MikroiqtisadiyyatSyllabus

Subject code

MİFÜ-4290

Credits

6

Student workload

89

Semester

Autumn semester

Academic year

2025/2026

Subject type

Mandatory

Form of education

Full-time

Language of instruction

Azerbaijani

In-class hours

30 saat mühazirə

Out-of-class hours

90 saat sərbəst iş, MRTSİ 60 saat

“mikroiqtisadiyyat” fənninin tədrisinə 90 saat həcmində auditoriya saatları nəzərdə tutulmuşdur. onlardan 45 saat mühazirə dərslərinə, 45 saat praktiki məşğələ dərslərinə ayrılmışdır. tələbələrin sərbəst işi (tsi̇) 210 saat təşkil edir. bura si̇ – sərbəst işin yerinə yetirilməsi və təhvil verilməsi, mühazirələrə, seminarlara, laboratoriya dərslərinə, kollokviumlara hazırlıq daxildir. tələbələrə 1-dən 5-ə qədər sərbəst tapşırıq verilir və ya 2-5 tələbəyə qrup şəklində 1 sərbəst tapşırıq verilir. sərbəst işlərin hər biri 1-10 balla qiymətləndirilir və semestr üzrə cəmi 10 bal təşkil edir. zəruri hallarda tələbələrə daha həcmli və elmi tutumlu 1 sərbəst tapşırıq verilə bilər. bu zaman həmin sərbəst tapşırıq 10 ballıq şkalada qiymətləndirilir. semestrin sonunda tələbənin fənn üzrə davamiyyəti 10, praktiki məşğələ və kollokviumlar 30, sərbəst tapşırıqlar 10 balla qiymətləndirilir. fənn üzrə qalan 50 bal imtahanda müəyyən edilir. tədris yükünün 1-ci semestrində yerinə yetirilməsi nəzərdə tutulmuşdur. fənnin tədrisi imtahan ilə nəticələnir. təhsil proqramında fənn üçün 10 kredit nəzərdə tutulmuşdur.

• lecture
• interactive discussion
• case study
• teamwork
• presentations
• project-based learning
• problem-based learning

