Subject · Transportation engineering

Computer graphicsTopics

İF-3932y5 creditsAutumn semesterMandatory

Topic plan

The subject's topics and the learning outcomes attached to each one.

41 topics

1. Giriş. cizgilərin tərtibi üçün bəzi standartlar: formatlar, miqyaslar, xətlərin növləri, şriftlər, materialların şərti qrafiki işarələnməsi və ölçülərin göstərilməsi.(m)
Lecture
2. Certyojların tərtibi üçün bəzi standartlar. əsas yazıların yerinə yetirilməsi.(s)
Seminar
3. Lab. №1. təhkükəsizlik texnikası ilə tanışlıq. autocad proqramı ilə tanışlıq. line və mtext əmrlərindən istifadə etməklə əsas yazıların yerinə yetirilməsi və şablon kimi yadda saxlanması.
Laboratory
4. Yastı konturlara aid fərdi tapşırıqların yerinə yetirilməsinə aid məşğələ. (si̇ № 1-in tapşırığının verilməsi və izahı, 1-ci mə¬sələ).(s)
Seminar
5. Həndəsi qurmalar. parçanın və bucağın yarıya bölünməsi. çev-rənin bərabər sayda hissələrə bölünməsi. düz xətlərin, düz xətt və çevrənin, iki çevrənin çevrə qövsü ilə qovuşdurulması. maillik və konusluq.(m)
Lecture
6. Maillikdən istifadə etməklə profillərin çəkilməsi (si̇ № 1-in tapşırığının verilməsi və izahı 2-ci məsələ).(s)
Seminar
7. Lab. №1. təhkükəsizlik texnikası ilə tanışlıq. autocad proqramı ilə tanışlıq. line və mtext əmrlərindən istifadə etməklə əsas yazıların yerinə yetirilməsi və şablon kimi yadda saxlanması.
Laboratory
8. Görünüşlər. modelin görünüşlərinin qurulmasına aid məşğələ. (si̇ № 2-in tapşırığının verilməsi və izahı, 1-ci məsələ).
Seminar
9. Cizgilərdə təsvirlər: görünüşlər, kəsiklər və en kəsiklər. aksono-metrik proyeksiyalar haqqında.(m)
Lecture
10. Kəsiklər. modelə sadə kəsiklər verməklə iki görünüşünə görə üçüncü görünüşlərinin qurulmasına aid məşğələ. (si̇ № 2-in tapşırığının verilməsi və izahı, 2-ci məsələ).(s)
Seminar
11. Lab. №2. autocad proqramında 2d-də çəkmə, redaktəetmə, ölçü¬lərin qoyulması və həndəsi qurmalardan istifadə etməklə ksvs-uyğun konturların çəkilməsi və ölçülərinin qoyulması.
Laboratory
12. Mürəkkəb kəsiklər. modelə mürəkkəb kəsiklər verməklə görü¬nüşlərinin qurulmasına aid məşğələ. (si̇ № 3-ün tapşırığının verilməsi və izahı, 1-ci məsələ).(s)
Seminar
13. Detal birləşmələri haqqında ümumi məlumat. yivlərin təsnifatı. yivlərin şərti qrafiki təsviri və işarə olunması. standart yivli detal¬lar və onların cizgisi.(m)
Lecture
14. En kəsiklər. modelə en kəsiklər verməklə görünüşlərinin qurul-masına aid məşğələ. (si̇ № 3-ün tapşırığının verilməsi və izahı, 2-ci məsələ).(s)
Seminar
15. Lab. №2. autocad proqramında 2d-də çəkmə, redaktəetmə, ölçü¬lərin qoyulması və həndəsi qurmalardan istifadə etməklə ksvs-uyğun konturların çəkilməsi və ölçülərinin qoyulması.
Laboratory
16. Sadə müstəvi fiqurların (çevrə, düzbucaqlı və düzgün altı-bucaqlı) aksonometrik proyeksiyasının qurulması. naturadan verilmiş detalın görünüşlərinin və aksonometrik proeksi¬yalarının qurulmasına aid məğələ.(s)
Seminar
17. Yivli birləşmələr və onların cizgisi. empirik düsturlardan istifadə etməklə bolt, vint və sancaq birləşmələrin hesablanması və cizgisi. (m)
Lecture
18. Standart yivli detalların (bolt, qayka, sancaq və vintin) cizgi-sinin çəkil¬məsi ardıcıllığı. (si̇ № 4-ün tapşırığının verilməsi və izahı, 1-ci məsələ).(s)
Seminar
19. Lab. №3. autocad proqramında verilmiş modelin iki görünüşünə görə üçüncü görünüşünün, lazımı kəsiklərinin verilməsi və stillərdən istifadə etməklə ölçülərin qoyulması.
Laboratory
20. Yivli birləşmələr və onların cizgilərdə təsviri. ölçülərini empirik düsturlarla hesablayıb iki hissəni standart yivli detallarla (bolt və qayka) birləşdirilməsinə aid məşğələ. (si̇ № 4-ün tapşırı-ğının verilməsi və izahı, 2-ci məsələ).(s)
