Fənn · Nəqliyyat mühəndisliyi

Yol-nəqliyyat kompleksinin intellektual idarəetmə sistemləriSillabus

MS-01246 kreditPayız semestriSeçmə2025-2026

Sillabus

Fənnin rəsmi proqramı: ümumi məlumat, təlim nəticələri, mövzu planı, ədəbiyyat və qiymətləndirmə.

Ümumi məlumat

Fənn kodu
MS-0124
Kredit
6
Tələbənin iş yükü
180
Semestr
Payız semestri
Akademik il
2025-2026
Fənnin tipi
Seçmə
Təhsil forması
Əyani
Tədris dili
Azərbaycan
Auditoriyadaxili saatlar
a) 30 saat-mühazirə b)15 saat- məşğələ
Auditoriyadan kənar saatlar
135 saat- sərbəst iş

Tədris metodları

  • mühazirə
  • interaktiv müzakirə
  • seminar
  • problem-based learning
  • layihə əsaslı öyrənmə
  • komanda işi
  • təqdimatlar

Fənn təlim nəticələri (CLO)

  1. CLO 1: YNK-nin intellektual idarəetmə sistemlərinin əsas məvhumlarını və terminlərini izah və təhlil edir.

  2. CLO 2: YNK-nin intellektual idarəetmə sistemlərinin üstünlüklərini və tətbiq yollarını izah edir.

  3. CLO 3: İntellektual nəqliyyat sistemlərinin infrastrukturunu təhlil və tətbiq edir

  4. CLO 4: Nəqliyyatda əməliyyat xərclərini, KPI (Əsas səmərəlilik göstəriciləri) meyarlarını və xidmət keyfiyyətini təhlil edir.

  5. CLO 5: Müxtəlif nəqliyyat sistemlərində (hava, dəmir yolu, avtomobil) risk təhlilinin əsas anlayışlarını izah edə bilir;