1. 1

   CLO 1: “mikroiqtisadiyyat” fənni qoyulan hədəfinə nail olmaq üçün “magistratura səviyyəsinin ixtisas üzrə təhsil proqramı (çərçivə sənədi)” ilə müəyyən olunmuş aşağıdakı nəticələrə (ftn) nail olunmalıdır: FTN 1. ev təsərrüfatının və firmalar tərəfindən iqtisadi qərarların necə verildiyini təhlil edir; FTN 2. i̇qtisadi subyektlər tərəfindən verilən qərarların məhsulların miqdarlarına və qiymətinə, istehsal amillərinə və resurların bölüşdürülməsinə necə təsir etməsini analiz edir; FTN 3. i̇stehlakçı davranışlarının fəaliyyətini öyrənir; FTN 4. bazarin rəqabətlilyi baxımından əsas növləri olan: təkmil rəqabətli bazar, inhisarçı rəqabətli bazar oliqapolik bazar, inhisar bazarların fəaliyyətini dərindən anlayır; FTN 5. i̇ctimai nemətlərin iqtisadi mahiyəti və onların ümumi rifaha təsirini anlayır və izah edir; FTN 6. bazar iqtisadi ehtiyatların səmərəli bölgüsünü təmin edə bilmədikdə, bazarın iflası zamanı iqtisadiyyata dövlətin müdaxiləsinin zəruriliyini və bazar fəaliyyətinin yaxşılaşdırımasına yönəldilmiş hökümətin siyasi tədbirlərini təhlil edir və əsaslandırır. qoyulan hədəfə - yuxarıda qeyd edilən təlim nəticələrinə nail olmaq üçün tələbənin öyrənməli olduqları və əldə edəcəyi bacarıqlara dair aşağıdakı məqsədlər müəyyən edilmişdir: 1. bilik (knowledge):  ev təsərrüfatı və firma qərarlarının əsaslarını tanıyır. (ftn 1)  tələb, təklif, qiymət, istehsal, istehlakçı nəzəriyyəsi və üstüntutmalar anlayışlarını, bazar növlərinin əsas xüsusiyyətlərin, ictimai nemətlər, rifah anlayışlarını və bazarın iflası anlayışlarını dərindən bilir. (ftn 2, FTN 3) 2. anlama (comprehension):  qərarvermə mexanizmini i və istehlakçıların davranışlarını izah edir. (ftn 1, FTN 3)  .mikroiqtisadiyyatın əsas anlayışları arasında əlaqəni dərindən anlayır. (ftn 1)  i̇qtisadiyyata dövlətin müdaxiləsinin səbəblərini güclü arqumentlər gətirərək izah edir. (ftn 6) 3. tətbiq (application):  i̇qtisadi subyektlər tərəfindən qərar verməyə dair real nümunələr tətbiq edir və modelləşdirir. (ftn 1, FTN 2)  müxtəlif bazar strukturlarında tarazlığın formalaşmasına dair modellər qurur. (ftn 5)  bazarın iflas etdiyi situasiyalarda dövlət tənzimləməsinin istiqamətlərini müəyyən edir. (ftn 6) 4. təhlil (analysis):  i̇qtisadi subyektlərin qərar vermə prosesinin motivləri və nəticələrini təhlil edir (ftn 1)  bazarda qismən və ümumi tarazlıq vəziyyətlərini təhlil edir. (ftn 2, FTN 3)  bazarın iflasının təzahürlərini təhlil edir. (ftn 4, FTN 6) 5. qiymətləndirmə (evaluation):  ev təsərrüfatları, firmaların qırar vermə proseslərini qiymətləndirir. (ftn 1, FTN 2)  bazarın iflas etdiyi hallarda dövlət müdaxiləsinin səmərələliyini qiymətləndirir. (ftn 4, FTN 5, FTN 6) 6. yaradıcı yanaşma (creation):  alternativ iqtisadi siyasət alətləri və modelləri təklif edir. (ftn 6)

1. 1.
   Mikroiqtisadiyyata giriş: əsas nəzəri çərçivələr, məktəblər, tədqiqat metodları (ftn 1 və FTN 2)Lecture

   Mikroiqtisadiyyata giriş: əsas nəzəri çərçivələr, məktəblər, tədqiqat metodları (ftn 1 və FTN 2)

2. 2.
   İstehlakçı nəzəriyyəsi: üstüntutmalar və faydadılılıq: seçimlər, zövlər, rasionallıq, faydalılıq, marjinal faydalılıq, büdcə məhdudiyyətləri (ftn 1 və FTN 3)Lecture

   İstehlakçı nəzəriyyəsi: üstüntutmalar və faydadılılıq: seçimlər, zövlər, rasionallıq, faydalılıq, marjinal faydalılıq, büdcə məhdudiyyətləri (ftn 1 və FTN 3)

3. 3.
   İstehlakçı nəzəriyyəsi: faydalılığın maksimallaşdırılması və walras tarazlığı: faydalılıq funksiyası, rasional aktorlar, optimal seçim, walras tarazlığı(ftn 1)Lecture

   İstehlakçı nəzəriyyəsi: faydalılığın maksimallaşdırılması və walras tarazlığı: faydalılıq funksiyası, rasional aktorlar, optimal seçim, walras tarazlığı(ftn 1)

4. 4.
   İstehlakçı nəzəriyyəsi: xərclərin minimallaşdırılması və hicks tələbi: faydalılığın iki maksimallaşdırma prinsipi, ödənilən və ödənilməyən tələb, hiks tələb funksiyası, ekvivalentlik (ftn 1 və FTN 2)Lecture