Seminar
21. Sökülməyən birləşmələr. qaynaq, lehim və yapışqan birləş¬mə¬lərinin çertyojda şərti qrafiki təsviri. birləşmələrin və ötürmələrin digər növlərinin qrafiki təsviri haqqında. (m)
Lecture
22. Yivli birləşmələr və onların cizgilərdə təsviri. ölçülərini empirik düsturlarla hesablayıb iki hissəni standart yivli detallarla (sancaq və ya vint və qayka) birləşdirilməsinə aid məşğələ.(s)
Seminar
23. Lab. №3. autocad proqramında verilmiş modelin iki görünüşünə görə üçüncü görünüşünün, lazımı kəsiklərinin verilməsi və stillərdən istifadə etməklə ölçülərin qoyulması.
Laboratory
24. Sökülməyən birləşmələrlə birləşdirilmiş detal¬ların cizgisinin çəkilməsinə aid məşğələ. (s)
Seminar
25. Eskizlərin tərtibi ardıcıllığı. i̇şçi cizgi. yığım vahidinin tərtibi ardı-cıllığı. yığım vahidinin ümumi görünüş cizgisi haqqında ümumi məlumat. yığımda şərtiliklər haqqında.yığım vahidinin oxunması və hissələrə ayrılması. sxemlər və təsnifat cədvəli haqqında.(m)
Lecture
26. Maşınqayırma rəsmxəttində istifadə edilən digər standart detal¬ların cizgilərdə təsvirinə (işkil, şlis, ştif, dişli çarx, qayış, zəncir, yay, yastıq və s.) aid məşğələ.(s)
Seminar
27. Lab. №4. autocad proqramında 3d modellərin yaradılması, redak¬təsi və realistik görünüş üçün vasitələrdən istifadə etməklə verilmiş 3d modelin qurulması, dizaynı, avtomatik 2d cizgilərinin alınması, çapı.
Laboratory
28. Naturadan verilmiş yivli detalın eskizinin çəkilməsinə aid məş-ğələ. (si̇ № 5-in tapşırığının verilməsi və izahı, 1-ci mə-sələ).(s)
Seminar
29. Müasir qrafiki komputer texnologiyaları haqqında məlumat. autocad proqramının tətbiqilə 3d modellərdən avtomatik 2d modellərin alınmasına.(m)
Lecture
30. Yığım vahidinin hissələrinin işçi cizgisinin yerinə-yetirilməsinə aid məş¬ğələ. (si̇ № 5-in tapşırığının verilməsi və izahı, 2-ci məsə-lə).(s)
Seminar
31. Lab. №4. autocad proqramında 3d modellərin yaradılması, redak¬təsi və realistik görünüş üçün vasitələrdən istifadə etməklə verilmiş 3d modelin qurulması, dizaynı, avtomatik 2d cizgilərinin alınması, çapı.
Laboratory
32. 1-ci tapşırıq: həndəsi qurmalardan istifadə edərək yastı konturun cizgisinin çəkilməsi.
Independent work
33. 2-ci tapşırıq: həndəsi qurmalardan istifadə edərək mailliyin yerinə yetirilməsi.
Independent work
34. 3-cü tapşırıq: modelin verilmiş iki görünüşünə və əyani təsvirinə görə, lazımı kəsik verməklə, üçüncü görünüşünün qurulması.
Independent work
35. 34-cü tapşırıq: modelin verilmiş aksonometrik proyeksiyasına görə, lazımı kəsik verməklə, cizgisinin
Independent work
36. 5-ci tapşırıq: modelin verilmiş iki görünüşünə görə, mürəkkəb kəsik verməklə, üçüncü görünüşünün çəkilməsi.
Independent work
37. 6-cl tapşırıq: modelin en kəsiyini kənara çıxarmaqla cizgisinin yerinə-yetirilməsi.
Independent work
38. 7-ci tapşırıq: sökülə bilən birləşmələrdə istifadə edilən standart birləş¬dirici detalların ölçülərini stan¬dart cədvəldən seçməklə çəkiiməsi.
Independent work
39. 8-ci tapşırıq: sökülə bilən və ya söküləbilməyən birləşmələr. a) ölçüləri empirik düsturlarla hesablanmış standart yivli detalla (bolt, sancaq, vint) iki detalın birləşdirilməsinin cizgisi. sökülməyən birləşmənin çertyojunu çəkilməsi.
Independent work
40. 9-cu tapşırıq: naturadan verilmiş detalın eskizini çəkilməsi (detal, detal¬lar laboratoriyasından tələbənin jurnal nömrəsinə uyğun verilir).
Independent work
41. 10-cu tapşırıq: yığımın ümumi görünüş çertyojundan verilmiş möv¬qedəki detalın işçi çertyojunun yerinə yetirilməsi.
Independent work