Mövzu planı

  1. 1.
    Komanda şəklində texniki layihə təqdim edir.Mühazirə
  2. 2.
    İntellektual nəqliyyat sistemləri haqqında ümumi məlumat. Əsas terminlər və anlayışlar. Yol-nəqliyyat kompleksinə qoyulan tələblər.Mühazirə
  3. 3.
    İntellektual Nəqliyyat Sistemlərinin tətbiq edilməsinin üstünlükləri. İntellektual Nəqliyyat Sistemlərinin tətbiq edilməsinin üstünlükləri. İntellektual Nəqliyyat Sistemlərinin Tətbiq Sahələri. Qabaqcıl yol hərəkətini idarəetmə sistemləriMühazirə
  4. 4.
    İNS-in qabaqcıl məlumat, nəzarət və təhlükəsizlik sistemləri. Qabaqcıl sərnişin məlumat sistemləri. Qabaqcıl nəqliyyat vasitələrinə nəzarət və təhlükəsizlik sistemləri. Ticarət üçün istifadə olunan avtomobil nəqliyyatı vasitələrinin fəaliyyətləri. Yük İdarəetmə SistemləriMühazirə
  5. 5.
    İnkişaf etmiş nəqliyyat sistemləri. Yol hərəkətinin təşkilində və təhlükəsizliyinin təmin olunmasında YNKİİS-in rolu. İnkişaf etmiş ictimai nəqliyyat sistemləri. İnkişaf etmiş kənd nəqliyyat sistemləri. İntellektual Nəqliyyat Sistemləri Standartları.Mühazirə
  6. 6.
    Yol-nəqliyyat hadisələri haqqında təcili məlumatların verilməsi. YNH-nin baş vermə yerinin proqnozlaşdırılması. YNH prosesinin qeydiyyatının müasir vasitələri. Yol hərəkəti qaydalarına əməl edilməsinə nəzarət. İcazə verilən hərəkər sürətinin artırılmasını xəbərdarlıq edən qurğular. Buraxıla bilən hərəkət sürətinin aşılması ilə bağlı xəbərdarlıq qurğuları.Mühazirə
  7. 7.
    İNS-in qurulmasında istifadə olunan müasir texnologiyalar. Şəhərlərdə və avtomagistrallarda İNS-in köməyilə məlumat sistemlərinin inteqrasiyası. İNS-in qurulmasında istifadə olunan naviqasiya texnologiyaları. Nəqliyyat vasitələrinin yerinin müəyyən edilməsində GPS naviqasiya sistemindən istifadə olunması. Svetoforları idarəetmə sistemlərinin və fərdi nəqliyyat vasitələri üçün məlumat sistemlərinin zəruri inteqrasiyası. Nəqliyyat axınlarının formalaşmasına təsir edən məlumat sistemləriMühazirə
  8. 8.
    Bakı şəhərində tətbiq olunan “Nəqliyyatı İntellektual İdarəetmə Mərkəzi”. “Nəqliyyatı İntellektual İdarəetmə Mərkəzi”nin yaranması zərurəti. Azərbaycanda “Nəqliyyatı İntelektual İdarəetmə Mərkəzi”nin yaranma tarixi. Nəqliyyatda Siqnala Nəzarət Sisteminin əsas məqsədi və onun həll etdiyi məsələlər. Qanunsuz Parklanmaya Nəzarət Sistemi. NİİM-də Avtobuslara Nəzarət Sistemi.Mühazirə
  9. 9.
    Dünyanın müxtəlif ölkələrində tətbiq olunan intellektual nəqliyyat sistemləri. Amerika Birləşmiş Ştatlarında tətbiq olunan intellektual nəqliyyat sistemləri. Kanadada tətbiq olunan intellektual nəqliyyat sistemləri. Yaponiyada tətbiq olunan intellektual nəqliyyat sistemləriMühazirə
  10. 10.
    Cənubi Koreyada, Sinqapurda və Avstraliyada tətbiq olunan intellektual nəqliyyat sistemləri. Cənubi Koreyada tətbiq olunan intellektual nəqliyyat sistemləri. Sinqapurda tətbiq olunan intellektual nəqliyyat sistemləri. Avstraliyada tətbiq olunan intellektual nəqliyyat sistemləri.Mühazirə
  11. 11.
    Avropa İttifaqında tətbiq olunan intellektual nəqliyyat sistemləri.Mühazirə
  12. 12.
    Türkiyədə tətbiq olunan intellektual nəqliyyat sistemləri. Türkiyədə İntellektual Nəqliyyat Sistemləri sahəsində aparılan siyasət. Türkiyədə davam edən əhəmiyyətli İntellektual Nəqliyyat Sistemləri layihələriMühazirə
  13. 13.
    İntellektual nəqliyyat sistemlərinin iqtisadi təhlili. İntellektual Nəqliyyat Sistemlərinin faydalarının iqtisadi təhlili. Yanacaq xərcləri. Qəza xərcləri. Vaxt məsrəfləri. Ekoloji məsrəflərMühazirə
  14. 14.
    İntellektual nəqliyyat sistemlərində kommunikasiya infrastrukturu. İNS vasitəsilə sürücülərin məlumat-landırılması sistemləri İntellektual nəqliyyat sistemlərində kommunikasiya infrastrukturu. İNS vasitəsilə sürücülərin məlumatlandırılması sistemləri. İNS-in kommunikasiya infrastrukturu. İNS vasitəsilə sürücülərin məlumatlandırılması sistemləri. Sürücülərin məlumatlandırılması yolları. Nəqliyyatda elektron ödəmə sistemləri. Nəqliyyat vasitələrini dayandırmadan, onların çəkisinə nəzarət. Yol tunellərində məlumat sistemləriMühazirə
  15. 15.
    İntellektual Nəqliyyat Sistemlərinə inteqrasiya olunmuş telematik sistemlər. İntellektual nəqliyyat vasitələrinin yaradılmasında dünya təcrübəsi. İntellektual nəqliyyat vasitələrinin daxili sistemləri. İntellektual nəqliyyat vasitələrinin xarici sistemləri. Yol hərəkətinin monitorinqi.Mühazirə

Ədəbiyyat

Ədəbiyyat əlavə edilməyib.

Qiymətləndirmə

Qiymətləndirmə formasıAçıqlamaBalUyğun FTN
Cari qiymətləndirməCari qiymətləndirmə - fənn üzrə tələbənin semestr müddətində fəaliyyətinin qiymətləndirilməsi olmaqla, mühazirə və məşğələ (laboratoriya) dərs materiallarının mənimsənilmə səviyyəsini qiymətləndirilir.30 balFTN 1-5
DavamiyyətTələbə fənn üzrə dərslərin 25%-dən çoxunda iştirak etmədiyi halda imtahana buraxılmır.10 bal-
Tələbənin sərbəst işiTələbəyə fənn üzrə semestr ərzində 1 sərbəst işin (zəruri hallarda sərbəst işlərin sayı artırıla bilər) yerinə yetirilməsi tapşırığı verilir.10 balFTN--
İmtahanİmtahan şifahi, yazılı, yazılı-elektron, test üsulu ilə keçirilir50 balFTN 1-5