Kibertəhlükəsizliyin əsaslarıCLO↔PLO matrisi

Proqram təlim məqsədləri

1. 1

   PLO 1

   PTN 1 - Azərbaycanın müasir dövlətçilik ənənələrinin yaranması, formalaşması və inkişafını bilməlidir, müasir Azərbaycan dövlətçiliyinin formalaşmasında siyasi və ideoloji, iqtisadi və texnoloji. elmi və mədəni amillərin rolunu təhlil və tədqiq etməyi bacarmalıdır. Müasir dünyada Azərbaycan dövlətinin yeri və rolunu sistemli təhlil etməyi bacarmalıdır Azərbaycanın kibernetika, tətbiqi riyaziyyat, informasiya və kommunikasiya texnologiyaları sahələrində inkişaf tarixinə, bu sahələrdə elm təhsil və sənaye ənənələrinə və potensialına, dünya səviyyəli mütəxəssislərinin peşə fəaliyyətinə aid məlumatlı olmalıdır. Azərbaycan dilində təqdimat etmək, natiqlik, akademik və işgüzar yazı bacarıqlarına yiyələnməlidir. Xarici dillərdən birində təqdimat etmək, natiqlik, akademik və işgüzar yazı, şifahi və yazılı ünsiyyət bacarıqlarına malik olmalıdır. "İnformasiya təhlükəsizliyi" ixtisasının məqsədi və vəzifələrini, digər ixtisas sahələri ilə qarşlıqlı əlaqəsini, dövlət və özəl sektordakı tələbatın vacibliyini, gələcək perspektivlərini bilməlidir. Mühəndislik etikasının vacibliyi, bu ixtisasla əlaqədar öyrənilən biliklərin yalnız qanunvericilik və etik normalar çərçivəsində, peşə səlahiyyətlərinə uyğun tətbiq olunmasının vacibliyini bilmləlidir.

   Bu fənndən töhfə yoxdur

2. 2

   PLO 2

   PTN 2 - Ədədi və yığılan ardıcıllıqlar, funksiyanın limiti və kəsilməzliyi, funksiyanın törəməsi, birdəyişənli funksiyanın ekstremumları, qeyri-müəyyən inteqral, müəyyən inteqral, ədədi və qüvvət siraları, çoxdəyişənli funksiyanın limiti, xüsusi törəmələri və diferensialı haqqında biliklərə malik olmalıdır. Matris anlayışı, matrislər üzərində əməllər və matrisin transponirə edilməsi, iki və üçtərtibli determinantların hesablanması, iki matrisin hasilinin determinantı Tərs matris və onun varlığı, n-ölçülü vektorlar fəzası, vektorların xəttı asılılığı, matrısın ranqı, xətti cəbri tənliklər sistemi, çoxhədlilər və onlar üzərində əməllər, Çoxhədlinin kökü, Hörner sxemi, kvadratik formalar haqqında biliklərə malik olmalıdır. Məntiq cəbrinin elementar funksiyaları, onların xassələri, onlar üzərində əməliyyatlar, ikili funksiya. ikilik prinsipi, qraf anlayışı, qrafın həndəsi ifadəsi, əlaqəli, alt, tam, izomorf və homomorf qraflar, istiqamətlənmiş, istiqamətlənməmiş və qarışıq qraf, hamar və bircins qraf, kodlaşdırma, dekodlaşdırma, qarşılıqlı birqiymətli dekodlaşdırma, əlifba və müntəzəm kodlaşdırması, kodun seçilməsi, maneələr mənbəyi, birqiymətli dekodlaşdırma meyarı haqqında biliklərə malik olmalıdır. Ehtimal nəzəriyyəsinin predmeti, klassik ehtimal. Kombinatorikanın elementləri, Kolmogorov aksiomları. Ehtimalın xassələri. Həndəsi ehtimal. entropiya və informasiya miqdarı. Bernulli sxemi, ehtimal paylanması, diskret paylanma, təsadüfi kəmiyyətin ədədi xarakteristikaları, riyazi gözləmə, dispersiya, Markov və Çebişev bərabərsizliyi, asimmetriya əmsalı, kovariyasiya və korrelyasiya əmsalı, böyük ədədlər qanunu haqqında biliklərə malik olmalıdır.