Computer graphicsTopics

Topic plan

1. Giriş. cizgilərin tərtibi üçün bəzi standartlar: formatlar, miqyaslar, xətlərin növləri, şriftlər, materialların şərti qrafiki işarələnməsi və ölçülərin göstərilməsi.(m)

2. Certyojların tərtibi üçün bəzi standartlar. əsas yazıların yerinə yetirilməsi.(s)

3. Lab. №1. təhkükəsizlik texnikası ilə tanışlıq. autocad proqramı ilə tanışlıq. line və mtext əmrlərindən istifadə etməklə əsas yazıların yerinə yetirilməsi və şablon kimi yadda saxlanması.

4. Yastı konturlara aid fərdi tapşırıqların yerinə yetirilməsinə aid məşğələ. (si̇ № 1-in tapşırığının verilməsi və izahı, 1-ci mə¬sələ).(s)

5. Həndəsi qurmalar. parçanın və bucağın yarıya bölünməsi. çev-rənin bərabər sayda hissələrə bölünməsi. düz xətlərin, düz xətt və çevrənin, iki çevrənin çevrə qövsü ilə qovuşdurulması. maillik və konusluq.(m)

6. Maillikdən istifadə etməklə profillərin çəkilməsi (si̇ № 1-in tapşırığının verilməsi və izahı 2-ci məsələ).(s)

7. Lab. №1. təhkükəsizlik texnikası ilə tanışlıq. autocad proqramı ilə tanışlıq. line və mtext əmrlərindən istifadə etməklə əsas yazıların yerinə yetirilməsi və şablon kimi yadda saxlanması.

8. Görünüşlər. modelin görünüşlərinin qurulmasına aid məşğələ. (si̇ № 2-in tapşırığının verilməsi və izahı, 1-ci məsələ).

9. Cizgilərdə təsvirlər: görünüşlər, kəsiklər və en kəsiklər. aksono-metrik proyeksiyalar haqqında.(m)

10. Kəsiklər. modelə sadə kəsiklər verməklə iki görünüşünə görə üçüncü görünüşlərinin qurulmasına aid məşğələ. (si̇ № 2-in tapşırığının verilməsi və izahı, 2-ci məsələ).(s)

11. Lab. №2. autocad proqramında 2d-də çəkmə, redaktəetmə, ölçü¬lərin qoyulması və həndəsi qurmalardan istifadə etməklə ksvs-uyğun konturların çəkilməsi və ölçülərinin qoyulması.

12. Mürəkkəb kəsiklər. modelə mürəkkəb kəsiklər verməklə görü¬nüşlərinin qurulmasına aid məşğələ. (si̇ № 3-ün tapşırığının verilməsi və izahı, 1-ci məsələ).(s)

13. Detal birləşmələri haqqında ümumi məlumat. yivlərin təsnifatı. yivlərin şərti qrafiki təsviri və işarə olunması. standart yivli detal¬lar və onların cizgisi.(m)

14. En kəsiklər. modelə en kəsiklər verməklə görünüşlərinin qurul-masına aid məşğələ. (si̇ № 3-ün tapşırığının verilməsi və izahı, 2-ci məsələ).(s)

15. Lab. №2. autocad proqramında 2d-də çəkmə, redaktəetmə, ölçü¬lərin qoyulması və həndəsi qurmalardan istifadə etməklə ksvs-uyğun konturların çəkilməsi və ölçülərinin qoyulması.

16. Sadə müstəvi fiqurların (çevrə, düzbucaqlı və düzgün altı-bucaqlı) aksonometrik proyeksiyasının qurulması. naturadan verilmiş detalın görünüşlərinin və aksonometrik proeksi¬yalarının qurulmasına aid məğələ.(s)

17. Yivli birləşmələr və onların cizgisi. empirik düsturlardan istifadə etməklə bolt, vint və sancaq birləşmələrin hesablanması və cizgisi. (m)

18. Standart yivli detalların (bolt, qayka, sancaq və vintin) cizgi-sinin çəkil¬məsi ardıcıllığı. (si̇ № 4-ün tapşırığının verilməsi və izahı, 1-ci məsələ).(s)

19. Lab. №3. autocad proqramında verilmiş modelin iki görünüşünə görə üçüncü görünüşünün, lazımı kəsiklərinin verilməsi və stillərdən istifadə etməklə ölçülərin qoyulması.

