Subject · Instrumentation engineering (master)
Maşınqayırmada texnoloji proseslərin optimallaşdırılması
About this subject
Credits
6
Workload
180hours
Semester
Autumn
Academic year
2025-2026
Description
"maşınqayırmada texnoloji proseslərin optimallaşdırılması" fənni maşın və hissələrin istehsalı zamanı emal proseslərinin səmərəliliyini, dəqiqliyini və məhsuldarlığını riyazi modelləşdirmə üsulları ilə artırmağın yollarını tədris edir. fənn çərçivəsində resurslara və vaxta qənaət etmək üçün kəsmə rejimlərinin, texnoloji marşrutların və avadanlıq parametrlərinin optimal seçimi məsələləri öyrənilir. tələbələr müasir optimallaşdırma alqoritmlərindən istifadə edərək istehsal xərclərini minimuma endirməklə yüksək keyfiyyətli məhsul əldə etmək bacarıqlarına yiyələnirlər.
Course learning outcomes
CLO 1: Ftn 1 (sistemli təhlil və riyazi modelləşdirmə): maşınqayırma istehsalatındakı texnoloji prosesləri (yonma, frezerləmə, yığma, termiki emal və s.) sistemli təhlil edir, darısqal yerləri (boynunu) aşkar edir və emal göstəricilərinin analitik-statistik riyazi modellərini qurur.
CLO 2: Ftn 2 (kəsmə rejimlərinin parametrik optimallaşdırılması): çoxmeyarlı optimallaşdırma metodlarını (qradient, simpleks, qolden-seksiya, genetik alqoritmlər və s.) tətbiq edərək kəsmə rejimlərini, alət davamlılığını və əmək tutumunu maksimum məhsuldarlıq və minimum maya dəyəri kriterilərinə görə optimallaşdırır.
CLO 3: Ftn 3 (texnoloji marşrutların və ardıcıllığın optimallaşdırılması): qraflar nəzəriyyəsi, şəbəkə planlaşdırılması və dinamik proqramlaşdırma metodlarından istifadə edərək detalların emal marşrutlarını, əməliyyatların ardıcıllığını və dəzgah parkının yüklənməsini optimallaşdırır.
CLO 4: Ftn 4 (rəqəmsal modullaşdırma və cad/cam/cae tətbiqi): müasir avtomatlaşdırılmış layihələndirmə və simulyasiya proqramlarında (nx, mastercam, ansys, MATLAB və s.) texnoloji proseslərin rəqəmsal əkizlərini modullaşdırır, alətin hərəkət trayektoriyasını və emal xətalarını simulyasiya edərək optimallaşdırır.
CLO 5: Ftn 5 (i̇stehsalat resurslarının və iqtisadi effektivliyin qiymətləndirilməsi): optimallaşdırılmış texnoloji həllərin iqtisadi səmərəliliyini, enerji və material tutumunun azaldılması dərəcəsini hesablayır, detalın tələb olunan keyfiyyət və dəqiqlik göstəricilərini təmin etməklə maya dəyərini minimuma endirir.