasiya texnologiyalarının xüsusiyyətləri izah edilir.

Şəbəkə protokolları ilə yanaşı, kataloq xidmətlərinin, xüsusilə Active Directory və LDAP texnologiyalarının iş prinsipləri araşdırılır. İstifadəçilərin, kompüterlərin və resursların mərkəzləşdirilmiş idarə olunması izah edilir.

Firewall, IDS/IPS, VPN, şəbəkə seqmentasiyası, girişə nəzarət, şifrələmə və digər şəbəkə təhlükəsizliyi texnologiyaları araşdırılır. Şəbəkə resurslarının qorunması üçün istifadə olunan təhlükəsizlik mexanizmləri izah edilir.

Şəbəkə səviyyəsində həyata keçirilən hücumlar, o cümlədən sniffing, spoofing, DoS/DDoS və digər hücum üsulları araşdırılır. Hücumların aşkarlanması, qarşısının alınması və təsirlərinin azaldılması üçün müdafiə mexanizmləri öyrənilir.

Müasir kiber təhdidlərin əsas növləri, hücum mərhələləri, hücum vektorları və istifadə olunan texnikalar araşdırılır. Sosial mühəndislik, zərərli proqramlar, hesabların ələ keçirilməsi və digər hücum ssenarilərinə nəzər salınır.

Penetrasiya testinin məqsədi, mərhələləri, kəşfiyyat, skanlama, zəifliklərin müəyyənləşdirilməsi, istismar və nəticələrin hesabatlaşdırılması prosesləri öyrənilir. Testlərin qanuni və etik çərçivədə həyata keçirilməsi prinsipləri izah edilir.

Kibertəhlükəsizlik üzrə SOC, CERT/CSIRT, Red Team, Blue Team, Purple Team və digər komandaların funksiyaları və məsuliyyətləri araşdırılır. Təhlükəsizlik hadisələrinin idarə olunmasında komandalararası əməkdaşlıq prinsipləri izah edilir.

Kiber təhdid kəşfiyyatının əsas anlayışları, təhdid indikatorları, məlumatların toplanması və təhlili, həmçinin açıq mənbələrdən məlumat əldə etmə metodları araşdırılır. OSINT-in kibertəhlükəsizlik araşdırmalarında tətbiqi və etik prinsipləri öyrənilir.

Verilənlər bazalarının təhlükəsizlik prinsipləri, istifadəçi və rol əsaslı girişə nəzarət, autentifikasiya, avtorizasiya və imtiyazların idarə olunması mexanizmləri araşdırılır. Verilənlərə icazəsiz girişin qarşısının alınması üsulları öyrənilir.

SQL Injection, icazəsiz giriş, məlumat sızması, zəif autentifikasiya və digər verilənlər bazası təhdidləri araşdırılır. Şifrələmə, ehtiyat nüsxələmə, audit və məlumatların bütövlüyünün qorunması kimi mühafizə üsulları öyrənilir.

SIEM, EDR/XDR, SOAR, davranış analitikası və digər müasir təhlükəsizlik texnologiyalarının iş prinsipləri araşdırılır. Təhlükəsizlik hadisələrinin real vaxt rejimində monitorinqi, logların toplanması və analizi öyrənilir.

Təhlükəsizlik əməliyyatlarının təşkili, hadisələrin aşkarlanması və cavablandırılması, təhlükəsizlik proseslərinin avtomatlaşdırılması və Defense-in-Depth konsepsiyası araşdırılır. Müxtəlif təhlükəsizlik qatlarının birgə tətbiqi prinsipləri izah edilir.

Kurs ərzində əldə edilmiş nəzəri bilik və praktiki bacarıqlar əsasında hazırlanmış layihələrin təqdimatı həyata keçirilir. Layihələrin metodologiyası, əldə edilmiş nəticələri və tətbiq olunan təhlükəsizlik yanaşmaları müzakirə edilir.