20. Yivli birləşmələr və onların cizgilərdə təsviri. ölçülərini empirik düsturlarla hesablayıb iki hissəni standart yivli detallarla (bolt və qayka) birləşdirilməsinə aid məşğələ. (si̇ № 4-ün tapşırı-ğının verilməsi və izahı, 2-ci məsələ).(s)

21. Sökülməyən birləşmələr. qaynaq, lehim və yapışqan birləş¬mə¬lərinin çertyojda şərti qrafiki təsviri. birləşmələrin və ötürmələrin digər növlərinin qrafiki təsviri haqqında. (m)

22. Yivli birləşmələr və onların cizgilərdə təsviri. ölçülərini empirik düsturlarla hesablayıb iki hissəni standart yivli detallarla (sancaq və ya vint və qayka) birləşdirilməsinə aid məşğələ.(s)

23. Lab. №3. autocad proqramında verilmiş modelin iki görünüşünə görə üçüncü görünüşünün, lazımı kəsiklərinin verilməsi və stillərdən istifadə etməklə ölçülərin qoyulması.

24. Sökülməyən birləşmələrlə birləşdirilmiş detal¬ların cizgisinin çəkilməsinə aid məşğələ. (s)

26. Maşınqayırma rəsmxəttində istifadə edilən digər standart detal¬ların cizgilərdə təsvirinə (işkil, şlis, ştif, dişli çarx, qayış, zəncir, yay, yastıq və s.) aid məşğələ.(s)

27. Lab. №4. autocad proqramında 3d modellərin yaradılması, redak¬təsi və realistik görünüş üçün vasitələrdən istifadə etməklə verilmiş 3d modelin qurulması, dizaynı, avtomatik 2d cizgilərinin alınması, çapı.

28. Naturadan verilmiş yivli detalın eskizinin çəkilməsinə aid məş-ğələ. (si̇ № 5-in tapşırığının verilməsi və izahı, 1-ci mə-sələ).(s)

29. Müasir qrafiki komputer texnologiyaları haqqında məlumat. autocad proqramının tətbiqilə 3d modellərdən avtomatik 2d modellərin alınmasına.(m)

30. Yığım vahidinin hissələrinin işçi cizgisinin yerinə-yetirilməsinə aid məş¬ğələ. (si̇ № 5-in tapşırığının verilməsi və izahı, 2-ci məsə-lə).(s)

31. Lab. №4. autocad proqramında 3d modellərin yaradılması, redak¬təsi və realistik görünüş üçün vasitələrdən istifadə etməklə verilmiş 3d modelin qurulması, dizaynı, avtomatik 2d cizgilərinin alınması, çapı.

32. 1-ci tapşırıq: həndəsi qurmalardan istifadə edərək yastı konturun cizgisinin çəkilməsi.

33. 2-ci tapşırıq: həndəsi qurmalardan istifadə edərək mailliyin yerinə yetirilməsi.

34. 3-cü tapşırıq: modelin verilmiş iki görünüşünə və əyani təsvirinə görə, lazımı kəsik verməklə, üçüncü görünüşünün qurulması.

35. 34-cü tapşırıq: modelin verilmiş aksonometrik proyeksiyasına görə, lazımı kəsik verməklə, cizgisinin

36. 5-ci tapşırıq: modelin verilmiş iki görünüşünə görə, mürəkkəb kəsik verməklə, üçüncü görünüşünün çəkilməsi.

37. 6-cl tapşırıq: modelin en kəsiyini kənara çıxarmaqla cizgisinin yerinə-yetirilməsi.

38. 7-ci tapşırıq: sökülə bilən birləşmələrdə istifadə edilən standart birləş¬dirici detalların ölçülərini stan¬dart cədvəldən seçməklə çəkiiməsi.

39. 8-ci tapşırıq: sökülə bilən və ya söküləbilməyən birləşmələr. a) ölçüləri empirik düsturlarla hesablanmış standart yivli detalla (bolt, sancaq, vint) iki detalın birləşdirilməsinin cizgisi. sökülməyən birləşmənin çertyojunu çəkilməsi.

40. 9-cu tapşırıq: naturadan verilmiş detalın eskizini çəkilməsi (detal, detal¬lar laboratoriyasından tələbənin jurnal nömrəsinə uyğun verilir).

41. 10-cu tapşırıq: yığımın ümumi görünüş çertyojundan verilmiş möv¬qedəki detalın işçi çertyojunun yerinə yetirilməsi.