   Bu fənndən töhfə yoxdur

3. 3

   PLO 3

   PTN 3 - Informasiya sistemlərinin preventiv mühafizəsi, informasiya təhlükəsizliyi risklərini minimallaşdırma, təhdidlərin və zəifliklərin aşkarlanması, fəsadların qabaqlanması üçün bilik və bacarıqlara yiyələnməlidir. İnformasiya təhlükəsizliyinin əhatə sahəsini ("scope") müəyyən etmə, informasiya aktivlərinin və informasiya proseslərində istifadə olunan aktivlərin, onlara aid funksionallığın uçotunu aparmağı, İnformasiya təhlükəsizliyinin idarəetmə siyasətini və riskləri, insidentləri, İKT-xidmətləri və İKT-layihələri idarəetmə alt-siyasətlərini müəyyən etməyi bacarmalıdır. Mühafizə olunan, o cümlədən mühafizə aləti olan aktivlərə informasiya təhlükəsizliyi üzrə tələbləri, informasiya təhlükəsizliyini ölçmə göstəricilərini (metrikaları) müəyyənetmə bacarıqlarına yiyələnməlidir. Təhdidlərdən törənə bilən insidentləri (informasiya təhlükəsizliyinə) və fəsadları (fəaliyyət davamlılığına), onların ciddilik dərəcələrini müəyyənetməyi bilməlidir. Kiber kəşfiyyat ("cyber-intelligence), o cümlədən təhdidləri, onlara aid cəhdləri və hazırlıqları və onlara aid qabaqlayıcı əks-tətbirləri müəyyənetmə bacarıqlarına yiyələnməlidir. Kriptoqrafiya xidmətləri göstərmə (tövsiyə xarakterli), informasiya təhlükəsizliyini idarəetmənin auditi və dəyərləndirmə, İnformasiya təhlükəsizliyini idarəetmə siyasətinə uyğun local (korporativ) normativ hüquqi aktların layihələrini, təlimatları, praktiki icra kitabçalarını ("playbook"ları) hazırlamağa bacarmalıdır

   Bu fənndən töhfə yoxdur

4. 4

   PLO 4

   PTN 4 - İnformasiya təhlükəsizliyi insidentlərinin aşkarlanması üçün insident menecmentin, o cümlədən fasiləsiz monitorinqlərin, mütəmadi auditlərin, ekspertizaların və digər nəzarət mexanizmlərinin təşkili üçün bilik və bacarıqlara yiyələnməlidir. İnformasiya təhlükəsizliyi üzrə struktur vahidinə - Təhlükəsizliyin monitorinq əməliyyatları mərkəzinə ("SOC, Security Operation Centre") aid proseslərin icrasını təmin etməyi bacarmalıdır. Mühafizə olunan aktivlərdə informasiya təhlukəsizliyi hadisələrini müəyyənetmə qiymətləndirməni, informasiya təhlükəsizliyi insidentini aşkaretmə, insidentlərin ciddilik dərəcələrini, fəsadların növlərini və dərəcələrini müəyyənetmə üsullarını bilməlidir. Kiber-tədqiqat/kriminalistika və sübutları/dəlilləri toplama ("cyber-forensics" & "collection of evidence/findings"). onların təhlükəsizliyi tələblərini təminetmə barədə məlumatlı olmalıdır.

   Bu fənndən töhfə yoxdur

5. 5

   PLO 5

   PTN 5 - İnformasiya təhlükəsizliyi insidentlərinə cavabvermə məqsədilə zəifliklərin aradan qaldırılması üçün mühafizə olunan aktivlərdə konfiqurasiyaların və dəyişikliklərin idarə olunmasına aid bilik və bacarıqlara yiyələnməlidir. İnformasiya təhlükəsizliyi insidentlərinə əks-cavab üçün uyğun olan variantı (bloklama, bərpaetmə, dəyişiklik aparma, yeniləmə, təkmilləşdirmə, ehtiyat varianta keçmə, əvvəlki vəziyyətə geri qaytarma) seçmə və müvafiq "playbook'ları formalaşdırma, tətbiqetmə və ya böhran halarında kənardan dəstək üçün müraciət etmə üsullarını bilməlidir. İnformasiyanı mühafizə vasitələri olan proqram-texniki servislərinə ("control"larına) inzibatçılıq etmə barədə məlumatlı olmaldır.

   Bu fənndən töhfə yoxdur

6. 6

   PLO 6

   PTN 6 - İnformasiya təhlükəsizliyi həllərinin planlaşdırılmasına və tətbiq edilməsinə, bu həllərin İKT vasitələrinin təməlindən təyin olunmuş mükəmməllik və etimadlılıq səviyyələrinə uyğun layihələndirilməsinə, inkişafına, işlənib hazırlanmasına və tətbiq edilməsinə, bu sahədə layihə menecmentinə aid bilik və bacarıqlara yiyələnməlidir İnformasiya təhlükəsizliyinin əhatə sahəsində mühafizə olunan, o cümlədən mühafizə aləti olan İKT məhsuluna (o cümlədən proqram təminat vasitələrinə, elektronika, elektrotexnika, telekommunikasiya və digər texniki təminat vasitələrinə) tələbatı ("request for proposal, RFP") müəyyəetmə və sənədləşdirməni bacaramalıdır. İKT məhsulunun təyinat yerinin texniki tələblər toplusuna aidiyyəti standartlara uyğunluğunun analizini (məsələn "GAP analisis" metodu ilə) apara bilməlidir. kaskadlı yanaşma / "Agile" iterativ İKT məhsulunun yaradılmasına yanaşma ("Waterfall" yanaşma və s.) metodlarından xəbərdar olmalıdır, müvafiq yanaşma üçünuyğun metodologiyanı ("Scrum", "Lean", "XP") seçmək üçün lazımi biliklərə yiyələnməlidir. İKT məhsuluna texniki tələbləri ("statement of requirements. SOR") və texniki tapşırıqları şərtləri ("terms of reference, TOR") müəyyəetmə və sənədləşdirmə, İKT məhsulunun verifikasiya testlərini təminetmə, o cümlədən texniki tələblərin və texniki tapşırıların/ şərtlərin həyata keçirildiyini yoxlama və sənədləşdirmə mexanizmlərini bilməlidir.

   Bu fənndən töhfə yoxdur