   İstehlakçı nəzəriyyəsi: xərclərin minimallaşdırılması və hicks tələbi: faydalılığın iki maksimallaşdırma prinsipi, ödənilən və ödənilməyən tələb, hiks tələb funksiyası, ekvivalentlik (ftn 1 və FTN 2)

5. 5.
   İstehlakçı nəzəriyyəsi: walras və hicks tələbi/ slutsky bərabərliyi: gəlir effekti, əvəzedici effekt, istənilən gəlir səviyyəsində kompensasiya edilməyən tələbin (marşal tələbinin) hiks tələbinə çevrilməsi (ftn 1, FTN 2, FTN 3)Lecture

   İstehlakçı nəzəriyyəsi: walras və hicks tələbi/ slutsky bərabərliyi: gəlir effekti, əvəzedici effekt, istənilən gəlir səviyyəsində kompensasiya edilməyən tələbin (marşal tələbinin) hiks tələbinə çevrilməsi (ftn 1, FTN 2, FTN 3)

6. 6.
   İstehlakçı nəzəriyyəsi: rifah analizi: fərdi rifahın mikroiqtisadi təhlili, ölçülməsi, shepperd dillemması, zərf teoremi (ftn 1, FTN 2, FTN 3)Lecture

   İstehlakçı nəzəriyyəsi: rifah analizi: fərdi rifahın mikroiqtisadi təhlili, ölçülməsi, shepperd dillemması, zərf teoremi (ftn 1, FTN 2, FTN 3)

7. 7.
   Qeyri-müəyyənlik və risk: növləri, riskdən yayınma, gözlənilən faydaılılıq nəzəriyyəsi (ftn 4, FTN 6)Lecture

   Qeyri-müəyyənlik və risk: növləri, riskdən yayınma, gözlənilən faydaılılıq nəzəriyyəsi (ftn 4, FTN 6)

8. 8.
   İstehsal nəzəriyyəsi:istehsal amillərinin optimal kombinasiyası, istehsal funksiyaları, marjinal xərclər, orta xərclər, ümumi xərclər (ftn 1, FTN 4)Lecture

   İstehsal nəzəriyyəsi:istehsal amillərinin optimal kombinasiyası, istehsal funksiyaları, marjinal xərclər, orta xərclər, ümumi xərclər (ftn 1, FTN 4)

9. 9.
   Tədavül iqtisadiyyatı: pareto optimumu, pareto səmərəliliyi , fundamental rifah teoremləri edgeworth-bowley qutusu (ftn 4, FTN 6)Lecture

   Tədavül iqtisadiyyatı: pareto optimumu, pareto səmərəliliyi , fundamental rifah teoremləri edgeworth-bowley qutusu (ftn 4, FTN 6)

10. 10.
    Qismən və ümumi tarazlıq: optimallaşdırma və tarazlıq , ümumi tarazlıq nəzəriyyəsinə alternativlər, məhdudiyyətləri (ftn 3, FTN 4, FTN 6)Lecture

    Qismən və ümumi tarazlıq: optimallaşdırma və tarazlıq , ümumi tarazlıq nəzəriyyəsinə alternativlər, məhdudiyyətləri (ftn 3, FTN 4, FTN 6)

11. 11.
    Qeyri-müəyyən şəraitdə tarazlıq qeyri-müəyyən şəraitdə rəqabətli tarazlığın arrow-debreu modeli, (ftn 4, FTN 6)Lecture

    Qeyri-müəyyən şəraitdə tarazlıq qeyri-müəyyən şəraitdə rəqabətli tarazlığın arrow-debreu modeli, (ftn 4, FTN 6)

12. 12.
    Eksternalilər və ictimai əmtəələr: kvazi-xətti üstüntutmalar, coase teoremi, free rider problemi, istehsal eksternaliləri, ətraf mühitin çirklənməsi, ictimai əmtəələr , bazar signalları (ftn 5)Lecture

    Eksternalilər və ictimai əmtəələr: kvazi-xətti üstüntutmalar, coase teoremi, free rider problemi, istehsal eksternaliləri, ətraf mühitin çirklənməsi, ictimai əmtəələr , bazar signalları (ftn 5)

13. 13.
    Prinsipal-agent problemi və müqavilə nəzəriyyəsi: toqquşan maraqlar, asimetrik informasiya, həlli yolları (ftn 6)Seminar

    Prinsipal-agent problemi və müqavilə nəzəriyyəsi: toqquşan maraqlar, asimetrik informasiya, həlli yolları (ftn 6)

14. 14.
    Sosial rifah nəzəriyyəsi: qismən və ümumi tarazlıq arasında körpü, sosial rifah funksiyası, bazar iflasının sosial rifaha təsiri (ftn 5, FTN 6)Lecture

    Sosial rifah nəzəriyyəsi: qismən və ümumi tarazlıq arasında körpü, sosial rifah funksiyası, bazar iflasının sosial rifaha təsiri (ftn 5, FTN 6)

1. Əsas ədəbiyyat mənbələri: 1. advanced microeconmic theory. geoffrey alexander jehle, philip j. reny. financial times prentice hall, harlow, 2011 http://zalamsyah.staff.unja.ac.id/wp-content/uploads/sites/286/2019/11/1-advanced-microeconomic-theory-3rd-ed.-jehle-reny.pdf 2. advanced microeconomic theory: an intuitive approach with examples by felix munoz-garcia https://felixmunozgarcia.com/wp-content/uploads/2024/06/advanced_microeconomic_theory_fmg_all_slides_2024.pdf 3. mikroiqtisadiyyatın əsasları. 12-ci nəşr. i̇sbn 0134078810 / keys karl e., feyr ray c.,oster şaron e. / pearson education inc 2017. metodik materillar: 1. məruzəçi müəllimlər tərəfindən hazırlanmış oxu və təqdimat materialları 2. azərbaycan texniki universiteti, yüksək təhsil i̇nstitutu, “magistr dissertasiyalarının yazılması qaydaları” təlimat sənədi, 2025 3. aztu-da magistrın fərdi iş planı. kompyuter proqramları və (və ya) tətbiqlər: 4. MS excel - məlumatların (verilənlərin) ilkin işlənilməsi və qrafik təsviri 5. nvivo - keyfiyyət metodları üzrə (interyu, sorğu) analizi 6. python (spyder, jupyter noteebook) - tədqiqatın təhlil və modelləşdirilməsi 7. SPSS - statistik təhlillər üçün 8. MS excel - iqtisadi və ekonometriya yönümlü təhlillər üçün əlavə elektron resurslar: 9. coursera – “research methods”, “quantitative methods”, “scientific thinking” kursları. 10. udemy – “research methodology”, “applied research” mövzuları üzrə praktiki kurslar. 11. edx – harvard, mit, oxford kimi universitetlərin elmi tədqiqat kursları. 12. google scholar – https://scholar.google.com – beynəlxalq elmi məqalələr bazası. 13. researchgate – https://www.researchgate.net – açıq elmi məqalələr və tədqiqat şəbəkəsi. 14. UNESCO digital library – elmi metodologiya və tədqiqat siyasəti ilə bağlı resurslar.
2. 1. Advanced microeconmic theory. Geoffrey Alexander Jehle, Philip J. Reny. Financial Times Prentice Hall, Harlow, 2011 http://zalamsyah.staff.unja.ac.id/wp-content/uploads/sites/286/2019/11/1-Advanced-Microeconomic-Theory-3rd-Ed.-JEHLE-RENY.pdf 2. Advanced Microeconomic Theory: An Intuitive Approach with Examples by Felix Munoz-Garcia https://felixmunozgarcia.com/wp-content/uploads/2024/06/advanced_microeconomic_theory_fmg_all_slides_2024.pdf 3. Mikroiqtisadiyyatın əsasları. 12-ci nəşr. İSBN 0134078810 / Keys Karl E., Feyr Ray C.,Oster Şaron E. / Pearson Education Inc 2017.